Hỗn loạn gỗ sưa nghìn tỉ

Mọi thứ vẫn đang là một mớ bòng bong, với những chuyện khóc cười đầy nước mắt.

Nóng hơn nhiệt độ ngoài trời

Nhiệt độ ngoài trời Quảng Bình những ngày này xấp xỉ 40 độ C. Nhưng “không khí” ở các xã Phúc Trạch, Xuân Trạch, Lâm Trạch (huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình) – tuyến đầu của vụ 3 cây sưa bị đốn hạ - còn nóng hơn. Máu đã đổ, nước mắt đã rơi, nhưng hàng trăm người dân địa phương và nhiều băng nhóm có “hàng nóng” đến từ ngoại tỉnh vẫn đổ xô vào rừng để tìm sưa.

Hỗn loạn

Sáng 9.5, chúng tôi trở lại khu vực Thanh Sen của xã Phúc Trạch - nơi sinh sống của nhóm 11 người được cho là đã phát hiện và đốn hạ 3 cây sưa ở Hung Trí (vùng lõi của Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng) và đã bán được hàng trăm tỉ đồng. Vừa mới vào khu vực ngoài rìa làng, chúng tôi đã bị “dọa”: “Mấy chú vào đó mần chi? Đi lơ ngơ coi chừng bị đập què chân đó”.

Ông Nguyễn Văn Nam - Trưởng Công an xã Phúc Trạch - xác nhận: “Họ nói không sai đâu. Chừ thì có đỡ hơn rồi, nhưng trước đó, tình hình ở thôn Thanh Sen rất phức tạp. Người ở mô không biết kéo về đây rất đông khi thông tin vụ gỗ sưa rộ lên. Họ đi vào từng nhà dân lùng mua gỗ sưa. Ban đêm ở đây không ai dám ra đường...”.

Tại thôn Thanh Sen, không khí vắng lặng một cách khác lạ. Từ nhà ra ngõ, đi đâu cũng gặp toàn phụ nữ, trẻ con và người già. Đã vậy ai nấy đều nhìn chúng tôi đầy cảnh giác, cứ nghe đến tên gỗ sưa là mặt mày biến sắc, miệng nói “tui không biết, tui không biết!”. Người dẫn đường giải thích: “Như ri cả tháng ni rồi. Từ khi vụ 3 cây sưa rộ lên, đàn ông trai tráng trong làng ni đều cơm đùm gạo bới đổ xô vô rừng gùi thuê; nhặt rễ sưa kiếm tiền”.

Vị trí 3 cây sưa bị đốn hạ trong Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng.

Chúng tôi tìm đến nhà của những người trong nhóm được sưa, nhưng đúng như lời ông Nam, nhà nào cũng cửa khoá then cài. Có một số nhà mở cửa, nhưng chủ nhà lại chào đón bằng những câu trả lời “không biết, không biết” cùng những cái nhìn dò xét chẳng chút thiện cảm. Thậm chí ở một số gia đình còn có cả một nhóm “người lạ” mặt mày hung tợn, xổ nhiều câu “đe dọa” khi thấy chúng tôi chụp ảnh, ghi hình.

Rời Thanh Sen (xã Phúc Trạch), chúng tôi đến các xã Xuân Trạch, Lâm Trạch, nhưng cũng không chứng kiến được gì hay hơn ngoài sự vắng lặng... Tuy nhiên, khi người dẫn đường đưa chúng tôi đến bìa rừng thì không khí khác hẳn. Ở các lối mòn nhỏ, lượng người ra vào rừng rất tấp nập. Đặc biệt dọc một con đường đất nhỏ và lầy chạy giữa cánh đồng ngô và đậu, đoạn giáp với bìa rừng thuộc xã Phúc Trạch có rất nhiều người đứng đợi bên xe máy, tay ai cũng cầm điện thoại di động, đi tới đi lui bộ dạng rất khẩn trương. “Họ đang đợi ai vậy?”. Người dẫn đường trả lời: “Chờ người thân đi kiếm gỗ sưa trong rừng ra”. Ông chỉ tay lên một ngọn núi cách bìa rừng khoảng 4km: “Ra tới đó là có sóng điện thoại và họ sẽ điện cho những người thân đứng dưới này lên đón và tháp tùng về”.

