Cách nay một năm, ngày 7 tháng 5, ông Vladimir Putin trở lại làm tổng thống cho nhiệm kỳ thứ ba sau bốn năm tạm lui về với chức Thủ tướng. Thông tín viên VOA James Brooke ghi nhận năm đầu tiên của nhiệm kỳ thứ ba được đánh dấu bằng những màn truy quét thành phần chống đối.
Tổng thống Nga Putin
Cách đây một năm, cảnh sát chống bạo loạn vất vả đối phó với những cuộc biểu tình lớn ở Moscow, phản đối chuyện ông Putin trở lại vị trí tổng thống lần thứ ba,Các nhà phân tích nói rằng từ đó đến nay, ông Putin tiếp tục truy bức phe đối lập mạnh tay đến độ cảnh sát phải mở lại các cuộc tuần tra thường xuyên trên đường phố thủ đô.
Ông Dmitry Suslov, nhà phân tích các vấn đề quốc tế thuộc Trường Cao đẳng Kinh tế ở Moscow nói rằng đằng sau các biện pháp mạnh tay của cảnh sát, nước Nga đang trải qua một thời kỳ mà tự do bị giới hạn:
“Chiến thuật của họ là triệt tiêu đối lập, triệt tiêu phong trào biểu tình bằng cách truy bức, cầm tù, gạt ra ngoài lề, ép buộc xuất cảnh, bất kỳ biện pháp này có thể dùng được.”
Đối tượng đầu tiên của Điện Kremli là ban hợp ca Pussy Riot, đã hát những bài chậm chọc tổng thống trong một nhà thờ lớn ở Moscow. Trong vòng vài tuần sau khi ông Putin trở lại Điện Kremli, ba nữ nghệ sĩ của ban này mỗi người bị phạt hai năm tù.
Bây giờ đến lượt Alexei Navalny, nhân vật đối lập quen thuộc nhất với dân Nga. Ông này bị mang ra xử tại một tòa án ở cấp tỉnh, cách chỗ ở tại Moscow của ông cả ngàn cây số.
Ông Vladimir Ryzhkov, một chính trị gia đối lập nói rằng các vụ xử giống như vụ ông Navalny phản ánh chính sách trấn áp rộng khắp được bắt đầu kể từ khi ông Putin quay lại nhiệm kỳ ba:
“Quốc hội Nga ban hành một số luật hạn chế quyền biểu tình ở những nơi công cộng, hạn chế quyền tự do báo chí, hạn chế việc chỉ trích Giáo hội Chính thống của Nga. Kết quả là các cuộc biểu tình trên đường phố bây giờ ít người hơn.”
Các tổ chức phi chính phủ cũng bị các đoàn thanh tra của chính quyền hỏi thăm sức khỏe để tìm cách buộc các tổ chức này vào tội làm gián điệp cho nước ngoài.
Alexander Cherkasov, giám đốc của tổ chức bênh vực nhân quyền Memorial cho biết tháng trước, tổ chức của ông bị đoàn thanh tra của chính quyền buộc phải cung cấp bản sao của 9.000 trang tài liệu:
“Các giới chức thanh tra buộc tổ chức Memorial của tôi tự tuyên bố là một cơ quan làm việc cho nước ngoài.”
Tuy nhiên, ông Putin cũng có những người ủng hộ, giống như cô Ekaterina Stenyakina, một thủ lĩnh trong đoàn thanh niên:
“Luật pháp Nga không hạn chế xã hội dân sự. Người dân Nga có tự do lập đảng, có tự do phát biểu ở những nơi công cộng.”
Một số thủ lĩnh đối lập, thay vì tiếp tục tổ chức biểu tình, đã quay sang chuyện đưa người ra ứng cử vào các chức vụ địa phương, và các cuộc bầu cử này sẽ bắt đầu từ tháng 9 và kéo dài trong hai năm.
Ông Vladimir Milov, Chủ tịch đảng Chọn lựa Dân chủ cho biết:
“Nếu các đảng đối lập nào có thực lực, họ có thể thu hút cử tri ở các địa phương nhỏ, ở những nơi mà phe cầm quyền hiện nay khó lòng tồn tại, cho dù có gian lận từ 10 đến 15%.”
Tổng thống Putin cũng còn một thách thức nữa. Số lượng dầu khí xuất khẩu của Nga đang sút giảm.
Tốc độ tăng trưởng của GDP Nga năm nay có thể ở mức số không, cho dù cách nay một năm, ông đã đề ra chỉ tiêu là phải tăng trưởng 5%.
James Brooke (VOA)