Thổ Nhĩ Kỳ và các nước Ả Rập lên án mạnh mẽ Israel về kế hoạch xây những khu định cư mới tại Jerusalem và lên tiếng ủng hộ sự công nhận quốc tế một quốc gia Palestine. Những bình luận này được đưa ra tại một hội nghị các bộ trưởng ngoại giao ở Istanbul. Thông tín viên Dorian Jones tường trình cho Đài VOA từ Istanbul.
Tại hội nghị lần thứ 5 của Diễn đàn Hợp tác Thổ Nhĩ Kỳ Ả Rập ở Istanbul, trong một tuyên bố chung, các bộ trưởng ngoại giao ca ngợi cuộc bỏ phiếu của Liên Hiệp Quốc ban cho Palestine qui chế quan sát viên, không phải là thành viên của Liên Hiệp Quốc. Tổng Thư ký Liên đoàn Ả Rập Nabil Elaraby nói cuộc bỏ phiếu này là một bước đầu quan trọng.
Ông nói một biến cố lịch sử đã hình thành, và hiện nay điều quan trọng là việc này trở thành một hướng đi để tiến tới cương vị một quốc gia.
Diễn đàn cũng chứng kiến nhiều lời lẽ giận dữ nhắm vào Israel vì quyết định của nước này xây dựng hàng ngàn căn nhà mới tại đông Jerusalem đang tranh chấp sau khi có cuộc bỏ phiếu tại Liên Hiệp Quốc mà Israel và Hoa Kỳ đều chống lại. Lời lẻ lên án mạnh mẽ nhất do Bộ trưởng Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ Ahmet Davutoglu đưa ra tại cuộc họp báo kết thúc diễn đàn.
Ông Davutoglu nói Israel đang nỗ lực củng cố việc chiếm đóng, nhưng Israel phải hiểu rằng dù có nhiều khu định cư được xây dựng, dải Gaza và Bờ Tây sẽ luôn luôn thuộc về người Palestine, quốc gia Palestine sẽ được công nhận và đông Jerusalem sẽ là thủ đô của nước này.
Trong một ngày diễn đàn, ông Davutoglu cũng nói đã đến lúc có phản ứng mạnh mẽ đối với chính sách của Israel. Các quan sát viên nói lời lẽ cứng rắn này sẽ làm Washington và Tel Aviv thất vọng. Hy vọng đã gia tăng là Ankara và Tel Aviv bắt đầu tiến hành những bước để cải thiện các mối quan hệ, tiếp theo một cuộc họp các nhà ngoại giao cao cấp vào tháng trước. Quan hệ ngoại giao giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Israel vẫn còn băng giá tiếp sau vụ lực lượng Israel giết 9 nhà hoạt động Thổ Nhĩ Kỳ vào năm 2010.
Bộ trưởng Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ và Ả Rập cũng thảo luận về cuộc khủng hoảng đang tiếp diễn tại Syria trong cuộc gặp gỡ tại Istanbul. Bộ trưởng Ngoại giao Libăng Adnan Mansour, nói về nguy cơ ngày càng tăng cuộc tranh chấp sẽ lan rộng toàn vùng.
Ông Mansour nói tiền bạc và vũ khí được tuôn vào Syria làm cho tình hình thêm khó khăn. Nếu bàn tay nước ngoài dính líu vào sẽ khó hơn để chấm dứt tranh chấp.
Tổng Thư ký Liên đoàn Ả Rập lên tiếng ủng hộ mạnh mẽ những nỗ lực của đặc sứ của liên đoàn Lakhdar Brahimi nhằm chấm dứt tranh chấp. Tuy nhiên Bộ trưởng Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ Davutoglu cảnh báo về những nguy hiểm là Damascus dùng những nỗ lực này để mua thời gian cho chính phủ Syria của Tổng thống Bashar al-Assad.
Mỹ chỉ trích kế hoạch của Israel xây thêm khu định cư ở Palestine
Hoa Kỳ đã chỉ trích việc Israel loan báo kế hoạch xây 3.000 căn nhà cho dân lập cư ở vùng Bờ Tây và Đông Jerusalem mà Israel chiếm đóng, sau khi qui chế của Thẩm quyền Palestine được Liên hiệp quốc nâng cấp.
Hôm thứ sáu, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Hillary Clinton nói rằng chính phủ của Tổng thống Obama, cũng như các chính phủ tiền nhiệm, đã nói rất rõ với phía Israel là những hoạt động như vậy gây phương hại cho mục tiêu có được hòa bình thông qua đàm phán.
Bà Clinton đã tuyên bố như vậy tại một cuộc hội thảo ở Washington trước một cử tọa bao gồm Ngoại trưởng Avigdor Lieberman và Bộ trưởng Quốc phòng Ehud Barak của Israel.
Các giới chức Israel giấu tên cho báo chí biết rằng chính phủ của Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã cho phép tiến hành kế hoạch xây dựng và thực hiện những công tác phân vùng sơ bộ ở các khu vực khác trong vùng Bờ Tây.
Hành động của Israel đã gây phẫn nộ cho người dân Palestine, là những người đang ăn mừng cuộc biểu quyết có tính chất lịch sử của Đại hội đồng Liên hiệp quốc để nâng cấp qui chế của Thẩm quyền Palestine thành một nước quan sát viên không phải là hội viên. Nghị quyết nâng cấp này được thông qua hôm thứ năm với 138 phiếu thuận và 9 phiếu chống, trong đó có Israel và Hoa Kỳ.
Theo VOA