 |
Cửa khẩu Lực Chắn xã Sơn Hải, Móng Cái
|
Băng nhóm thanh toán nhau?!…
Ngày 26/8/2010, TAND tỉnh Quảng Ninh đã xét xử vụ án giết người nghiêm trọng xảy ra tại khu vực cửa khẩu Lục Chắn, xã Hải Sơn, TP Móng Cái làm thiệt mạng anh Lê Văn Điệp và Nguyễn Minh Trí, nhân viên của Công ty Hồng Kông, một doanh nghiệp xuất khẩu hàng thủy sản sang Trung Quốc. Hai anh em ruột Nguyễn Tiến Phương và Nguyễn Tiến Chung bị tuyên phạt với mức án cao nhất, tử hình. Hình phạt quá nặng trên đã bị chính gia đình bị hại kháng cáo, đề nghị TAND tối cao giảm nhẹ hình phạt.
Trở lại vụ việc, năm 2009, anh Lê Hữu Vinh, giám đốc Công ty TNHH Hồng Kông xin anh Nguyễn Tiến Phương cho sử dụng nhờ đường qua xã Hải Sơn để xuất khẩu hàng đông lạnh sang Trung Quốc nhưng anh Nguyễn Tiến Phương từ chối vì lý do đường và cầu đang được sửa chữa. Hai bên đã to tiếng và có lời đe dọa đánh nhau.
Chiều 30/5/2009, các nhân viên của anh Nguyễn Tiến Vinh đi vào khu vực bến Lục Chắn để chờ xuống hàng, trong đó có hai anh Lê Văn Điệp và Nguyễn Minh Trí. Sợ có đánh nhau, anh Lê Văn Điệp bảo Đoàn Quyết Chiến về nhà anh Điệp lấy mìn lên để “đề phòng”. Đoàn Quyết Chiến đã điện thoại cho Vũ Trọng Anh, yêu cầu đến nhà anh Điệp lấy 2 quả mìn tự tạo và 1 khẩu súng thể thao mang vào khu vực bến Lục Chắn. Khi Vũ Trọng Anh mang “đồ” đến thì anh Lê Văn Điệp bảo cầm “đồ” đứng cách nhóm của anh Điệp khoảng 100m.
Về phía Nguyễn Tiến Phương, thấy bị đe dọa đánh nên cũng bảo anh Bùi Hải Bài gọi người lên bến Lục Chắn xem ai cầm “đồ” chặn hàng của Công ty Quang Phát. Nguyễn Tiến Chung và một số người khác là Khổng Thanh Thu, Nông Văn Môn, Phạm Văn Kiêm và một số người khác đi vào khu vực Lục Chắn, xã Hải Sơn.
Khoảng 17 giờ ngày 30/5, cả hai nhóm có mặt tại khu vực bến Lục Chắn và đã xông vào đánh nhau. Có 4 người trong nhóm của Nguyễn Tiến Chung là Vũ Ngọc Tuất, Vũ Huy Đô, Ty Tuấn Luân và Nông Văn Môn xông vào đánh anh Lê Văn Diệp và anh Nguyễn Minh Trí. Anh Lê Văn Điệp bị 4 người quây đánh, anh Nguyễn Minh Trí xông vào liền bị Vũ Ngọc Tuất bắn bị thương. Lê Văn Điệp liền bảo Vũ Trọng Anh châm ngòi quả mìn tự chế nhưng Vũ Trọng Anh và Đoàn Quyết Chiến cũng bị nhóm người của Nguyễn Tiến Chung chặn đánh nên phải bỏ chạy và vứt 2 quả mìn trên đường tháo thân.
Anh Lê Văn Điệp và Nguyễn Minh Trí bị nhóm của Nguyễn Tiến Chung bắt lên xe và đưa qua biên giới Việt - Trung. Tại Trung Quốc, anh Lê Văn Điệp và Nguyễn Minh Trí đã bị 5 đối tượng người Trung Quốc ra tay sát hại.