Tình trạng người dân đổ xô vô rừng theo gỗ sưa đã khiến chính quyền địa phương các xã Phúc Trạch, Xuân Trạch, Sơn Trạch hết sức đau đầu. “Không chỉ bỏ bê công việc đồng áng, ảnh hưởng đến đời sống lâu dài của người dân, mà với lượng người ra vào rừng lớn như vậy chắc chắn sẽ xảy ra các đụng độ, gây mất trật tự, thậm chí tính mạng mà chúng tôi không thể kiểm soát được” – ông Nguyễn Văn Lương - Chủ tịch UBND xã Phúc Trạch - lo lắng.

Dùng cân… đếm tiền

Ba cây sưa lớn ra sao, được phát hiện và đốn hạ như thế nào, là câu hỏi mà chúng tôi đã đặt ra cho nhiều người có liên quan và đã nhận được... những câu trả lời khác nhau. Nhiều người dân cho biết, người đầu tiên phát hiện là ông Lê Văn Minh - ở thôn 1, xã Phúc Trạch. Nhưng một “lâm tặc” giấu tên ở xã Phúc Trạch khẳng định: Người phát hiện 3 cây sưa cổ thụ là một thợ săn tên là Hoàng Hạnh.

Theo điều tra của ông Nguyễn Văn Nam - Trưởng Công an xã Phúc Trạch - thì 3 cây sưa nói trên đã bị đốn hạ từ hồi tháng 2, sau đó được cắt tỉa, che giấu trong rừng, đến tháng 4 mới cho rao bán. Còn tay “lâm tặc” kể: Khi phát hiện 3 cây sưa, Hạnh đã chụp ảnh và ra giá với các đầu nậu gỗ tại Quảng Bình với giá lúc đó khoảng 300 tỉ đồng.

Sau khi chào giá, Hạnh thuê người vào tận nơi cưa xẻ 3 cây sưa cổ thụ nói trên thành 300 phách, mặt ngang 0,4m - 1,2m, dài gần 2m với số lượng gỗ lên tới 30m3. Sau đó chia ra, đưa cất giấu nhiều nơi bí mật và liên hệ với các đầu nậu vào mua hàng ngay tại rừng. Khi giao dịch, các đầu nậu gỗ chỉ được xem ảnh và định giá; sau khi giao tiền hoàn tất, nhóm của Hạnh mới đưa gỗ ra. Vận chuyển ra khỏi rừng là việc của những đầu nậu gỗ...

Thôn Thanh Sen những ngày này vắng lặng một cách khác thường.

“Thông tin bị lộ ra ngoài là do lượng gỗ và tiền quá lớn, các đầu nậu phải cho tay chân ngày đêm huy động vốn gần như khắp cả thành phố Đồng Hới. Nếu như gỗ ít, hoặc một lúc các đầu nậu có ngay chừng đó tiền thì chừ mọi việc đã xong rồi” - “lâm tặc” giấu tên nói.

Khi chúng tôi hỏi chính xác là đã có bao nhiêu tiền được các đầu nậu chở vào rừng để chung cho nhóm người của ông Hạnh, “lâm tặc” trên nói “không biết chính xác” và kể cho chúng tôi nghe một câu chuyện khác: Khi giao dịch, nhóm của Hạnh chỉ lấy loại tiền có mệnh giá 500.000 đồng, đếm đủ 1 tỉ, buộc lại và đưa lên bàn cân. Một tỉ ví dụ là 10kg, sau đó cứ thế mà chung cho đỡ mất thời gian và đỡ... mỏi tay đếm(!). Để bảo vệ gỗ và những đống tiền cân ký của mình, nhóm Hạnh đã thuê hàng chục tay “anh chị” có trang bị súng đạn và mìn tự chế đến từ Hà Tĩnh.

Song song với Hạnh, nhiều băng nhóm “giang hồ” với “hàng nóng” từ Nghệ An, Hải Phòng, Sài Gòn... nghe tin trúng gỗ sưa cũng đã vào tận Phúc Trạch “ém quân” để trấn cướp gỗ sưa. “Lâm tặc” trên cho hay, nhóm ông Hạnh trước đó đã bị cướp mất 5 gùi gỗ sưa có giá lên đến hàng chục tỉ đồng.

“Không chỉ giang hồ hoành hành trong rừng, mà ở ngay các cửa rừng cũng đen đặc các băng nhóm trấn cướp. Chúng dùng súng, mìn tự chế, bơm kim tiêm đợi sẵn để đe dọa những người gùi hàng thuê từ rừng ra” - một lãnh đạo Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng cho biết. Đỉnh điểm của chuyện cướp giật là tối 5.5 tại khu vực núi Đá Đẽo thuộc huyện Minh Hóa đã xảy ra một cuộc hỗn chiến để cướp gỗ sưa được vận chuyển từ trong rừng ra, làm nhiều người bị thương nặng.