Năm 2010, ở Đắc Lắc nổi lên tình trạng hàng trăm doanh nghiệp, đại lý, hộ kinh doanh càphê vỡ nợ, mà nạn nhân cuối cùng là những nông dân.
Sau cả năm trời xác minh, cơ quan công an vừa có thông báo không xử lý hình sự, mà hướng dẫn nạn nhân khởi kiện dân sự tại tòa án. Như vậy, sau một thời gian lo lắng, hàng chục siêu lừa đã được... vô can.
 |
Ông Huỳnh Minh Cảnh - Thôn trưởng thôn 2, xã Cư Dliê M’nông (bên phải) - cũng bị đại lý Nga Sơn ở thôn mình lừa 5 tấn càphê. Ảnh: Đ.T.K
|
Cuối tháng 12.2010, hàng trăm nông dân đã hụt hẫng, phẫn nộ khi Cơ quan CSĐT - Công an huyện Cư M’gar gửi công văn đến Đảng ủy, UBND các xã Cư Dliê M’nông, Ea K’pam, Ea H’Dinh và thị trấn Quảng Phú thông báo việc xử lý 5 đại lý kinh doanh càphê vỡ nợ trên địa bàn huyện. Theo đó, Công an huyện Cư M’gar quyết định chuyển toàn bộ đơn khiếu nại của hơn 300 nạn nhân sang TAND huyện để giải quyết dân sự. Đây là 5 đại lý đã nhận ký gửi khoảng 500.000kg càphê và nhiều tỉ đồng tiền mặt rồi... tuyên bố vỡ nợ. Hàng trăm nông dân điêu đứng vì không có tiền trả nợ ngân hàng, mua phân bón, xăng dầu, thuê nhân công chăm sóc càphê. Không chỉ ký gửi toàn bộ lượng càphê thu hoạch trong niên vụ 2009 - 2010, nhiều hộ dân còn cho đại lý mượn cả “sổ đỏ” đất rẫy và nhà ở rồi bị ngân hàng... phát mại.
Ông Đoàn Ngọc Sơn - Chủ tịch UBND xã Cư Dliê M’nông - cho biết: “Từ tháng 3.2010, Đảng ủy xã đã có công văn gửi Công an huyện, đề nghị xử lý việc đại lý Nga Sơn kêu vỡ nợ hòng chiếm đoạt tài sản của nhân dân. Tính đến thời điểm này, Nga Sơn nợ 54 hộ dân trên 150 tấn càphê và khoảng 800 triệu đồng, trong khi toàn bộ tài sản đã thế chấp tại Ngân hàng NNPTNT - chi nhánh xã Hòa Thuận, thành phố Buôn Ma Thuột để vay 1,4 tỉ đồng. Tôi khẳng định hiện ông Phan Văn Sơn, bà Lê Thị Nga không có mặt tại địa phương, có dấu hiệu bỏ trốn. Cho nên, không xử lý hình sự thì tôi thấy cũng lạ”.
Còn tại xã Ea H’Dinh - nơi có 2 đại lý càphê vừa tuyên bố vỡ nợ, ông Trần Văn Đạo - Chủ tịch UBND xã - cho hay: “Họ có tài sản chìm hay không thì không biết, nhưng tôi thấy họ vẫn sinh sống bình thường. Mặc dù chủ đại lý có đơn giải trình lý do vỡ nợ, nhưng thật khó biết hơn 144 tấn càphê của 64 hộ dân đã đi về đâu. Thi hành án dân sự đã kê biên tài sản của họ để thu nợ cho ngân hàng, còn người dân vẫn chưa vớt vát được gì”.
Ông Vũ Duy Luận - Chánh án TAND huyện Cư M’gar - cho biết: “Ký gửi càphê là thỏa thuận giữa hai bên, mặc dù có phiếu giao nhận càphê nhưng không ghi ngày nào chốt giá bán. Có thể đó là tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản, nhưng đã biến tướng, lách luật thành quan hệ dân sự nên rất khó chứng minh. Do vậy, các cơ quan nội chính của huyện thống nhất chỉ giải quyết dân sự, chúng tôi xét xử khoảng 300 vụ rồi”.
Trong quá trình thi hành án, các ngân hàng nắm giữ tài sản được ưu tiên thu nợ trước, còn thừa mới đến lượt những người ký gửi càphê. Với người ký gửi càphê, ra tòa đòi nợ người tuyên bố vỡ nợ chẳng khác nào “bắc thang lên hỏi ông trời...”. Cũng do vậy, trong năm 2010, các doanh nghiệp và đại lý càphê ở Đắc Lắc đã “nuốt chửng” hơn 260 tỉ đồng của người dân mà vẫn... vô can.