Hồ sơ Biển Đông đã giữ một vị trí quan trọng trong chương trình nghị sự Úc-Philippines trong bối cảnh quan hệ giữa Philippines và Trung Quốc vừa trải qua một hồi sóng gió trên vấn đề tranh chấp chủ quyền bãi đá Scarborough Shoal.
Trung Quốc tuyên bố chủ quyền trên gần như toàn bộ Biển Đông, kể cả tại các khu vực gần bờ biển của các nước lân cận, trong đó có bãi đá ngầm Scarborough mà Philippines đòi chủ quyền vì nằm trong phạm vi vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý của mình. Căng thẳng giữa hai bên leo thang hồi đầu năm nay khi tàu của hai nước trực diện nhau tại khu vực tranh chấp.
Theo báo chí Úc, trong cuộc tiếp xúc hôm 24/10, Thủ tướng Gillard đã xác định với Tổng thống Aquino rằng nước Úc không bênh vực bên nào trong cuộc tranh chấp biển đảo giữa Philippines và Trung Quốc. Thế nhưng Canberra kêu gọi tất cả các chính phủ làm rõ các tuyên bố chủ quyền của mình và theo đuổi các đòi hỏi lãnh thổ trên tinh thần tôn trọng luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển.
Trong một bản tuyên bố chung đưa ra sau cuộc hội đàm, hai nhà lãnh đạo đã đồng ý là các chính phủ có liên can cần phải tự kiềm chế và tránh các hành động có thể làm tăng thêm căng thẳng. Hai nhà lãnh đạo cũng khuyến khích các nước ASEAN và Trung Quốc sớm ký kết một bộ quy tắc ứng xử tại vùng Biển Đông.
Về tình hình nội bộ Philippines, bà Julia Gillard đã hoan nghênh Tổng thống Aquino trong việc ký kết một thỏa thuận khung về hòa bình với Mặt trận Giải phóng Hồi giáo Moro, một phong trào nổi dậy tại vùng Mindanao, miền nam Philippines. Hai bên cũng thảo luận về các vấn đề song phương, như thương mại, đầu tư, tội phạm xuyên quốc gia và viện trợ.
Trọng Nghĩa (RFI)