Tính đến cuối ngày 10-8 đã có 40 hộ dân ở xã Tam An (huyện Long Thành, Đồng Nai) gửi đơn đến cơ quan chức năng yêu cầu Công ty Cổ phần Sonadezi Long Thành (chủ đầu tư Khu công nghiệp Long Thành) bồi thường vì cho rằng những thiệt hại về hoa màu, vật nuôi… là do nước thải từ khu công nghiệp này gây ra.
Từng phải bồi thường
Theo văn bản giải trình gửi các cơ quan chức năng, Tổng Công ty Phát triển Khu công nghiệp (gọi là Sonadezi - là công ty mẹ của Sonadezi Long Thành và Công ty Cổ phần Dịch vụ Sonadezi) cho hay hiện nhà máy đang vận hành với lưu lượng khoảng 8.000 m3/ngày đêm, tiếp nhận nước thải (80% là ngành dệt nhuộm) từ 67 doanh nghiệp trong khu công nghiệp. Hiện nay Sonadezi Long Thành đang nâng cấp modun 1 (công suất 5.000 m3/ngày đêm, đầu tư từ giai đoạn một, đã đưa vào vận hành từ tháng 1-2007). Tuy vậy, Sonadezi không nhìn nhận đã xả bẩn, gây ô nhiễm môi trường.
Trong khi đó, ông Nguyễn Văn Đạm, cán bộ giao thông thủy lợi xã Tam An, cho biết trong năm 2007, Sonadezi từng xả thải gây bức xúc cho hàng chục hộ dân ở các ấp 1, 2 và 3. Theo đơn kêu cứu của người dân, xã, huyện và các ngành chức năng kiểm tra, xác định phản ánh trên là đúng nên yêu cầu Sonadezi Long Thành giải quyết thiệt hại. Trước sự can thiệp quyết liệt của chính quyền sở tại, gần cuối tháng 4-2007, Sonadezi Long Thành đã ký biên bản chi trên 121 triệu đồng hỗ trợ cho 67 hộ dân.
Nhưng đến cuối năm 2007, UBND xã Tam An lại phản ánh Sonadezi Long Thành thường xuyên xả nước thải trực tiếp ra rạch Bà Chèo, gây ô nhiễm làm thiệt hại về kinh tế do thủy sản, thủy cầm và vườn cây của người dân chết hàng loạt. Không những vậy, nguồn nước giếng sinh hoạt của người dân ấp 2 cũng bị ô nhiễm. Kế đến, năm 2008, UBND xã Tam An lại tiếp tục phản ánh với UBND huyện. Theo đó, qua nhiều lần lập biên bản việc Sonadezi Long Thành xả nước màu đen có mùi hôi khó chịu ra rạch Bà Chèo làm chết cá, Sonadezi Long Thành hứa không để các sự cố môi trường lặp lại nhưng người dân vẫn liên tục phản ánh hễ trời mưa vào khoảng 19-21 giờ tại nơi xả thải phát ra mùi hôi nồng nặc. Ông Cao Văn Đạt, Chủ tịch UBND xã, đã có văn bản khẩn thiết kiến nghị các cơ quan chức năng huyện giúp kiểm tra, xử lý để tránh gây ô nhiễm nguồn nước sông Đồng Nai.
Yêu cầu bồi thường hàng trăm triệu đồng
Thế nhưng Sonadezi Long Thành lại tiếp tục bị Sở TN&MT, Tổng cục Môi trường lập biên bản, xử phạt nhiều lần (trong các năm 2009, 2010 và 2011) do xả thải vượt chuẩn. Mới đây nhất, như Pháp Luật TP.HCM đã thông tin, đêm 3-8, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường (C49) đã phát hiện nhà máy xử lý nước thải tập trung của Khu công nghiệp Long Thành (do Công ty Cổ phần Dịch vụ Sonadezi vận hành) có dấu hiệu xả nước thải không đạt chuẩn ra môi trường.
