Mường Lát, địa danh hiểm trở, giáp biên giới Việt - Lào của Thanh Hóa từng nổi tiếng hoa anh túc, nay càng nổi tiếng hơn là với biệt danh “chốn quên đời” của những cơn nghiện thâu đêm suốt sáng, với những chuyến buôn ma túy xuyên quốc gia. Những món “hàng trắng”, “ hàng đen” từ bên kia biên giới tràn về tập kết tại các bản làng, bìa rừng rồi tỏa đi khắp nơi.
Là địa bàn trọng điểm nóng bỏng của tệ nạn ma túy, các đối tượng đầu nậu ở Mường Lát luôn nằm trong tầm ngắm của Phòng Cảnh sát phòng chống tội phạm ma túy (CSPCTPMT) Công an tỉnh Thanh Hóa. Đó là những tên đầu sỏ buôn heroin khét tiếng với thủ đoạn tinh vi xảo quyệt nhất, trong đó có Thao Văn Sung (SN 1962, quê ở Phù Nhi, Mường Lát, Thanh Hóa). Mãnh lực vô hình của ma túy đã biến kẻ chân chất, thật thà như vẻ hoang sơ bao đời của núi rừng thành trùm ma túy ranh ma, mất hết nhân tính. Trong tay Sung có hẳn một đội ngũ đệ tử là trai bản chuyên xách ma túy. Sau những cơn phê khói trắng quên sự đời, các con nghiện ngày đêm khát tiền đói thuốc tình nguyện buôn ma túy, bạo dạn và liều lĩnh hơn. Buôn “trắng” một vốn mười lời, lãi một chuyến hàng bằng cả năm trời làm rẫy, nên các đệ tử của Sung lao vào con đường tội lỗi chẳng khác thiêu thân lao vào lửa.
Đường dây của Sung vận chuyển trái phép từ Hủa Phăn (Lào) về huyện Mường Lát (Thanh Hóa), đi thị xã Bỉm Sơn, Hà Nội, Nam Định và vào TP. Hồ Chí Minh tiêu thụ với số lượng lớn. Tại Mường Lát, ở vùng giáp biên giới Việt - Lào hiểm trở, việc mua bán ma túy hết sức khó khăn. Liên tục trong ba tháng, các trinh sát bí mật theo dõi, vẽ sơ đồ. Trời rét căm căm, nhiều đêm trinh sát phải lội qua những con suối chảy xiết, len lỏi trong những bụi cây rậm rạp, đói khát, những cơn mưa vắt liên tục tấn công. Cuối tháng 8-2004, sau khi thu thập tài liệu về đường dây, Công an tỉnh Thanh Hóa xác lập chuyên án đấu tranh. Những buổi họp án kết thúc chóng vánh với phương châm “chặt cành trước, chặt gộc sau”.

Nhà Thao Văn Sung tại bản Pả Hộc, xã Pù Nhi, huyện Mường Lai
Theo đúng phương án, ngày 6-10-2004, Ban chỉ đạo chuyên án bắt tên Đặng Thanh Bình (SN 1957, quê ở Nga Liên, Nga Sơn, Thanh Hóa) là mắt xích trong đường dây. Bình khai nhận hành vi phạm tội của mình và đồng bọn. Hai ngày sau, Trịnh Văn Lân (SN 1975, ở Quang Trung, thị xã Bỉm Sơn) bị bắt cùng 0,45gram heroin, 166 triệu đồng, một ôtô bốn chỗ, bốn môtô, một cây vàng, hai tờ 100USD và nhiều tài sản liên quan. Lân thừa nhận mua bán, vận chuyển heroin cho Thao Văn Sung về bán trong tỉnh. Ngay sau đó, Ban chuyên án lần lượt giăng bẫy bắt gọn các tên Hoàng Văn Mão, Phạm Văn Sáu, Lê Hữu Phương, Dương Văn Hùng, Tống Văn Phương (cùng trú thị xã Bỉm Sơn, Thanh Hóa) và Vũ Thị Chính tại xã Đông Hương (TP. Thanh Hóa). Nguyễn Thị Loan ở Hà Phong, Hà Trung và Nguyễn Thị Hương ở xã Ngọc Trung, Ngọc Lạc, Thanh Hóa nhanh chân bỏ trốn, đang bị truy nã. Thao Văn Sung trong nhiều năm đã buôn bán ma túy từ Lào về với số lượng lớn, phương thức và thủ đoạn rất tinh vi, xảo quyệt. Y “thoắt ẩn, thoắt hiện”, luôn có vũ khí nóng để chống trả lực lượng truy bắt. Hắn đánh “hàng” qua đường mòn biên giới, rồi theo đội quân xách mang ma túy về xuôi sau mỗi cuộc giao hàng chớp nhoáng.
