Ông Edward Snowden từ Hồng Kông đáp máy bay đến Moskova hôm chủ nhật vừa qua, và theo tường thuật của báo chí, nghi can bị truy nã này chỉ muốn ở lại Moskova một đêm rồi đi Cuba và sau đó sẽ tới Ecuador để xin tị nạn. Nhưng cho đến giờ ông Snowden vẫn còn ở lại khu vực quá cảnh quốc tế của phi trường ở Moskova và việc này làm cho các mối quan hệ giữa Mỹ và Nga trở nên xấu đi.
Truyền hình tại một quán ăn dành cho khách quá cảnh ở sân bay Sheremetyevo của Nga loan tin về ông Edward Snowden
Ông Snowden hôm 27/6 đã không có mặt trên chuyến bay đi Havana trong lúc chính phủ ở Washington tiếp tục thúc giục Nga dẫn độ ông về Mỹ.
Hôm thứ Năm, Tổng thống Barack Obama đã phát biểu như sau trong lúc đang thực hiện chuyến công du Phi châu.
"Tôi tiếp tục trông đợi Nga hoặc các nước khác, những nước đã nói tới việc có thể cho ông Snowden tị nạn, nhận thức rằng họ là một phần của cộng đồng quốc tế và họ nên tuân thủ luật pháp quốc tế."
Tuy nhiên, chính phủ Nga không cho thấy dấu hiệu hợp tác nào.
Ông Fydor Lyukanov, một biên tập viên của tạp chí Russia in Global Affairs, cho biết như sau về việc này:
"Vì những lý do chính trị nên Trung Quốc và Nga không thể nào dẫn độ ông ấy về Mỹ. Làm như thế sẽ gây ra những thiệt hại rất lớn cho uy tín của họ. Bởi vì có ít nhất phân nửa những người trên thế giới tin rằng ông Snowden là một người anh hùng vì ông ấy đã phanh phui những hành vi “cha chú” của nhà nước."
Các chuyên gia tình báo Mỹ e rằng các giới chức Nga đã sao chép những bộ nhớ của 4 chiếc máy vi tính xách tay mà ông Snowden mang theo.
Tổng thống Nga Vladimir Putin đã bác bỏ những áp lực của Mỹ về vụ ông Snowden.
Nhà lãnh đạo Nga nói rằng ông Snowden đang có mặt trong khu vực quá cảnh của phi trường ở Moskova. Ông cũng nói rằng các cơ quan tình báo Nga chưa hề làm việc với ông Snowden và bây giờ cũng sẽ không làm việc với ông ấy.
Khi còn trốn tránh ở Hồng Kông, ông Snowden nói với hai ký giả Glenn Greenwald và Laura Poitras của nhật báo The Guardian rằng ông bác bỏ những tố cáo là ông tiết lộ những thông tin mật của Mỹ để giúp các cường quốc khác. Ông Snowden nói thêm như sau.
"Bất cứ ai ở trong một vị thế tiếp cận với khả năng kỹ thuật như tôi đã có đều có thể lấy ra những thông tin mật và chuyển chúng cho Nga trên thị trường công khai. Họ luôn luôn có một cánh cửa mở rộng như chúng tôi."
Một số các nhà lập pháp Nga và những nhân vật tranh đấu cho nhân quyền muốn điện Kremlin cho ông Snowden tị nạn.
Tổng thống Putin cho biết mặc dù ông sẽ không dẫn độ ông Snowden về Mỹ nhưng ông muốn nghi can này tiếp tục cuộc hành trình của mình.
Ông Putin nói rằng ông Snowden bây giờ là một người tự do và ông ấy rời khỏi Moskova sớm chừng nào thì tốt cho ông ấy và cho nước Nga nhiều chừng đó.
Trong khi đó, Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro đang xem xét tới việc cho ông Snowden tị nạn.
Tổng thống Maduro nói rằng nước ông xem việc cho tị nạn là một biện pháp nhân đạo có nguồn gốc lâu đời ở Mỹ châu La tinh.
Tuần sau, ông Maduro sẽ đến Moskova để dự một cuộc hội thảo về khí đốt thiên nhiên. Nếu ông đến Nga bằng chuyên cơ tổng thống, ông có thể chở ông Snowden bay thẳng tới Caracas.
Tổng thống Obama cam kết sẽ không thực hiện những biện pháp kịch liệt. Ông nói:
"Không. Tôi sẽ không phái phản lực cơ bay lên để chận bắt một tay tin tặc 29 tuổi."
Ông Obama cũng cho biết ông không hề đích thân gọi điện thoại cho các nhà lãnh đạo của Nga và Trung Quốc để bàn về vụ ông Snowden.
Nhà lãnh đạo Mỹ nói rằng ông không cần phải làm như vậy vì việc dẫn độ ông Snowden là một việc nên được xúc tiến thông qua các kênh pháp lý.
James Brooke (VOA)