Phe nổi dậy ở Miến Điện, đang đối phó với trận chiến ác liệt, tuyên bố đã chiếm lại tiền đồn quan trong gần bản doanh của phe nổi dậy Kachin. Nhóm Đạo quân Độc lập Kachin nói họ đã chiếm lại cứ điểm ở miền bắc Miến Điện sau khi rút lui trong một khoản thời gian ngắn.
Binh sĩ của Đạo quân Độc lập Kachin tuần phòng trong thành phố Laiza, ở đông bắc Miến Điện, 4/1/13
Trận chiến hồi cuối tuần diễn ra ác liệt quanh cứ điểm trong vùng núi Hka Ya Bhum với 3.000 binh sĩ Miến Điện tấn công tiền đồn được xem như tuyến phòng thủ cuối bảo vệ bản doanh của phe nổi dậy ở Laiza, nằm gần biên giới Trung Quốc. Tin cho hay tiền đồn của phe nổi dậy đã thất thủ trước cuộc tấn công của các lực lượng không quân và pháo binh nặng của chính phủ.
Tuy nhiên, trong một tuyên bố với đài VOA vào tối Chủ nhật, phát ngôn viên của Đạo quân Độc lập Kachin, Đại tá James Jum Dau, nói rằng các lực lượng nổi dậy đã chiếm lại vị trí này.
Không có nguồn tin độc lập nào để kiểm chứng lời tuyên bố này.
Các nhóm nhân quyền nói rằng ngoài 20.000 cư dân của Laiza, ước lượng khoảng 20.000 dân chạy lánh nạn sống gần đó.
Lực lượng chính phủ đã sử dụng phi cơ trực thăng chiến đấu Mi-35 của Nga và chiến đấu cơ trong các cuộc giao tranh ở Kachin, một bang ở miền bắc Miến Điện, trong thời gian gần đây nhắm tấn công vào các vị trí của phe Kachin. Không có xác nhận nào về thương vong.
Cuộc giao tranh đã nổ ra từ giữa năm 2011, chấm dứt thỏa thuận ngưng bắn kéo dài 17 năm giữa quân đội chính phủ Miến Điện và các lực lượng của bang Kachin.
Phân tích gia Carl Thayer của Đại học New South Wales của Australia, nói rằng quân đội Miến Điện đang gây sức ép nhằm đạt một thỏa thuận ngưng bắn mới với các lực lượng của bang Kachin. Ông nói:
“Chiến lược này rõ ràng là để chiếm được thế thượng phong đối với phe Kachin. Nếu thế trận xoay chuyển họ có thể tiến quân, chiếm thủ phủ, rồi họ sẽ đạt được thỏa thuận ngưng bắn - nỗ lực nhằm đạt thỏa thuận sẽ khiến quân đội tiến công mạnh hơn vì nó sẽ củng cố những thành quả họ đạt được trong chiến trận.”
Theo nghiên cứu của ông Karin Dean, một nhà nghiên cứu kỳ cựu của Đại học Tallinn University của Estonia thì nhóm nổi dậy có thể phải đối mặt với một ‘thời điểm rất quan trọng’ trong cuộc tranh đấu đòi tự trị. Ông nhận định:
“Cuộc xung đột đã leo thang, thậm chí còn ác liệt hơn mấy tháng trước, khởi đầu với các cuộc oanh kích trong thời gian của lễ Giáng Sinh. Có lẽ đây là thời điểm có tính quyết định. Tất nhiên chính phủ có lực lượng và thiết bị, được trang bị đầy đủ để có thể chiếm lại Laiza và giáng đòn trí mạng vào các vị trí của phe Kachin. Tuy nhiên, họ sẽ không thể dập tắt bạo động. Tổ chức Độc Lập Kachin, KIO, có thể sẽ có một chiến thuật khác trong thế trận. Chính phủ không thể thực sự dập tắt sự kháng cự. Sẽ có sự chống đối về mặt chính trị.”
Ông Dean nói rằng sự kiểm soát của chính phủ trung ương sẽ gây phương hại cho những thành quả kinh tế đã gây dựng được trong những năm ngưng bắn. Nền kinh tế do bang Kachin kiểm soát đã được lợi qua giao thương với Trung Quốc và những đạt được những thành quả về việc dạy tiếng Kachin trong các trường học.
Phát ngôn viên của Văn phòng Liên hiệp quốc Điều phối Vấn đề Nhân đạo, ông Stewart Davies, nói rằng các tổ chức quốc tế yêu cầu được tiếp cận với các vùng có xung đột, giữa lúc có những sự e ngại cho đời sống của hàng chục ngàn dân chạy lánh nạn trong bang Kachin. Ông Davies nói:
“Hơn bao giờ hết, chúng tôi lo ngại về các thường dân bị kẹt trong cuộc xung đột, và lập lại rằng chúng tôi lo ngại cho 75.000 người từ tháng 6 năm ngoái. Vì vậy thông điệp chính của chúng tôi là chúng tôi tiếp tục vận động chính phủ để được tiếp cận – chúng tôi cần đến nơi trước và rồi sẽ có bước kế tiếp.
Các nhà phân tích nói rằng chính phủ Miến Điện đang mưu tìm việc mở rộng quyền kiểm soát đối với khu vực giàu tài nguyên này. Nhiều nước trong đó có Hoa Kỳ và Liên hiệp quốc nêu lên các mối quan ngại về tình hình bạo động gia tăng. Tuy nhiên truyền thông nhà nước Miến Điện thách thức những lời chỉ trích, cáo buộc về các hành động khủng bố và tàn bạo ở Kachin.
Ron Corben (VOA)