Quá trình trinh sát, Ban chuyên án nắm được tin Sung đang có một quả lựu đạn, một khẩu súng ngắn, một súng săn và một dao nhọn, sẵn sàng “một mất một còn”, chống trả quyết liệt khi có động. Sung luôn đề phòng người lạ, ít ra khỏi nhà. Nhà Sung có ba gian, có gác xép, đường thoát hiểm. Chung quanh nhà có hàng rào dây thép gai, ban đêm Sung gài điện để chống người lạ vào nhà. Không ai có thể đột nhập nhà Sung. Sung sẵn sàng dùng dao, súng đe dọa và nhiều lần cướp xe máy, giấy tờ các đối tượng đến mua heroin lâu ngày nợ tiền chưa trả. Công an viên và trưởng thôn đến nhà chơi, hắn đe liền: “Muốn chết mà vào đây”. Con trai Sung là Thao Văn Khai (SN 1985) buôn ma túy lành nghề không kém gì bố. Hai đệ tử của Sung là Thao Văn Súng và Thao Văn Va là tù tha về, cũng sẵn sàng chống cự để bảo vệ “đại ca”.
Căn cứ tài liệu điều tra, Cơ quan điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa đã ra lệnh bắt Thao Văn Sung. Ở cương vị phó trưởng phòng, từng 47 lần phá các vụ án ma túy trong đó có hàng chục chuyên án lớn, trung tá Nguyễn Tường Thuật được cấp trên tin tưởng chọn làm chỉ huy mũi tiếp cận Sung. Biết hắn đang bị truy nã gắt gao, thường xuyên sử dụng vũ khí nóng chống trả, nên phương án truy bắt được vạch ra hết sức kĩ lưỡng. Ngày 10-3-2005, một cuộc họp án diễn ra giữa lãnh đạo Phòng CSPCTPMT và Phòng 2, Cục CSPCTPMT, Trưởng công an huyện Mường Lát cùng các thành viên ban chuyên án. Sau khi nghiên cứu kỹ tình hình và các phương án, kế hoạch bắt Thao Văn Sung được xác lập với hai phương án liên hoàn: một là điều đối tượng ra khỏi nơi ở để bắt, hai là vây chặt nơi ở kêu gọi đối tượng đầu hàng, huy động phương tiện đủ mạnh để bảo đảm tuyệt đối an toàn cho lực lượng truy bắt và nhân dân địa phương. 13 giờ ngày 16-3-2005, tổ công tác thực hiện kế hoạch bắt Thao Văn Sung lên đường làm nhiệm vụ. Quãng đường từ thành phố Thanh Hóa lên Mường Lát hơn hai trăm cây số, đoàn xe phải vượt qua biết bao đèo núi hiểm trở.

