Bắc Triều Tiên cho hay một công dân Mỹ bị bắt hồi năm ngoái đã bị kết án 15 năm khổ sai sau khi bị buộc là can tội có các hành vi thù nghịch chống lại nhà nước khép kín này.
Đài truyền hình Nam Triều Tiên loan tin về ông Kenneth Bea (phải). Phía sau là tòa cao ốc trong thủ đô Bắc Triều Tiên, 2/5/13
Trong một bản tin ngắn ngủi chỉ có 3 câu, Thông tấn xã Trung ương Triều Tiên KCNA hôm 2/5 nói Pae Jun-ho, còn được biết dưới tên Kenneth Bae ở Hoa Kỳ, đã bị tối cao pháp viện Bắc Triều Tiên kết án hôm thứ ba.
Theo KCNA, ông Bae đã bị bắt hôm 3 tháng 11 năm ngoái trong khi đang “phạm các hành vi thù nghịch” sau khi vào Thành phố Rason trong tư cách một du khách.
Rason là một đặc khu kinh tế nằm trên biên giới giáp với Trung Quốc và Nga.
Các giới chức Bắc Triều Tiên chưa cho biết cụ thể tội mà ông Bae bị cáo buộc là gì. Nhưng trong các bản tin phổ biết trước đây, ông đã bị cáo buộc là có âm mưu lật đổ chính quyền.
Ông Kim Yoon-tae, tổng thư ký Mạng lưới Dân chủ và Nhân quyền Bắc Triều Tiên, nói rằng Bình Nhưỡng có thể sử dụng vụ này như đòn bẩy để làm áp lực hay thương lượng với Hoa Kỳ.
Ông Kim nói dường như Bắc Triều Tiên muốn thôi thúc một chuyến thăm của một người Mỹ ở cấp bực cao, như các vị cựu tổng thống Bill Clinton hay Jimmy Carter, hay đặc sứ của Bộ Ngoại giao Mỹ đặc trách về Bắc Triều Tiên John King chẳng hạn.
Giới truyền thông Nam Triều Tiên loan tin ông Carter đang chuẩn bị đi Bắc Triều Tiên. Năm 2010, ông đã giúp phóng thích một người Mỹ khác ở đó bị buộc các tội tương tự.
Ông Kim cho rằng một chuyến thăm như thế có thể góp phần chuyển Bình Nhưỡng từ tư thế đối đầu qua đối thoại.
Theo ông Kim, mặc dầu Bắc Triều Tiên sẽ nhân một chuyến thăm như vậy mà yêu cầu việc nối lại viện trợ lương thực hay đàm phán chính thức, có nhiều phần chắc người ta cũng trông đợi miền Bắc sử dụng chuyến thăm đó cho các mục đích tuyên truyền trong nước.
Ông Kim nói các chuyến thăm trước đây của các vị cựu Tổng thống Hoa Kỳ đã mô tả họ là nhượng bộ trước giới lãnh đạo Bắc Triều Tiên. Ông nói sự kiện đó khiến cho Bình Nhưỡng rêu rao rằng với nhân dân của họ rằng họ ở thế ngang hàng với quốc gia hùng mạnh nhất trên thế giới.
Một phát ngôn viên Ðại sứ quán Hoa Kỳ ở Seoul nói rằng chính phủ Mỹ đang tìm cách xác nhận bản tin về việc kết án ông Bae, thông qua đại sứ quán Thụy Ðiển ở Bình Nhưỡng. Hoa Kỳ và Bắc Triều Tiên không có quan hệ ngoại giao.
Ðược hỏi về vụ này hôm thứ ba, một phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ gọi phúc lợi của các công dân Hoa Kỳ là “ưu tiên quan trọng và hàng đầu.’
Thân hữu mô tả ông Pae là một người tổ chức tua du lịch và một tín đồ Cơ đốc giao thuần thành thường đi đến đất nước nghèo khó và khép kín này để nuôi ăn những trẻ mồ côi.
Chuyến đi xấu số của ông đến đó hồi năm ngoái là cùng với một nhóm đi tua.
Năm người Mỹ khác đã bị bắt tại Bắc Triều Tiên trong những năm vừa qua. Tất cả cuối cùng đều bị trục xuất hay được phóng thích, một số sau khi có sự can thiệp cá nhân của những nhân vật nổi tiếng Mỹ đã đi đến Bình Nhưỡng để yêu cầu trả tự do cho họ.