Bị hại kháng cáo cho bị cáo…
Vụ án nghiêm trọng trên đã bị Công an tỉnh Quảng Ninh triệt phá trong một thời gian ngắn. Nguyễn Tiến Phương, giám đốc Công ty Quang Phát và em trai là Nguyễn Tiến Chung cùng bị khởi tố về tội “giết người”. Một loạt tội danh khác như: “sử dụng trái phép vũ khí quân dụng”, “bắt, giữ người trái pháp luật”, “che dấu tội phạm”, “không tố giác tội phạm” được khởi tố để xử lý Nguyễn Tiến Phương và nhóm người đã được khởi tố, điều tra. Kết quả, anh em Nguyễn Tiến Phương đã bị tuyên phạt tử hình vì tội “giết người”, bị cáo Bùi Bài Hải lĩnh án chung thân và các bị cáo khác cũng chịu mức án từ 2 đến 4 năm tù.
Trước và sau phiên tòa, đại diện các gia đình anh Lê Văn Điệp và Nguyễn Minh Trí đã có đơn đề nghị các cơ quan tố tụng xem xét lại việc truy cứu trách nhiệm đối với anh em Nguyễn Tiến Phương vì hung thủ thực sự gây ra cái chết cho hai nạn nhân này không phải là hai bị cáo trên mà là những người khác hiện đang ngoài vòng pháp luật. Đặc biệt, đây là vụ việc có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm khi vụ xung đột đã được chuẩn bị trước nhưng không bị xử lý.
Theo hồ sơ vụ án mà Cơ quan điều tra thu thập được, sau khi nhóm anh Lê Văn Điệp, Nguyễn Minh Trí và Đoàn Quyết Chiến cũng đã chuẩn bị mìn, súng thể thao để chuẩn bị cho một vụ “đụng độ” nhưng khi đụng nhau thì họ đã bị thất thế dẫn đến cái chết đáng tiếc của anh Lê Văn Điệp và Nguyễn Minh Trí. Thế nhưng, Cơ quan điều tra chưa điều tra và xử lý những người liên quan đến việc chỉ đạo và chuẩn bị hung khí nguy hiểm này.
Vụ trọng án này gây nhiều bất ngờ cho dư luận, đặc biệt là việc đại diện gia đình bị hại có đơn kháng cáo đối với bản án vì cho rằng như vậy là quá nặng đối với bị cáo. Theo quan điểm của Luật sư Phạm Hồng Hải, trưởng văn phòng luật sư Phạm Hồng Hải và Cộng sự, Đoàn luật sư TP Hà Nội, ông Hải cho rằng: “Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Quảng Ninh cũng như Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Quảng Ninh khởi tố và truy tố bị cáo Nguyễn Tiến Phương phạm tội giết người theo các điển a, n khoản 1 Điều 93 Bộ luật hình sự là chưa đủ căn cứ, không phù hợp với những chứng cứ khách quan khác trong vụ án. Chúng ta xem xét mục đích, ý chí bị cáo Phương bảo bảo bị cáo Bài gọi Chung, Thu lên giải quyết công việc hay là lên đánh nhau?
Được biết vào chiều ngày 30/5/2009 mục đích của bị cáo Phương cùng bị cáo Bài không phải lên kiểm tra việc xuất hàng đông lạnh tại khu vực bến Lục Chắn, xã Hải Sơn. Mục đích chính của chuyến đi chiều ngày 30/5/2009 của bị cáo Phương và bị cáo Bài là đi khảo sát cầu, đường để chuẩn bị làm đường theo hợp đồng thi công xây dựng công trình: nâng cấp 4 đường tràn trên tỉnh lộ 341, xã Hải Sơn, TP Móng Cái đã được Công ty Quang Phát ký hợp đồng với Ban quản lý dự án công trình TP Móng Cái. Điều này đã được thể hiện rõ trong lời khai của đồng chí Ghi, bộ đội biên phòng tại bút lục 801, 802 ngày 3/7/2009.
