Với hàng loạt dấu hiệu không bình thường và hàng loạt văn bản "tiền hậu bất nhất", việc thực hiện DA đường Văn Cao- Hồ Tây rất cần sự vào cuộc tích cực của UBND TP Hà Nội
Kỳ II: Hàng loạt văn bản thiếu minh bạch, không nhất quán
Thu hồi, giải phóng mặt bằng không đúng luật
Trao đổi với chúng tôi, anh Nguyễn Ngọc Quyến cho biết: Chúng tôi nhận thấy từ khâu thu hồi đất, giải phóng mặt bằng (GPMB) đến thực hiện DA đều không tuân thủ đầy đủ và chính xác các quyết định của pháp luật. Các hộ dân chúng tôi không hề được biết về DA trước và sau khi UBND TP phê duyệt. Ngày 10/4/2007, UBND TP ra Quyết định 1329 và Quyết định 1868 (ngày 11/5/2007) về việc thu hồi 47.278m2 đất tại phường Thuỵ Khuê, quận Tây Hồ và phường Vĩnh Phúc, quân Ba Đình; giao Sở Giao thông Công chính Hà Nội để xây dựng đường Văn Cao- Hồ Tây. Trên cơ sở 2 quyết định này, việc thu hồi đất của người dân đã được tiến hành mà không có quyết định thu hồi đối với từng thửa đất, từng gia đình cụ thể. Phải đến ngày 28/2/2009, các quyết định về thu hồi đất của DA mới được phổ biến đến dân (không đầy đủ). Tức là sau gần 2 năm kể từ ngày có quyết định thu hồi 47.278m2 đất của UBND TP thì các quyết định thu hồi đối với từng thửa đất mới tới tay người dân.
Luật sư Nguyễn Hồng Bách, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Cty TNHH Luật Hồng Bách và Cộng sự, cho biết: “Việc sau gần 2 năm các quyết định thu hồi đối với từng thửa đất mới tới tay người dân là không tuân thủ đầy đủ và chính xác các quy định của pháp luật tại điểm d, khoản 1 Điều 53 và khoản 2, Điều 53 Nghị định số 84/2007/NĐ-CP, ngày 25/5/2007 của Chính phủ. Như vậy, nếu xét về trách nhiệm thì UBND quận Tây Hồ là cơ quan phải chịu trách nhiệm về sai phạm này, mà cụ thể là Chủ tịch UBND quận Tây Hồ, người trực tiếp ký những quyết định thu hồi đối với từng thửa đất.
Ngoài ra, trong đơn gửi cơ quan báo chí, các hộ dân còn khẳng định họ không được thông báo công khai, lấy ý kiến và gửi cho những người dân có đất bị thu hồi đầy đủ thông tin cần thiết về phương án bồi thường, hỗ trợ, tiêu chuẩn và giá bán nhà tái định cư khi thu hồi đất theo đúng quy định của pháp luật. Phải tới ngày 28/2/2009, một số tài liệu của DA mới được phổ biến (không đầy đủ) đến người dân bị thu hồi đất. Việc làm này cũng vi phạm nghiêm trọng các quy định của pháp luật. Bởi lẽ, theo các quy định tại khoản 5 Điều 25, Điều 28 và Điều 39 Luật Đất đai năm 2003, được hướng dẫn cụ thể tại Điều 18 và Điều 27 Nghị định số181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ; Điều 52, Điều 53, Điều 57 Nghị định 84/2007NĐ-CP, ngày 25/5/2007 của Chính phủ, quy hoạch chi tiết của DA đường Văn Cao- Hồ Tây phải được niêm yết công khai trong suốt quá trình thực hiện DA và phổ biến, xin ý kiến nhân dân trước khi có quyết định thu hồi đất và triển khai thực hiện DA, đồng thời phương án bồi thường, hỗ trợ GPMB và tái định cư cũng phải được thông báo công khai và gửi các hộ dân thuộc diện bị thu hồi đất.
Tiền hậu bất nhất
Trong bài viết trước chúng tôi đã đề cập đến việc đường Văn Cao “xé” tường bao Hoàng Thành Thăng Long vì không lấy ý kiến của cơ quan quản lý về văn hóa. Tìm hiểu các tài liệu có trong tay, chúng tôi nhận thấy DA này còn nhiều dấu hiệu bất bình thường khi liên tục các văn bản có những điều khoản khác nhau, thậm chí dường như cố tình không rõ nghĩa. Cụ thể, tại Điều 2 Quyết định số 1329/QĐ-UBND, ngày 10/4/2007, UBND TP Hà Nội quyết định: Thu hồi 47.278m2 đất tại phường Thụy Khuê, quận Tây Hồ và phường Liễu Giai, quận Ba Đình, do UBND các phường đang quản lý, các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng để làm nhà ở và các mục đích chuyên dùng khác.
