| Bị cáo Huỳnh Ngọc Sĩ được dẫn tới phiên tòa sáng 16-10 - Ảnh: Minh Đức |
Luật sư Phan Trung Hoài cho rằng cáo trạng truy tố ông Sĩ là chưa đảm bảo tính pháp lý. Luật sư Hoài nêu có sự khác biệt giữa quan điểm đánh giá chứng cứ giữa cơ quan tố tụng của Việt Nam và Nhật Bản. Trong khi VKS cho rằng có đủ chứng cứ truy tố ông Sĩ nhận hối lộ 262.000 USD thì phía Nhật Bản chỉ xét xử ba cựu quan chức Nhật Bản về tội vi phạm luật cạnh tranh không lành mạnh, mức án chỉ từ 1-2 năm tù mà còn được hưởng án treo.
Luật sư Hoài cũng cho rằng việc cơ quan điều tra tách sáu lần nhận tiền của ông Sĩ ra để điều tra riêng, chỉ truy tố về lần nhận 262.000 USD sẽ làm ảnh hưởng đến việc xác định sự thật khách quan của vụ án.
Luật sư Phạm Công Út nói các hồ sơ của cơ quan tố tụng Nhật Bản chuyển qua chỉ là các bản photo, sau đó lại được đưa cho một công ty tư nhân dịch thuật dịch lại (với nhiều sai sót) chứ không phải cơ quan tố tụng làm là không có giá trị. Hơn nữa, luật sư cũng cho rằng việc vắng mặt ba quan chức PCI trong phiên tòa là không đảm bảo xét xử khách quan, đề nghị tòa tuyên trả toàn bộ hồ sơ cho cơ quan điều tra để tiến hành điều tra lại.
Tranh luận với các luật sư, VKS cho rằng do thời hạn tố tụng tố đã hết nên việc tách vụ án để điều tra là đúng tố tụng. Hành vi của ba quan chức PCI Nhật Bản đã được Tòa án Tokyo xét xử nên theo pháp luật Việt Nam, cơ quan điều tra đã quyết định đình chỉ điều tra với các quan chức PCI.
VKS cũng khẳng định: các tài liệu về lời khai của các quan chức PCI là do Viện công tố Tokyo cung cấp cho Việt Nam thông qua con đường tương trợ tư pháp, sau đó được hình sự hóa đúng theo quy định của Luật tương trợ tư pháp nên có giá trị chứng minh. VKS nói rằng việc vắng mặt ba người Nhật không làm ảnh hưởng đến quá trình xét xử bởi những người này đã có lời khai trong hồ sơ, tòa không cần xác minh bổ sung gì thêm nên không phải điều tra bổ sung.
Các luật sư còn cho rằng những việc được cho là có lợi cho PCI không phải mình ông Sĩ quyết định được mà toàn bộ chủ trương: chỉ định thầu, nâng lương chuyên gia… đều được các cơ quan có thẩm quyền của Chính phủ phê duyệt. Luật sư đề nghị làm rõ thẩm quyền, trách nhiệm của Ban quản lý dự án trong hệ thống các cơ quan có liên quan để cho thấy ông Sĩ không có trách nhiệm trong các việc làm lợi cho PCI.
Tuy nhiên, VKS đã bác quan điểm này vì cho rằng đây là vụ án nhận hối lộ của cá nhân ông Sĩ chứ không phải vụ thiếu trách nhiệm, cố ý làm trái... để truy xét trách nhiệm của cấp trên ông Sĩ trong việc ký duyệt hồ sơ. Ông Sĩ đề có xuất, mà những đề xuất này có lợi cho PCI - đủ chứng minh ông Sĩ vì nhận tiền hối lộ mà làm theo yêu cầu của PCI.
Ông Sĩ: không thể buộc tội tôi bằng lời khai!
Mặc dù đã có ba luật sư nhưng ông Huỳnh Ngọc Sĩ cũng tự bào chữa bổ sung và tham gia tranh luận với VKS khá gay gắt. Ngay khi được tòa cho phép bào chữa, ông Sĩ đã nói: “Mức án chung thân là quá nặng”.
Ông Sĩ nêu nhiều vấn đề để đề nghị VKS phải tranh luận lại, đồng thời “gửi gắm” hội đồng xét xử: “Vấn đề này rất quan trọng, có liên quan sinh mệnh một con người, đề nghị tòa làm trọng tài công bằng cho cuộc tranh luận giữa VKS với bị cáo và các luật sư”.
Ngoài việc cho rằng mình chẳng làm gì sai trái để có lợi cho PCI, ông Sĩ cũng tỏ ra nóng nảy: “Tôi không biết tiếng Anh, thế mà VKS nói tôi tiếp mấy quan chức của PCI và thỏa thuận với họ bằng tiếng Anh là điều không thể chấp nhận được. Buộc tội thì phải có bằng chứng, chứ không chỉ suy diễn chung chung buộc tội bằng lời khai. Mấy ông PCI làm chung một công ty, họ có thể thông đồng rút tiền, rồi khai giống nhau rằng đưa cho ai đó thì sao? Chẳng lẽ mai mốt cứ mấy ông nước ngoài vô đây, khai đưa tiền cho ông A, ông B, ông C là bắt bỏ tù hết sao?”.
Trong lúc tranh luận cao trào, ông Sĩ cao giọng và khoát tay liên tục khiến hội đồng xét xử phải nhắc nhở: “Đề nghị bị cáo tuân thủ nội quy phiên tòa, tránh khua tay trong khi nói tại phiên tòa”.
Trong phần nói lời sau cùng trước khi tòa nghị án, mặc dù đã rào trước “nói không phải để tính công” nhưng ông Huỳnh Ngọc Sĩ đã nêu hàng loạt các đóng góp của mình và gia đình cho cách mạng và cho thành phố. Ông Sĩ nói đã dốc hết công sức lo dự án đại lộ đông tây, quan tâm tới dự án còn hơn cả gia đình, đã góp nhiều công sức cho công tác đền bù giải tỏa dự án từ giai đoạn đầu.
Ông Sĩ ngậm ngùi: “Tôi đã có sai phạm trong việc cho PCI thuê trụ sở, cũng chỉ vì muốn tăng thu nhập cho anh em, đang phải thụ án tù. Bản án tù chung thân với tôi là quá nặng”. Lời nói này của ông Sĩ đã khiến chủ tọa phải gặng hỏi: “Ý bị cáo là muốn xin giảm nhẹ hình phạt phải không?”, nhưng ông Sĩ vội đáp: “Không, tôi không xin giảm nhẹ vì tôi không có tội"!
Hội đồng xét xử đã tuyên bố vào nghị án, sẽ ra tuyên án sáng sáng thứ hai (18-10-2010).
CHI MAI (Tuổi trẻ)