Còn về hành vi Nguyễn Tiến Chung đưa 20 vạn NDT (do Nguyễn Tiến Phương đưa cho Chung trước đó) cho nhóm người Trung Quốc là có thật. Nhưng mục đích của việc đư tiền đó để làm gì? Để cứu người hay để giết người? từ những phân tích hồ sơ của vụ án cho thấy: Mục đích của bị cáo Phương rất rõ rang khi đưa cho Chung số tiến 20 vạn NDT. Ý chí của bị cáo Phương vào thời điểm bị cáo đưa 20 vạn NDT cho em trai mình đã được cơ quan CSĐT Công an tỉnh Quảng Ninh xác minh, nhận thấy mục đích số tiền 20 vạn NDT Phương đưa cho Chung là để đi cứu chữa cho Điệp và Sỹ….
Vậy khi xem xét mối quan hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả dẫn đến chết người cần làm rõ nguyên nhân nào làm anh Điệp và anh Trí (tức Sỹ) chết. khi sự việc xảy ra bên Trung Quốc, Nguyễn Tiến Phương không hề có một lời nói hay hành động nào liên quan đến việc giết người của Vũ Ngọc Tuất (tức Chấn điên), Phương không thể biết Chấn đã lợi dụng số tiến Phương đã đưa đi để cứu người thì Chấn lại giết người. Luật quy định hành vi tước đoạt tính mạng của người khác phải là hành vi trái pháp luật, tức là luật cấm mà cứ làm. Hành vi đưa tiền của Phương để đi cứu chữa cho người khác thì không thể gọi là hành vi vi phạm pháp luật hay là hành vi bị cấm mà Phương cứ làm. Vì vậy một người có hành vi không liên quan đến việc giết người và người đó không biết hành vi của mình đã vô tình để người khác lợi dụng để giết người, thì không phải chịu trách nhiệm về tội giết người.
Để rộng đường dư lận, phóng viên cũng có cuộc trao đổi với luật sư Trương Anh Tuấn, phó chủ nhiệm văn phòng luật sư tỉnh Bắc Ninh về vấn đề này.
Lluật sư Trương Anh Tuấn, phó chủ nhiệm văn phòng luật sư tỉnh Bắc Ninh
Thưa Luật sư, việc đại diện gia đình bị hại kháng cáo với nội dung xin giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo có thường xảy ra trong các vụ án không, thưa ông?
Cũng có nhiều vụ án mà gia đình bị hại kêu oan hoặc xin giảm nhẹ cho bị cáo. Điều quan trọng là cần phải xem xét lý do mà họ kêu oan hay xin giảm nhẹ cho bị cáo là gì. Việc gia đình bị hại “xin” cho bị cáo không phải là một tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự của bị cáo nhưng là một lý do để Tòa án phải xem xét lại việc buộc tội và xác định khung hình phạt.
Trong vụ án này, đại diện bị hại cho rằng, người trực tiếp thực hiện tội phạm đang ở ngoài “vòng pháp luật” mà xử tử hình đối với người không thực hiện tội phạm là quá nặng, quan điểm của ông như thế nào về vấn đề này?
Vấn đề xem xét trách nhiệm hình sự trong một vụ đồng phạm là phải xét đến vai trò của từng cá nhân đối với tội phạm đó. Việc đại diện bị hại nêu lên cũng cần phải xem xét. Trong vụ án này, tôi cho rằng, đại diện của bị hại đề nghị cũng có lý vì bị cáo và bị hại không có mâu thuẫn và việc gây ra cái chết của bị hại “vượt quá” sự kiểm soát của hai người bị lĩnh án tử hình. Hơn nữa, vụ việc có dấu hiệu phức tạp khi sự đụng độ này đã được chuẩn bị trước nhưng cơ quan tố tụng lại xử lý nặng những người không tham gia vụ đụng độ đó.
Trong vụ án này, nhóm của bị hại có chuẩn bị mìn và súng, việc làm này có phạm tội không, thưa ông?
Đây là vấn đề cần làm rõ. Nếu chuẩn bị mìn và súng cho một vụ việc giết người thì chắc chắn là phạm tội nhưng nếu là chuẩn bị hung khí trên cho vụ cố ý gây thương tích thì chưa chắc. Điều này cần phải được điều tra, làm rõ để có cơ sở xử lý trách nhiệm của người liên quan đến việc chuẩn bị mìn và súng này.
Nguyên Minh (Tamnhin.net)