Năm 2000, dự án Khu du lịch Rusalka do Công ty đầu tư và phát triển du lịch Rus-Invest-Tur (RIT) làm chủ đầu tư trên diện tích 43,8 ha dọc bờ biển phía bắc TP.Nha Trang, với tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 15 triệu USD. Ngày 25.6.2005, Cơ quan CSĐT - Bộ Công an khởi tố, bắt giam bị can Nguyễn Đức Chi, Chủ tịch HĐQT Công ty RIT, về tội “lừa đảo chiếm đoạt tài sản”; đồng thời kê biên tài sản thuộc dự án này. Tuy nhiên sau đó, cơ quan tố tụng đã không thể truy tố Nguyễn Đức Chi tội danh trên, mà chuyển sang tội danh khác.
Cụ thể theo kết luận điều tra, từ tháng 11.2002 - 1.2003, Công ty xuất nhập khẩu và lương thực (XNK-LT) Trà Vinh bán cho Nguyễn Đức Chi hơn 31.400 tấn gạo, trị giá hơn 5,9 triệu USD. Trong quá trình điều tra và trước khi xét xử sơ thẩm, Nguyễn Đức Chi đã trả cho Công ty XNK-LT Trà Vinh toàn bộ số tiền mua gạo, còn số tiền lãi hơn 2,6 tỉ đồng chưa bồi thường. Tại bản án hình sự sơ thẩm ngày 16.10.2008, TAND tỉnh Trà Vinh phạt Nguyễn Đức Chi 4 năm tù về tội “sử dụng trái phép tài sản”, chấp nhận sự tự nguyện của bị cáo bồi thường tiếp cho Công ty XNK-LT Trà Vinh số tiền lãi nêu trên. Về xử lý tài sản, án tuyên tiếp tục kê biên các tài sản đã bị kê biên còn lại để đảm bảo thi hành án.
Tại bản án hình sự phúc thẩm ngày 31.12.2008, Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại TP.HCM quyết định tiếp tục kê biên các tài sản của bị cáo với lý do: Nguyễn Đức Chi bị Viện KSND tối cao tiếp tục truy tố về tội “làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức” trong quá trình thực hiện dự án Rusalka. Tuy nhiên, khi bị TAND tỉnh Khánh Hòa xét xử về tội này (bản án đã có hiệu lực pháp luật), Nguyễn Đức Chi cũng không bị buộc phải có nghĩa vụ liên quan đến tài sản (bồi thường dân sự, tịch thu tài sản). Mặt khác, trước khi xét xử phúc thẩm vụ án “sử dụng trái phép tài sản”, bị cáo Nguyễn Đức Chi đã tự nguyện thực hiện xong các khoản bồi thường. Chính vì vậy, ngày 1.4.2010, Hội đồng thẩm phán TAND tối cao có quyết định giám đốc thẩm: Hủy bản án hình sự phúc thẩm số 1502/2008/HSPT ngày 31.12.2008 của Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại TP.HCM về phần quyết định “tiếp tục kê biên các tài sản của bị cáo Nguyễn Đức Chi” và bản án hình sự sơ thẩm số 51/2008/HSST ngày 16.10.2008 của TAND tỉnh Trà Vinh về phần quyết định “tiếp tục kê biên các tài sản đã bị kê biên còn lại để đảm bảo thi hành án”; đồng thời đình chỉ vụ án về phần này.
Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc sớm tiếp tục đầu tư dự án, không để thiệt hại, lãng phí kéo dài, UBND tỉnh Khánh Hòa đã thống nhất lựa chọn Công ty CP du lịch trọng điểm Nha Trang (Focus Travel Nha Trang) là pháp nhân mới sẽ được thành lập trên cơ sở khối tài sản còn lại của dự án Rusalka. Điều lệ thành lập Công ty Focus Travel Nha Trang, quy định nghĩa vụ kế thừa trách nhiệm về công nợ của Công ty RIT tại dự án Rusalka. Theo quyết định giám đốc thẩm của TAND tối cao, ông Nguyễn Đức Chi là người duy nhất đại diện cho Công ty RIT theo giấy phép đầu tư, nên chịu trách nhiệm xử lý tài sản, thanh lý công nợ với các tổ chức, cá nhân đã ký hợp đồng với Công ty RIT trước đây. Do vậy, UBND tỉnh Khánh Hòa yêu cầu ông Chi đứng ra giải quyết công nợ đối với các tổ chức, cá nhân có liên quan.
Theo UBND tỉnh Khánh Hòa, đến nay chủ đầu tư đã thỏa thuận, thống nhất công nợ với 12 nhà thầu và tập thể nhân viên RIT số tiền 16,3 tỉ đồng và 645.405 USD; 3 công ty có tổng công nợ gốc hơn 492 triệu đồng không liên lạc được. Còn lại 4 công ty có nợ gốc hơn 56 tỉ đồng không đạt được thỏa thuận, lý do: đòi thanh toán số tiền lên tới hơn 294 tỉ đồng. Trong đó, Công ty BMC (thuộc Bộ Công thương) có số nợ gốc là 51,6 tỉ đồng, nhưng đòi thanh toán 275,5 tỉ đồng. Tại cuộc họp ngày 13.6.2012 do Bộ Kế hoạch - Đầu tư tổ chức, các bộ ngành trung ương đã thảo luận, thống nhất là Công ty BMC phải tự giải quyết các vấn đề phát sinh từ hợp đồng kinh tế đã ký với Công ty RIT và việc giải quyết khiếu nại là không thuộc thẩm quyền của các cơ quan quản lý hành chính nhà nước.
Từ những lý do trên, UBND tỉnh Khánh Hòa kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chấp thuận Công ty Focus Travel Nha Trang là nhà đầu tư mới, tiếp tục triển khai dự án đầu tư Khu nghỉ mát Champarama (tên gọi mới của dự án Rusalka) và là công ty kế thừa nghĩa vụ thanh toán công nợ của Công ty RIT đối với các bên liên quan tại dự án Rusalka.
Thiện Nhân (Thanh niên)