Theo đại diện Cty TNHH Luật Hồng Bách và Cộng sự thì có thể hiểu nội dung trên theo 2 cách: Cách thứ nhất, thu hồi 47.278m2 đất của các phường đang quản lý, các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng để phục vụ cho DA xây dựng đường Văn Cao- Hồ Tây. Cách thứ hai, thu hồi 47.278m2 đất của các phường đang quản lý, các tổ chức, hộ gia đình và cá nhân đang sử dụng, để cho đơn vị khác làm nhà ở và các mục đích chuyên dùng khác (trong đó có các hạng mục của DA xây dựng đường Văn Cao- Hồ Tây). Từ 2 luận điểm trên mà các hộ dân cho rằng, nếu thu hồi đất của dân để xây dựng đường Văn Cao- Hồ Tây (hiểu theo cách thứ nhất) thì các hộ dân sẽ nghiêm chỉnh chấp hành theo đúng quy định của pháp luật. Nếu thu hồi đất của dân để giao cho đơn vị khác làm nhà ở với mục đích kinh doanh, hoặc các công trình khác mặc nhiên dân bị người khác lấy đất làm nhà ở, kinh doanh mà dân lại bị đi nơi khác là không đúng pháp luật. Vì thế, người dân không chấp hành.
Chưa hết, nội dung các văn bản của Sở Quy hoạch- Kiến trúc TP Hà Nội, khi giải thích về lý do thu hồi đất, xây dựng 2 đường nhánh rẽ lại xuất hiện mâu thuẫn. Tại Văn bản số 1503/QHKT-HTKT, ngày 26/9/2007, Sở Quy hoạch- Kiến trúc khẳng định lý do thu hồi đất của dân là để uốn và mở rộng đường Thụy Khuê, xây dựng trường học cho quận Tây Hồ và nhà khách của Bộ Quốc phòng. Tuy nhiên sau đó, tại Công văn số 1384/QHKT-HTKT, ngày 14/7/2008, Sở này lại khẳng định, việc thu hồi đất của dân là để xây 2 đoạn đường dẫn vuốt nối, khắc phục hiện tượng chênh lệch về độ cao rất lớn giữa đường Hoàng Hoa Thám và đường Văn Cao- Hồ Tây.
Chính từ sự mâu thuẫn giữa 2 công văn này của Sở Quy hoạch- Kiến trúc nên đã nảy sinh ra những câu hỏi nghi ngờ của các hộ dân trong mục đích thu hồi đất của các khu vực này. Tại sao lại có sự mẫu thuẫn quá lớn như trên về mục đích thu hồi đất của dân ở khu vực này? Tại sao việc xây dựng 2 đường nhánh và trường học cho quận Tây Hồ, nhà khách cho Bộ Quốc phòng, theo qui định của pháp luật, là DA khác, lại được đưa vào các văn bản trả lời dân thuộc DA đường Văn Cao- Hồ Tây? Có hay không việc hai DA này được thể hiện trong quy hoạch đã được phê duyệt? Tại sao DA xây dựng trường học và nhà khách lại có thể gộp chung vào với DA xây dựng đường? Vì sao việc xây dựng đường nhánh rẽ phía Bắc đường Hoàng Hoa Thám lại quá rộng?
Trao đổi với chúng tôi, luật sư Hồng Bách khẳng định: Với hàng loạt dấu hiệu không bình thường và hàng loạt văn bản "tiền hậu bất nhất", không minh bạch nói trên, việc thực hiện DA đường Văn Cao- Hồ Tây rất cần sự vào cuộc tích cực của UBND TP Hà Nội. Thậm chí, người dân hoàn toàn có lý khi đặt vấn đề về dấu hiệu hình sự trong việc thu hồi đất và thực hiện DA nói trên. Có thể nhận thấy dấu hiệu “vụ lợi cá nhân hoặc động cơ khác” hoặc tội “thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”…
Thiết nghĩ, 280m đường không phải là dài. Vì sao hàng trăm hộ gia đình, theo tiếp xúc của chúng tôi, đều sẵn lòng bàn giao phần đất gia đình mình đã gắn bó nhiều thế hệ, nhiều đời để “làm đường cho con cháu chúng tôi đi, cho chính chúng tôi đi” lại quyết liệt phản đối khi chủ đầu tư thực hiện DA? Chúng tôi rất mong sớm nhận được câu trả lời thỏa đáng, đúng qui định pháp luật từ UBND TP Hà Nội và các cơ quan hữu quan để chuyển tải đến bạn đọc.
Theo Thanh tra