Chỉ cần bỏ ra 250.000 đồng và vận động ba người tham gia, bạn sẽ được nhận lại gần 30 triệu đồng. Một công việc quá nhẹ nhàng, không tốn thời gian, công sức, lại được mang danh làm từ thiện... Đó là những ý tưởng táo bạo mang đậm chất “nhân văn” của Sỹ Anh Tuyên - Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Đức Từ Thiện (trụ sở tại khu đô thị Văn Quán, quận Hà Đông, Hà Nội và chi nhánh ở nhiều tỉnh, thành)...
VĂN PHÒNG CHI NHÁNH ĐẶT TẠI... QUÁN NƯỚC MÍA
Cuối tháng 8-2010, chúng tôi tiếp xúc với một thành viên của Công ty cổ phần Đức Từ Thiện (sau đây viết tắt là Đức Từ Thiện). Qua lời kể của người này, chúng tôi vô cùng tò mò và ngạc nhiên về phương thức “làm ăn” độc đáo có một không hai của công ty này. 10 giờ sáng hôm sau, chúng tôi tìm đường tới chi nhánh của Đức Từ Thiện tại địa chỉ số 9, khu phố 3, đường Nguyễn Hữu Thọ, thị trấn Bến Lức, Long An để tìm hiểu rõ thực hư. Mặc dù địa chỉ này nằm ngay tại mặt đường và tấm biển đỏ của chi nhánh khá nổi bật nhưng vẫn phải lượn qua vài vòng chúng tôi mới dám chắc, bởi đây cũng là quán bán... nước mía. Thấy có khách, một người phụ nữ đứng tuổi ra tiếp, mời uống nước mía. Khi biết chúng tôi tới để gặp Nguyễn Thị Lan (người đại diện của chi nhánh), bà ta yêu cầu ngồi đợi để vào “báo cáo”. Năm phút sau, một chị khoảng bốn mươi tuổi, da ngăm đen xuất hiện mời chúng tôi vào “văn phòng” làm việc. Đó là căn nhà cấp bốn tuyền toàng, diện tích khoảng 20 mét vuông, kê một chiếc tủ gỗ cũ đã bung bản lề, chiếc bàn làm việc được phủ vải hoa xanh đỏ và ba chiếc ghế sắt hoen gỉ dùng để tiếp khách. Quan sát kỹ “văn phòng” làm việc của công ty từ thiện được quảng cáo là đang ăn nên làm ra và có chi nhánh khắp cả nước, chúng tôi còn thấy một sơ đồ tổ chức nhân sự được lập bằng giấy tay với nhiều loại mực lòe loẹt. Theo đó, chi nhánh được “lãnh đạo” bởi bốn người: một trưởng chi nhánh, hai phó chi nhánh và một kế toán. Trong số bốn “lãnh đạo”, có một phó chi nhánh là chủ quán nước mía mà chúng tôi vừa uống...
Nghe chúng tôi trình bày câu chuyện của những sinh viên muốn thoát nghèo, trưởng chi nhánh Nguyễn Thị Lan giới thiệu về thủ tục: “Đầu tiên em phải đóng 250.000 đồng để trở thành thành viên, đây được xem là số tiền quyên góp cùng nhau. Nó cũng được xem là lệ phí để tham gia chương trình. Ngoài ra, mỗi người tham gia phải chuẩn bị hai ảnh 3x4, phôtô hai bản chứng minh nhân dân hoặc hộ chiếu để nộp”. Chị Lan tiếp tục liến thoắng: “Công việc hết sức đơn giản, em chỉ việc giới thiệu ba người tham gia chương trình thì sẽ được nhận 96.000 đồng và lên tầng một. Ba người mà em giới thiệu sẽ giới thiệu cho chín người nữa là em lên tầng hai. Cứ như vậy khi nào tới tầng sáu, em sẽ nhận được 29.166.000 đồng và khép lại chu kỳ”. Khi giọng nói ngọt ngào của chị Lan vừa tắt, chúng tôi ngỏ ý muốn xin những tài liệu liên quan để nghiên cứu, lập tức nhận được câu trả lời rất sốc kèm thái độ lạnh nhạt. Lan huỵch toẹt: “Phải đóng tiền mới được cấp tài liệu”. “Đóng tiền có được xuất hóa đơn không?” - chúng tôi hỏi. Lúc này, thái độ của chị niềm nở trở lại và giải thích: “Do kế toán đi vắng nên chị sẽ ghi giấy tay cho em...”. Chúng tôi nhất quyết không đồng ý với phương án trên, Lan mới chịu xuất phiếu thu tiền có đóng dấu mộc đỏ của Cty.