Ông Võ Văn Luật, Bí thư kiêm Chủ tịch UBND xã Tam An, huyện Long Thành, cho biết: “Trước mắt, xã yêu cầu Hội Nông dân xã nhận các đơn khiếu nại, yêu cầu bồi thường thiệt hại của người dân. Việc vườn cây ăn trái, ao cá, đầm tôm chết hàng loạt là có thật nên việc yêu cầu bồi thường là chính đáng” - ông Luật nói.
| 450 triệu đồng (số tròn) là số tiền yêu cầu bồi thường của bốn hộ dân ở xã Tam An, huyện Long Thành, Đồng Nai. |
Theo thống kê của Hội Nông dân xã Tam An, tính đến cuối giờ chiều ngày 10-8 đã có 40 hộ dân nộp đơn khiếu nại, yêu cầu Sonadezi Long Thành bồi thường. Dù nhiều đơn chưa nêu mức thiệt hại cụ thể nhưng số tiền yêu cầu bồi thường đã lên đến hàng trăm triệu đồng. Điển hình, hộ ông Nguyễn Văn Sáu (ấp 2) nêu 10.000 m2 vườn cây trồng sầu riêng, dâu, mít, măng cụt… ít thì chết 50%, nhiều thì chết cả vườn, thiệt hại khoảng 50 triệu đồng. Ngoài ra, khoảng 4.700 m2 ao cá, vuông tôm bị thiệt hại toàn bộ với mức khoảng 30 triệu đồng. Tương tự, trong đơn nộp cho xã, ông Nguyễn Văn Sơn kể hơn 60.000 m2 lúa, 5.200 m2 cây ăn trái, 200 con vịt bị ảnh hưởng, làm thiệt hại khoảng 155 triệu đồng/năm. Ông Nguyễn Văn Sĩ cho rằng nước thải từ Sonadezi Long Thành làm ô nhiễm nguồn nước, gây thiệt hại về các loại cây ăn trái, ao tôm cá, vật nuôi cho gia đình ông gần 170 triệu đồng/năm...
Ông Phạm Minh Đạo, Giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Đồng Nai, cho hay hiện vẫn chưa nhận được đơn thư phản ánh, yêu cầu bồi thường nào nhưng “Sở NN&PTNT vẫn đang theo dõi, chờ kết quả từ phía C49. Trong trường hợp xác định Sonadezi Long Thành có gây thiệt hại cho người dân, dù không có các chính sách (về nông nghiệp) hỗ trợ người dân, Sở sẽ đề nghị các đơn vị liên quan, trong đó có Hội Nông dân các cấp tham gia, đánh giá ảnh hưởng của ô nhiễm cũng như mức độ thiệt hại của các hộ dân”.
MINH PHONG - NGUYÊN LỘC (PLTP)
Có thiệt hại thì phải bồi thường
Ngày 10-8, ông Võ Văn Chánh, Phó Giám đốc Sở TN&MT tỉnh Đồng Nai, cho hay trong khi chờ C49 có kết luận chính thức về vụ việc, Sở TN&MT cũng tiến hành rà soát tất cả nội dung có liên quan để đề xuất UBND tỉnh có biện pháp xử lý và chỉ đạo cụ thể.
. Nhưng trước việc hàng loạt người dân kêu ca việc ô nhiễm rạch Bà Chèo làm họ mất thu nhập thì Sở TN&MT có tiến hành khảo sát, đánh giá mức độ ô nhiễm ở khu vực làm cơ sở giải quyết khiếu nại?
+ Sau khi C49 có kết luận thì Sở TN&MT sẽ kiến nghị UBND tỉnh, tùy theo mức độ cụ thể để có chỉ đạo phù hợp. Ví dụ, C49 kết luận không gây ô nhiễm thì thôi. Nhưng nếu họ kết luận có gây ô nhiễm nghiêm trọng và ở mức độ nào thì sẽ tiếp tục chứ hiện nay C49 vẫn chưa có kết luận về việc gây ô nhiễm của Sonadezi nên Sở TN&MT chưa thể làm được gì.
. Trường hợp C49 kết luận không gây ô nhiễm nghiêm trọng thì 40 yêu cầu bồi thường của người dân sẽ được giải quyết ra sao, thưa ông?
+ Nếu có kết luận việc xả thải gây ô nhiễm làm người dân bị thiệt hại thì phải xem xét thôi. Khi ấy phải đánh giá mức độ ô nhiễm như thế nào, phạm vi ảnh hưởng ra sao, ai gây ra… trên cơ sở này mới yêu cầu đơn vị gây thiệt hại bồi thường cho người dân.
_______________________________________________
“Chưa thể nói điều gì”
Tôi là người phát ngôn của Sonadezi nhưng đến thời điểm hiện nay, tôi không trả lời bất kỳ điều gì. Khi có kết luận chính thức của C49, Sonadezi sẽ yêu cầu đơn vị thành viên cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác chứ bây giờ mà nói thì sẽ võ đoán và thiếu cơ sở.
Bà ĐỖ THỊ THU HẰNG, Tổng Giám đốc kiêm Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng Công ty Sonadez