Bảy ngày quốc tang ở Venezuela

Venezuela vừa tuyên bố bảy ngày để tang ông Hugo Chavez, người vừa qua đời thọ 58 tuổi sau 14 năm làm Tổng thống nước này.

Hugo Chavez gây nhiều tranh cãi Hàng ngàn người ủng hộ ông Chavez đã đổ xuống đường để bày tỏ lòng thương tiếc. Ông Chavez đã bị ốm nặng hơn một năm nay và đã không xuất hiện trước công chúng từ khi trở về nước vào tháng trước sau đợt điều trị ung thư ở Cuba.

Các nhà lãnh đạo các nước Mỹ Latin đã bắt đầu tới thủ đô Caracas để bày tỏ lòng kính trọng - trong số này có Tổng thống Cristina Fernandez de Kirchner của Argentina, Tổng thống Jose Mujica của Uruguay và Tổng thống Evo Morales của Bolivia.

Thi hài của ông Chavez sẽ được đưa rước tới Học viện quân sự tại Caracas, nơi đặt linh cữu ông cho tới khi diễn ra tang lễ vào thứ Sáu này.

Các đơn vị quân đội trong cả nước sẽ bắn 21 phát súng tưởng niệm và cứ mỗi tiếng đồng hồ lại có bắn một phát đại bác cho tới khi ông được chôn cất, quân đội cho biết.

Tất cả các trường phổ thông và đại học sẽ đóng cửa tuần này.

Phó tổng thống Nicolas Maduro loan báo tin ông Hugo Chavez qua đời vào tối thứ Ba 5/3, đồng thời nói đã trục xuất hai nhà ngoại giao Mỹ vì tình nghi theo dõi quân đội Venezuela.

Ông Maduro nói ông Chavez qua đời sau khi "chống chọi với bệnh nặng gần hai năm".

Ông tuyên bố không nghi ngờ rằng bệnh ung thư của ông Chavez là do các kẻ thù của Venezuela tạo ra.

Theo hiến pháp, chủ tịch quốc hội Diosdado Cabello sẽ làm Tổng thống tạm quyền cho đến khi có bầu cử.

Vị Tổng thống 58 tuổi, người đã cầm quyền trong 14 năm, tiết lộ ông bị ung thư hồi tháng 6/2011. Ông đã trải qua bốn lần phẫu thuật, cùng nhiều đợt xạ trị và hóa trị liệu.

Ông Chavez tái cử thêm một nhiệm kỳ sáu năm vào tháng 10/2012, nhưng Tòa án Tối cao phán quyết rằng tuyên thệ của ông có thể được trì hoãn vì lý do bệnh tật.

Tranh cãiXuất thân từ lính nhảy dù, và lần đầu tiên ông Chavez nổi lên nhờ lãnh đạo cuộc đảo chính bất thành năm 1992.

Tháng Hai năm 1992, ông Chavez lãnh đạo cuộc đảo chính bất thành nhằm lật đổ chính quyền tổng thống Carlos Andres Perez, vốn đang gặp phản ứng giận dữ của dân chúng do chính sách thắt chặt chi tiêu.

Cuộc đảo chính thất bại được bắt nguồn từ khoảng một thập kỷ trước, khi ông Chavez và một nhóm sĩ quan thành lập phong trào bí mật đặt tên theo lãnh đạo độc lập của Nam Phi: Simon Bolivar.

Khởi nghĩa 1992 khiến 18 người thiệt mạng và 60 người bị thương buộc Hugo Chavez phải ra đầu thú.

Ông bị giam tới tiều tụy trong một trại quân tù, trong khi các cộng tác của ông ở bên ngoài chiến đấu giành chính quyền chín tháng sau đó.

Cuộc đảo chính lần hai này, vào tháng 11 năm 1992, cũng bị đập tan.

Ông Chavez ngồi tù hai năm thì được lệnh ân xá. Ngay lập tức ông thành lập đảng mới, gọi là Phong trào Cộng hòa lần Năm, và dần chuyển từ lính tráng thành chính trị gia.

Trong thời gian Hugo Chavez gom góp quyền lực cho cuộc bầu cử năm 1998, chính quyền Venezuela cũ đã tan đàn xẻ nghé.

Từ đó, ông Chavez thắng hàng loạt các cuộc tranh cử và trưng cầu dân ý, gồm cả việc thông qua thay đổi hiến pháp về nhiệm kỳ tổng thống.

Những người ủng hộ nói rằng, ông là đại diện cho dân nghèo; còn phe chỉ trích cho rằng ông ta ngày càng chuyên quyền.

Ông Chavez hứa thực hiện “cách mạng” chính sách xã hội, và thường xuyên chỉ trích những “tên đầu sỏ chính trị” làm mất đi hình ảnh về giới cầm quyền, trở thành “tay sai của bọn tư bản quốc tế”.

Chưa từng bỏ lỡ bất kỳ cơ hội nào để được xuất hiện trước công chúng, ông có lần gọi các chủ tập đoàn khai thác dầu là ‘những kẻ sống trong biệt thự xa hoa, nơi họ ngủ tập thể với nhau, và uống whisky”.

Ông Chavez cũng thường xuyên va chạm với giới lãnh đạo nhà thờ, nhóm bị ông buộc tội là lờ đi những người nghèo, đánh bạn với đảng đối lập, và bảo vệ quyền lợi của người giàu.

“Họ không đi theo... con đường của Chúa,” ông Chavez từng nói trong một bài phát biểu.

Mối quan hệ với Hoa Kỳ trở nên tồi tệ chưa từng có, khi ông buộc tội chính quyền Bush “dùng khủng bố để đối chọi khủng bố” trong cuộc chiến với Afghanistan sau vụ 11/9 năm 2001.

Ông Chavez nói Hoa Kỳ hậu thuẫn một cuộc đảo chính ngắn khiến ông phải rời văn phòng vài ngày vào năm 2002.

Ông sống sót qua thời kỳ này và trở nên mạnh mẽ hơn hai năm sau đó trong cuộc trưng cầu dân ý về giới lãnh đạo. Đến năm 2006, ông giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống Venezuela.

Chính quyền Chavez thực thi một số “nhiệm vụ” về chính sách xã hội, trong đó có giáo dục và dịch vụ y tế cho cộng đồng. Nhưng nghèo đói và thất nghiệp vẫn lan tràn mặc cho trữ lượng dầu mỏ lớn mà nước này sở hữu.

Theo BBC