Bị tiêu diệt, trong tay tên Sung vẫn cầm một quả lựu đạn mỏ vịt và một đèn pin, sau lưng còn giắt một dao găm
Theo kế hoạch, trưa 16 đến 21-3-2005, Ban chuyên án đã vận động tên Sung ra đầu thú nhưng không thành. 11 giờ 30 ngày 21-3-2005, hai chiến sĩ đặc nhiệm vào vai hai con nghiện xách túi cam đi vào nhà Sung giả vờ mua ma túy. Sung rất cảnh giác, thấy người lạ thường trèo lên gác xép. Không phải là công an hắn mới xuống, còn nếu là công an sẽ cố thủ chống trả. Khi hai “con nghiện” vào đến nhà Sung, thấy lạ Sung đóng cửa lại, một tay lăm lăm mã tấu, tay kia cầm lựu đạn rút chốt đe dọa. Nhanh như cắt, hai chiến sĩ đặc nhiệm chống trả và rút để bảo toàn lực lượng. Sung vẫn điên cuồng đuổi theo ném lựu đạn nhưng may mắn lựu đạn không nổ. Khi thấy lực lượng hỗ trợ tiếp cận, Sung vào nhà cố thủ. Các mũi vây bắt bao vây nhà Sung, có sự hỗ trợ của công an huyện và bộ đội Biên phòng đồn 493. Trong giây phút cam go đó, trung tá Thuật cử trinh sát điện báo CA tỉnh xin tăng thêm lực lượng và vũ khí tiếp ứng bắt sống Sung. Tiếp đó, lực lượng vây bắt bao vây và vận động Sung bỏ vũ khí đầu hàng. Đến 15 giờ 30, vợ Sung mở cổng ra ngoài. Chị ta cho biết có ba người trong nhà, sau lại bảo chỉ mình Sung trong nhà. Trước tình hình nói trên, ban chuyên án vẫn bao vây và giám sát mọi di biến động trong nhà và tiếp tục kêu gọi Sung đầu hàng. 17 giờ cùng ngày, trung tâm chỉ huy nhận được tin họ Thao ở bản Khằm Nàng Lào cùng nhiều chiến hữu buôn ma túy với Sung sẽ mang súng, lựu đạn đến giải vây. Tình hình mỗi lúc một căng thẳng. Trung tá Thuật nhanh trí đề xuất tăng cường bộ đội Biên phòng 493 chốt chặn các địa điểm cao có thể đối tượng dùng súng bắn tỉa và bảo vệ đường biên giới cột mốc G9 Việt - Lào. Tên Sung vẫn cố thủ trong nhà tiếp tục ném lựu đạn và dùng súng bắn tỉa. Sau một thời gian dài vận động, thuyết phục đối tượng ra đầu thú vẫn không được, bất chấp đêm tối và đói rét, trung tá Thuật vẫn kiên trì chỉ đạo anh em bám sát đối tượng. Đến 21 giờ 20, Sung mở cửa ra ngoài, khoác trên vai một khẩu súng, một tay cầm lựu đạn, tay cầm đèn pin đi thẳng về phía trung tâm chỉ huy. Trung tá Thuật dùng loa kêu gọi Sung đứng lại, bỏ vũ khí đầu hàng sẽ được hưởng khoan hồng nhưng Sung không thực hiện mà còn ngạo mạn tuyên bố: “Tao sẽ bắn chết chúng mày, tao chết chúng mày cũng chết” và tiếp tục tiến về phía trung tá Thuật. Một quả lựu đạn rơi chỉ cách Thuật một mét nhưng rất may không phát nổ. Mặc dù các trinh sát đã bắn cảnh cáo, nhưng Sung vẫn như con thú cùng đường, thản nhiên tiến về phía trung tâm chỉ huy. Lúc này các mũi đã bắn tầm thấp, với mục tiêu bắn què tên tội phạm sừng sỏ hung hãn để bắt sống nhưng hắn vẫn điên cuồng ném tiếp quả lựu đạn thứ hai về phía súng nổ. Tình thế cực kỳ nguy hiểm, buộc công an phải bắn hạ khi hắn chưa kịp ném lựu đạn. Trên người hắn vẫn còn một quả lựu đạn dắt ở thắt lưng. Cơ quan điều tra đã thu giữ tại hiện trường và trong người Sung 40gram heroin, ba lựu đạn, hai dao găm, một súng săn nòng ngắn kèm 8 viên đạn (1 viên đã lên nòng), 2 ống nứa có dấu vết thuốc súng, 23,8 triệu đồng, một số giấy bạc cắt vuông và một bật lửa ga. Tại nhà Sung thu hai bánh heroin, ba súng, 128 viên đạn, năm quả lựu đạn, một mã tấu, một lưỡi lê, bốn dao găm, 3 cân tiểu ly, 1 thỏi bạc và 139,8 triệu đồng.
Với tinh thần quyết tâm bắt tội phạm, sự linh hoạt táo bạo và sáng tạo của ban chuyên án đã hạ gục được “sói già”.
Mai Loan (CATP)