Chính phủ Campuchia hôm 12/7 loan báo lãnh tụ đối lập Sam Rainsy đang sống lưu vong đã được ân xá và có thể về nước trước cuộc bầu cử quốc hội ngày 28 tháng 7.
Lãnh đạo đối lập Campuchia Sam Rainsy
Phát ngôn viên chính phủ Campuchia, ông Phay Siphan, cho biết Thủ tướng Hun Sen đã nộp cho nhà vua một đơn xin ân xá hồi sáng thứ 6. Sự tán đồng của nhà vua chỉ là một việc có tính chất hình thức ở Campuchia, một nước theo chế độ quân chủ lập hiến.
Ông Phay Siphan cho biết vụ ân xá này có mục đích thúc đẩy hòa giải dân tộc và được quyết định sau khi ông Sam Rainsy chính thức nộp đơn cho nhà vua để xin ân xá hồi tháng trước.
Phát biểu tại Paris, nơi ông trải qua phần lớn của khoảng thời gian 4 năm tự ý lưu vong, ông Sam Rainsy nói rằng ông cảm thấy vui trước tin này.
"Tôi cảm thấy vui mừng không chỉ cho cá nhân tôi, mà chủ yếu là cho Campuchia. Đây là một dấu hiệu, một chỉ dấu, cho thấy chúng tôi đang đi đúng hướng, hướng tới hòa giải dân tộc, hướng tới đoàn kết quốc gia, hướng tới những điều mà nếu không có thì Campuchia không thể có được dân chủ và không thể có được sự phát triển thật sự.
Trước đây ông Sam Rainsy nói rằng ông sẽ trở về Campuchia trước ngày bầu cử, bất chấp án tù 11 năm mà tòa án Campuchia đã tuyên cho ông. Lúc đó ông nói rằng ông sẵn sàng ngồi tù – một tình huống mà một nhà bình luận cho là có thể biến ông thành một người tử đạo.
Những án tù mà ông Sam Rainsy bị tuyên năm 2010 phát xuất từ hai vụ án có liên hệ tới lằn ranh biên giới có tranh chấp với Việt Nam.
Phần lớn án tù của ông là về tội phổ biến thông tin thất thiệt, sau khi ông đưa ra một bản đồ trong đó có đường biên giới mà chính phủ nói là không chính xác. Những người ủng hộ ông Sam Rainsy lâu nay vẫn bác bỏ những cáo trạng mà họ gọi là có động cơ chính trị.
Sự quay về của ông Sam Rainsy sẽ gây phấn khởi cho những người ủng hộ Đảng Cứu Quốc Campuchia, là liên minh mà các đảng đối lập chính đã lập ra để tham gia cuộc bầu cử quốc hội
Liên minh này tiếp tục là tổ chức duy nhất tạo ra một thách thức thật sự đối với đảng Nhân dân Campuchia đương quyền của ông Hun Sen.
Vì bản án tù đó mà ông Rainsy cũng bị mất ghế ở quốc hội và bị cấm không được tham gia bầu cử. Giờ đây, với việc được ân xá, ông có được tham gia bầu cử hay không? Về việc này, ông Rainsy cho biết như sau.
"Cho tới giờ thì không. Trừ phi họ đảo ngược một số những quyết định hết sức tùy tiện mà ủy ban bầu cử đã đưa ra vì lý do chính trị."
Vấn đề chính vào lúc này là khi nào ông Rainsy sẽ về nước. Ông dự định dùng hộ chiếu Pháp để du hành, nhưng hộ chiếu của ông đã hết hạn và giới hữu trách Pháp đang xét đơn gia hạn. Ông Rainsy cho biết ông sẽ nhận được hộ chiếu mới vào tuần sau và hy vọng sẽ về Campuchia không lâu sau đó.
Tuy nhiên, ông nói thêm rằng sự trở về của ông sẽ không giải quyết một số vấn đề liên quan tới bầu cử, trong số đó có một vấn đề chính là thành phần và sự lãnh đạo của Ủy ban Bầu cử Quốc gia. Ông nói:
"Ủy ban bầu cử không trung lập. Ủy ban bầu cử là một công cụ chính trị của đảng đương quyền để giành phần thắng trong các cuộc bầu cử, thậm chí là thắng trước ngày đầu phiếu. Vì vậy sự trở về của tôi không giải quyết những vấn đề đó.
Ông Rainsy nói rằng những vấn đề đó phải được giải quyết nếu Campuchia muốn được thế giới xem là một nước tổ chức những cuộc bầu cử tự do và công bằng.
Theo VOA