Steve Herman - VOA
Chuyên gia nhận định về vụ Bắc Triều Tiên kết án một du khách Mỹ
Du khách người Mỹ gốc Triều Tiên Kenneth Bae đã bị kết án 15 năm khổ sai ở Bắc Triều Tiên, trong một sự kiện mà giới chuyên gia mô tả là một âm mưu quen thuộc có ý đạt được những nhượng bộ từ phía Hoa Kỳ và gia tăng uy tín trong nước của Bình Nhưỡng.
Có ít nhất 6 người Mỹ đã bị bắt giữ kể từ năm 2009 tại nhà nước khét tiếng là khép kín này. Trong khi một số lãnh các bản án nghiêm khắc là khổ sai, tất cả cuối cùng đã được phóng thích.
Trong hầu hết các trường hợp, việc phóng thích của họ là nhờ những chuyến thăm tiếp theo được quảng bá rầm rộ của các cựu giới chức cấp cao của Hoa Kỳ.
Ông Greg Scarlatoiu thuộc Uỷ ban tranh đấu cho Nhân quyền ở Bắc Triều Tiên nói:
“Rõ ràng đối với tôi là ý đồ của chế độ Bắc Triều Tiên là dùng Kenneth Bae như một sức mạnh để mặc cả và khuyến dụ các cực giới chức chính phủ cấp cao của Hoa Kỳ và có thể cả các giới chức cấp cao đương nhiệm đến thăm Bắc Triều Tiên, và như thế là tăng cường uy tín của Kim Jong Un.”
Trong một cuộc phỏng vấn với đài VOA, ông Scarlatoiu nói:
“Mưu toan loại này được sử dụng không những để tìm cách tái giao tiếp và tái khởi động một hình thức đối thoại nào đó với Hoa Kỳ, mà còn đặc biệt là để gia tăng uy tín của giới lãnh đạo trong nước.”
Ðó là mô thức đã thấy từ năm 2009, khi cựu Tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton đến Bắc Triều Tiên để yêu cầu phóng thích các ký giả truyền hình Mỹ Euna Lee và Laura Ling, những người bị kết án 12 năm khổ sai vì tội mà Bình Nhưỡng gọi là xâm nhập lãnh thổ bất hợp pháp.
Giới truyền thông nhà nước Bắc Triều Tiên lúc đó dường như đã mô tả chuyến thăm của ông Clinton như một chuyến đi nhằm mục đích thăm viếng giới lãnh đạo Bắc Triều Tiên.
Giới truyền thông còn nói ông Clinton đã đưa ra lời “thành thực xin lỗi” Bắc Triều Tiên vì điều mà họ nói là các “hành vi thù nghịch” của hai kỳ giả, một lời tuyên bố mà sau này phu nhân của ông Clinton, nguyên Ngoại trưởng Hoa Kỳ Hillary Clinton đã phủ nhận.
Cũng rất giống với năm 2009, vấn đề hiện thời đã gặp rắc rối vì vụ đối đầu kéo dài của Washington với miền Bắc vì các chương trình hạt nhân và phi đạn đạn đạo của họ.
Nhưng chuyên gia phân tích về Triều Tiên của trường Ðại học Nam California, ông Greg Chinoy nói căng thẳng hiện đang ở mức cao tới đó khó lòng mau chóng sắp xếp được một chuyến thăm do chính phủ bảo trợ.
Ông Chinoy nói với đài VOA:
“Hơn nữa, chính quyền Obama đã khẳng định rất rõ rằng họ không cảm thấy thoải mái tiến vào mô thức hành xử như đã thấy giữa Hoa Kỳ và Bắc Triều Tiên. Tôi sẽ rất ngạc nhiên nếu chính quyền Obama tự ý khởi xướng bất kỳ một vị đặc sứ cấp cao nào. Vấn đề khác nữa là liệu trong điều kiện các diễn biến theo thông lệ, ai có thể thực hiện chyuyến đi ấy, tỷ như Cựu thống đốc tiểu bang New Mexico Bill Richardson, hay cựu Tổng thống Jimmy Carter, trong tư cách cá nhân tách biệt với chính quyền.”
Ông Chinoy nói ông không biết liệu một bước như thế có thể được coi như có ý nghĩa đủ để miền Bắc phóng thích ông Kenneth Bae. Nếu không, ông cảnh bào rằng nhân vật 44 tuổi này có thể “bị kẹt trong một thời gian” và có thể phải thụ án ít nhất một phần trong án tù 15 năm của ông.
Mặc dù những người Mỹ bị bắt giữ ở Bắc Triều Tiên thường mô tả các điều kiện khắc nghiệt trong thời gian bị giam giữ, tất cả trong số 5 người khác bị bắt trong những năm gần đây đã được phóng thích trong vòng 1 năm sau khi bị bắt.
VOA