Nhiều chuyên gia cho rằng đề xuất ngoài giấy phép lái xe, người điều khiển ô tô, xe máy cần có thêm phiếu kiểm soát lái xe (KSLX) của Bộ Công an sẽ không đi đến đâu giống như các ý kiến ô tô, xe máy lưu thông theo biển chẵn, biển lẻ; cấm đăng ký xe máy tại các quận nội thành...Điều này không thể giúp ngăn ngừa tai nạn giao thông, ngược lại còn làm tăng phiền hà, lãng phí và dễ nảy sinh tiêu cực.
Quay về câu chuyện đã lạc hậu 20 năm (?!)
Theo ông Trần Thế Quân, Vụ phó Vụ Pháp chế - Bộ Công an thì đề xuất này nhắm vào người điều khiển ô tô là chính, đối tượng có nguy cơ gây nhiều TNGT. Ví như taxi, khi có phiếu này, anh sẽ biết rằng mình đã vi phạm giao thông để điều chỉnh và có ý thức chấp hành tốt hơn. Tuy nhiên, đối tượng nào cần phiếu này cũng phải nghiên cứu kỹ để xác định. Trước đây, trong phiếu KSLX chúng ta cắt ô khi lái xe có hành vi vi phạm tương ứng. Còn hiện nay, nếu ban hành thì phiếu KSLX chỉ để ghi lỗi vi phạm thì sẽ không có phiền hà gì. Cũng theo ông Quân thì mỗi phương án bảo đảm an toàn giao thông khi đưa ra đều có mặt nọ, mặt kia. Cái chính là phải tính toán, xem biện pháp đó sẽ tạo ra hiệu quả đến đâu. Nếu các biện pháp đưa ra tốn kém về tiền bạc mà hiệu quả không cao, thì phải tính toán lại.
ông Nguyễn Mạnh HùngÖ, Chủ tịch Hiệp hội vận tải Việt Nam có quan điểm: "Hiệp hội cũng đã có văn bản góp ý kiến về vấn đề này. Quan điểm của chúng tôi là không nên phát hành phiếu KSLX. Năm 1978, chính ngành công an là người phát hành phiếu KSLX và cũng chính ngành công an đã bãi bỏ giấy này vào năm 1991. Lý do bỏ cũng là tránh gây phiền hà cho dân, tránh tiêu cực trong nội bộ... Chính vì vậy, không có lý do gì lại tái đề xuất việc ban hành phiếu này, để lại tụt hậu hơn 20 năm".
Còn nói đến việc răn đe, ông Hùng cho rằng Nghị định 34 (về xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ) đã quy định khá đầy đủ các hình thức, các mức xử phạt. Ngoài phạt tiền, lỗi nặng còn bị giữ giấy phép lái xe 30 đến 60 ngày hoặc không thời hạn. Nếu mà bị giữ không thời hạn thì 1 năm sau mới được học, cấp giấy phép lái xe khác. Đã bị giữ giấy phép không thời hạn thì đồng nghĩa với việc lái xe sẽ bị thất nghiệp vì không chủ doanh nghiệp nào có thể đợi đến 1 năm sau anh mới đi học, xin cấp lại giấy phép. Nếu các cơ quan hành pháp làm nghiêm các quy định xử phạt này thì quá đủ sức răn đe, giáo dục người vi phạm.
Liên quan đến tính pháp lý của phiếu KSLX, ông Hùng cho rằng hiện Luật Giao thông đường bộ chỉ quy định người lái xe khi điều khiển xe cơ giới phải có giấy phép lái xe phù hợp với loại xe được phép điều khiển mà không quy định có phiếu KSLX. Các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành chưa có quy định xử phạt đối với phiếu KSLX. Vì vậy, nếu "đẻ” ra phiếu này thì đồng nghĩa với việc phải sửa luật. Một vấn đề nữa cũng phải đề cập đến chính là sự lãng phí, tốn kém về tiền bạc. Hiện cả nước có trên 30 triệu giấy phép lái xe các loại, nếu ban hành trên 30 triệu phiếu kiểm soát sẽ gây tốn kém không phải là nhỏ. Nhà nước sẽ phải mất hàng chục tỉ đồng để thực hiện việc thiết kế mẫu, in ấn; đồng thời phải tăng thêm bộ máy nhân sự để thực hiện việc cấp và xử lý phiếu KSLX. Người dân sẽ phải mất thời gian để đi xin phiếu KSLX. Nếu mỗi phiếu chỉ thu 20 ngàn đồng thì người dân cũng phải tốn đến 600 tỷ đồng.
"Không thể đứng trên Luật"
Một chuyên gia không muốn công khai tên, (công tác tại Đại học giao thông vận tải Hà Nội) tỏ ra bức xúc hơn khi nhắc đến các ý tưởng, đề xuất liên quan đến giao thông trong thời gian vừa qua trong đó có đề xuất phiếu KSLX. Chuyên gia này cho rằng: Đề xuất các giải pháp khoa học để ngăn chặn sự gia tăng của tai nạn giao thông rất cần thiết trong bối cảnh hiện nay nhưng các đề xuất nên bám sát với thực tế hơn là ý tưởng viển vông, chỉ áp dụng được trên sao hỏa, sao kim. "Tôi nghĩ thời gian để nghĩ ra những ý tưởng đó nên tập trung giải quyết các vấn đề như tiêu cực trong cấp phép lái xe, tại sao các vi phạm giao thông lại không được xử lý nghiêm, tại sao vẫn tồn tại tình trạng mãi lộ", chuyên gia này nhấn mạnh.
ông Nguyễn Mạnh Hùng cũng cho rằng việc ban hành phiếu KSLX còn đi ngược lại với thông lệ quốc tế hiện nay vì trên thế giới không có nước nào sử dụng phiếu KSLX. Muốn giảm tỷ lệ tai nạn giao thông trước hết nên thực hiện nghiêm các quy định hiện nay, đừng có chuyện nặng, nhẹ, tiêu cực; nghiên cứu lại vấn đề tổ chức giao thông vận tải (hiện nay vẫn còn lộn xộn, chồng chéo); nâng cao cơ sở vật chất, hạ tầng giao thông.
Liên quan đến đề xuất trên của Bộ Công an, bà Trịnh Minh Hiền, Vụ trưởng Vụ Pháp chế - Bộ GTVT cho rằng, việc đục lỗ hay phiếu KSLX không giúp quản lý được lái xe tốt hơn. Mặt khác, tên phiếu KSLX cũng không có trong luật và cũng không có quy định nào bắt buộc lái xe phải mang theo giấy đó. "Cách tốt nhất hiện nay là chúng ta nên thực hiện nghiêm túc những quy định đã có vì có đưa ra quy định mới nào đi chăng nữa thì cũng không thể đứng trên Luật. Thực tế hiện nay chúng ta không cần phiếu KSLX vẫn có thể biết lái xe vi phạm bao nhiêu lần thông qua hệ thống công nghệ thông tin, dữ liệu về quản lý giấy phép lái xe. Do đó, việc tái đề xuất câu chuyện phiếu KSLX sẽ không hiệu quả”, bà Hiền nói.
Lý Bình (ĐS&PL)