Chi nhánh của Đức Từ Thiện tại Bến Lức, Long An đặt tại quán nước mía
TRẺ MỚI SINH CŨNG CÓ... “CƠ HỘI THOÁT NGHÈO”
Không chỉ có phương thức làm việc lạ lùng mà đối tượng của “cơ hội thoát nghèo” cũng rất đa dạng. Lan cho biết: “Từ em bé mới sinh tới cụ già 80 tuổi đều có thể tham gia...”. Chúng tôi thắc mắc về việc em bé mới sinh thì sao có ảnh, chứng minh nhân dân và không có khả năng mời ba người tham gia. Lúc này, chị Lan cặn kẽ giải thích: “Mục đích chính của chương trình là cùng nhau thoát nghèo nên ai cũng có thể tham gia. Em bé sẽ có giấy khai sinh, chỉ cần có người bảo lãnh và thay nó mời thêm ba người là được”. Sau khi viết xong đơn tình nguyện tham gia và đóng 250.000 đồng, Nguyễn Thị Lan đưa cho chúng tôi một tập tài liệu có tên “quy chế tổ chức hoạt động tư vấn giải pháp phát triển và kinh doanh cho người lao động”. Nghiên cứu kỹ tập tài liệu này, chúng tôi mới hiểu vì sao phải đóng tiền xong mới được nhận nó. Tập tài liệu thể hiện khá rõ sự “khôn lỏi” của các “lãnh đạo” công ty mang danh từ thiện này. Làm một phép toán đơn giản chúng ta cũng có thể thấy rõ điều đó. Số tiền ban đầu phải đóng 250.000 đồng, sau đó phải mời cho đủ ba người tham gia nữa thì người đầu tiên mới được nhận 96.000 đồng. Như vậy, Đức Từ Thiện thu được một triệu đồng từ bốn người, mà chỉ phải “nhả” ra 96.000 đồng. Siêu lợi nhuận từ số tiền chênh lệch 914.000 đồng sử dụng ra sao thì người tham gia không được biết.
Theo cuốn tài liệu chỉ vỏn vẹn có 11 trang giấy A4 mà chúng tôi phải bỏ 250.000 đồng ra mới có được, thì số tiền trên sẽ được phân bổ thành năm khoản. Khoản đầu tiên để làm công tác tổ chức, chi phí hành chính chiếm 20% tổng số tiền. Tiếp đó, 12% của tổng số tiền được dùng để gây quỹ nhân đạo, giúp trẻ em nghèo tại các địa phương; 8% số tiền được dùng để tổ chức xây dựng hệ thống văn phòng và hỗ trợ tập huấn; 3,2% là quỹ khen thưởng, quỹ phúc lợi của công ty; 56,8% là nguồn tài chính giúp thoát nghèo. Cơ chế phân bổ tài chính hết sức “công khai” này đã khiến cho nhiều người thiếu hiểu biết, bị “qua mặt”. Đơn cử như việc chi 20% để làm công tác tổ chức, chi phí hành chính, 8% số tiền được dùng để tổ chức xây dựng hệ thống văn phòng và hỗ trợ tập huấn. Nếu đọc kỹ chúng ta sẽ thấy hai khoản này đều được chi cho cùng một nội dung và người được hưởng lợi trực tiếp đều là các “lãnh đạo” của Đức Từ Thiện.
Đáng nói, phiếu thu tiền mà Lan xuất cho chúng tôi có số thứ tự 559 thuộc quyển số 12. Như vậy số người đã đóng tiền vào chi nhánh này là rất nhiều, với số tiền “khổng lồ”. Tuy nhiên khi chúng tôi hỏi về các chương trình từ thiện đã được tổ chức, thì “lãnh đạo” chi nhánh này ấp úng: “Do chi nhánh mới thành lập... nên chưa thực hiện được”.
Tôn chỉ của “cơ hội thoát nghèo” là giúp người nghèo và làm từ thiện. Tuy nhiên, từ thiện thì không thấy triển khai, tiền của người nghèo đóng vào thì hầu hết vào túi của Đức Từ Thiện. Rất mong các cơ quan chức năng sớm làm rõ những việc làm mờ ám của công ty từ thiện đa cấp này.
THÚY HẰNG (CATP)