Những ngày cận tết Nguyên đán Tân Mão, tuy không “nóng” như các năm trước, nhưng tại Lao Bảo và TP. Đông Hà (Quảng Trị) cũng “nhộn nhịp” hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ (hàng lậu) “tuồn” về từ Lào. Theo cơ quan chức năng, với sự kiểm soát gắt gao và những quyết định xử phạt nghiêm hơn trước, nhưng nhiều đối tượng liều lĩnh buôn lậu.
“Lẹc” là từ địa phương mà người dân nơi đây thường ví đối với những người cõng hàng lậu thuê. Dòng sông Sê Pôn thời gian này được các ngành chức năng “để mắt” sát sao nên các đối tượng vận chuyển hàng lậu cũng tìm cách “lách”. Ban ngày, các đối tượng thường có “tai mắt” rải ở những “vùng nóng” mà cơ quan chức năng đang túc trực để tìm cách “lách”. Vào đêm khuya thanh vắng thì “lẹc” thường nhộn nhịp hơn. Họ lội sông, băng rừng để luồn qua cửa kiểm soát của Hải quan, Biên phòng cửa khẩu. Anh Th., người dân địa phương sống ở sát sông Sê Pôn cho biết: “Ban ngày anh thấy rải rác thế chứ ban đêm là đông lắm. Họ quen đường, quen lối mòn rồi nên chỉ một cái đèn pin là đủ để vượt sông và vượt trạm kiểm soát.
Tiếp cận với một phụ nữ đang “đeo” trong người khoảng 10 cây thuốc lá. Chị có vẻ dò xét rồi giọng sang sảng: “Chú có việc chi?”. “Tôi hỏi mua ít thuốc về bán Tết mà”. Chị nói ngay: “Tôi đi “lẹc” thuê thôi. Có gì anh xuống chỗ bà L. mà mua. Nhưng chú cứ xuống Đông Hà mua thiếu gì, giá cũng rẻ. Chú mua ở đây qua nhiều cửa khó lắm”…
Hàng lậu vượt sông Sê Pôn từ Lào về Việt Nam
Ngoài các mặt hàng thuốc lá lậu, các đầu nậu thuê “dân anh chị” ở địa phương đi “lẹc” vượt sông mang theo gỗ trắc, mỹ phẩm, rượu ngoại, các vật phẩm phục vụ nhu cầu Tết. Qua quan sát, trên bến sông Sê Pôn đoạn Tân Long, Tân Kim và một số điểm khác, những cuộc giao hàng chỉ trong nháy mắt. Họ đi thuyền, đò qua phía địa phận Việt Nam (giữa dòng Sê Pôn) nếu thẩy “ổn” thì giao hàng, nếu thấy “động” thì chỉ cần “lái” một cái là sang bên nước bạn. Bởi sông Sê Pôn có những đoạn chiều rộng chỉ khoảng 100m, mùa này nước cạn lại càng gần hơn. Điều này gây khó cho cơ quan chức năng nhưng cũng tạo điều kiện thuận lợi cho các đối tượng vận chuyển hàng lậu. Bởi thế, sông Sê Pôn lúc nào cũng “nóng” chuyện vận chuyển hàng lậu. Lúc hàng qua phía bờ bên này của biên giới Việt Nam thì tức tốc các “lẹc” vào việc, gùi, cõng, luồn trong áo quần (áo mưa, áo lạnh- gọi là “người rô bốt”) để đến điểm hẹn giao cho chủ hàng. Khi “lách” qua cửa khẩu, các “lẹc” tập kết hàng lại, số hàng “vượt biên” này lại tiếp tục “đóng” lên xe dưới nhiều cách ngụy trang, che giấu rồi theo Đường 9 xuống TP. Đông Hà, “tỏa” đi các nơi, chủ yếu là vào Nam. Mỗi ngày có trên dưới 200 chuyến xe khách, xe đò các loại ở các tuyến lên xuống Lao Bảo, qua Lào về Việt Nam; Trong số ấy có không ít xe vì lợi nhuận nên đã tham gia vận chuyển hàng lậu. Ngoài ra, rất nhiều xe tải các loại cũng tham gia “kiếm thêm”…
Theo số liệu của Đồn Biên phòng cửa khẩu Lao Bảo, thời gian qua Đồn phối hợp với Hải quan trạm Tân Hợp bắt 124 vụ, trị giá hàng hóa khoảng 2,4 tỷ đồng; phối hợp với Hải quan cửa khẩu Lao Bảo bắt 9 vụ; phối hợp với Kiểm lâm, Công an huyện Hướng Hóa bắt một số vụ. Ngoài ra, phối hợp với đội PCTPMT- BĐBP tỉnh Quảng Trị bắt 3 vụ buôn lậu, trị giá khoảng 213 triệu đồng. Lực lượng chống buôn lậu của Đồn bắt 18 vụ, trị giá khoảng 213 triệu đồng. Trong đó có 1 vụ vận chuyển động vật hoang dã gồm 01 con hổ nặng 95kg, 1 con báo đen nặng 27kg (cả hai con vật này đã chết và không còn nội tạng), 02 tấn xương trâu…
Cục Hải quan tỉnh Quảng Trị cho biết, năm 2010, Hải quan Quảng Trị đã phát hiện gần 600 vụ buôn lậu và gian lận thương mại, giảm hơn 18% so với năm 2009 về số vụ. Tuy nhiên càng gần Tết Nguyên đán Tân Mão, hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại càng có chiều hướng diễn biến phức tạp hơn. Ông Phạm Ngọc Thắng- Phó trưởng Phòng CSĐTTPVQLKT-CV Công an tỉnh Quảng Trị cho rằng: Từ khi Nghị định 76 của Chính phủ ra đời, hiện nay các đối tượng buôn lậu không “trắng trợn, liều lĩnh” như trước nhưng phương thức cũng hết sức tinh vi, ma mãnh. Các đối tượng thường gom hàng ở Lao Bảo (từ Lào sang) chia nhỏ hàng gửi xe tải hoặc xe khách rồi xuống Đông Hà tập trung lại, tìm cách chuyển đi các địa phương khác. Các đối tượng thường xuyên thay đổi người vận chuyển, thường “dùng” người thân của mình vận chuyển hàng để có đủ độ tin tưởng tuyệt đối; sợ bị xử lý hình sự nên hàng hóa phân tán, nhỏ lẻ rất khó cho cơ quan chức năng xử lý khi phát hiện. Một thủ đoạt hiện nay gây khó cho cơ quan chức năng cũng như thiệt hại lớn về kinh tế cho đất nước là tình trạng một số chủ hàng ở dưới xuôi tìm cách đưa lên khu thương mại Lao Bảo “hợp thức hóa” (hàng miễn thuế) rồi lại chuyển về xuôi tiêu thụ…
Mới đây, thiếu tướng Nguyễn Sinh Xô, Cục trưởng Cục phòng, chống tội phạm ma túy- Bộ tư lệnh Bộ đội Biên phòng cùng đoàn công tác về kiểm tra và chỉ đạo công tác chống buôn lậu tại khu thương mại và cửa khẩu Lao Bảo trong dịp Tết Nguyên đán. Thiếu tướng Xô nhấn mạnh, lực lượng BĐBP cần nỗ lực hơn nữa, phối hợp chặt chẽ với các lực lượng liên quan để hạn chế tối đa hàng lậu “tuồn” về xuôi!
Xuân Hoài (CATP)