Các chuyên gia về Bắc Triều Tiên cho biết chính phủ ở Bình Nhưỡng có phần chắc sẽ thực hiện thêm những vụ phóng hỏa tiễn tầm xa, bất chấp các biện pháp chế tài của Liên hiệp quốc nhằm gây áp lực để quốc gia Cộng sản này từ bỏ chương trình vũ khí hạt nhân và phi đạn đạn đạo. Từ Bình Nhưỡng, thông tín viên Steve Herman của đài VOA gởi về bài tường thuật sau đây.
Tên lửa Unha-3 tại trạm phóng vệ tinh Sohae ở Tongchang-ri, Bắc Triều Tiên.
Các chuyên gia theo dõi những hoạt động phát triển vũ khí hạt nhân và phi đạn đạn đạo của Bắc Triều Tiên tán đồng nhận định cho rằng quốc gia bị cô lập này hầu như chắc chắn sẽ tiếp tục thực hiện những vụ phóng hỏa tiễn tầm xa nhằm cải thiện khả năng bắn đi những vũ khí có sức hủy diệt hàng loạt.
Hồi tuần trước, một giới chức chính phủ Bắc Triều Tiên ở Bình Nhưỡng cho đài VOA biết rằng trong nay mai họ sẽ thực hiện thêm một vụ phóng hỏa tiễn loại Unha trong khuôn khổ của những hoạt động sử dụng không gian cho mục đích hòa bình. Giới chức này không cho biết thêm chi tiết.
Một hỏa tiễn Unha-3, loại hỏa tiễn mới nhất của Bắc Triều Tiên, đã đưa vệ tinh Kwangmyongsong-3 lên quỹ đạo trái đất hôm 12 tháng 12 năm ngoái, nhưng vệ tinh này rõ ràng là không hoạt động.
Tại một cuộc triễn lãm hoa ở Bình Nhưỡng kết thúc hôm thứ ba, Bắc Triều Tiên đã trưng bày một số mô hình của hỏa tiễn Unha-9, lớn hơn hỏa tiễn Unha-3. Các nhà quan sát cho rằng điều này cho thấy Bắc Triều Tiên muốn người dân nước họ và thế giới tin rằng họ sẽ thực hiện thêm những vụ phóng hỏa tiễn.
Hỏa tiễn Unha-9 được công khai đề cập lần đầu tiên vào hạ tuần tháng 12 năm ngoái tại một buổi tiếp tân dành cho các nhà khoa học hỏa tiễn.
Một bài tường thuật đăng trên trang mạng của tờ Rodong Sinmun, cơ quan ngôn luận của Đảng Lao động Triều Tiên, hôm mồng 3 tháng giêng năm nay trích lời một khoa học gia nói rằng Bắc Triều Tiên sẽ phóng 6 loại hỏa tiễn – hỏa tiễn Unha-4 và Unha-5 dùng để phóng vệ tinh quan sát trái đất, hỏa tiễn Unha-6, Unha-7 và Unha-8 dùng để phóng vệ tinh viễn thông, và hỏa tiễn Unha-9 dùng để phóng một vệ tinh bay quanh mặt trăng.
Tuy nhiên, trong cuộc duyệt binh qui mô lớn hôm thứ 7 vừa qua tại Quảng trường Kim Il Sung, nhân dịp kỷ niệm ngày chiến tranh Triều Tiên chấm dứt, Bắc Triều Tiên chỉ trình diện các loại hỏa tiễn Unha-1, Unha-2 và Unha-3.
Ông Jefferey Lewis, một chuyên gia về vấn đề vũ khí hạt nhân ở Đông Á của Viện Nghiên cứu Quốc tế Monterey, cho đài VOA biết rằng ông dự kiến Bắc Triều Tiên sẽ thường xuyên thực hiện những vụ phóng hỏa tiễn trong thời gian tới đây.
Tại một cuộc gặp gỡ trước đó giữa các giới chức Bắc Triều Tiên với các nhà khoa học, ông Lewis đã hỏi Bắc Triều Tiên định thực hiện bao nhiều vụ phóng hỏa tiễn và loại vệ tinh nào mà họ định đưa lên quỹ đạo, nhưng “các giới chức Bắc Triều Tiên đã không trả lời câu hỏi đó một cách thẳng thắn.”
Theo một bản phúc trình mới đây của Liên đoàn Khoa học gia Hoa Kỳ, Unha-3 là một chương trình hỏa tiễn phóng vệ tinh thông thường, có tiến độ chậm chạp, và thỉnh thoảng mới sản xuất một vài mô hình. Phúc trình cho rằng một chương trình phi đạn có tính chất nghiêm túc sẽ khác xa chương trình Unha-3.
Hồi gần đây có những dấu hiệu cho thấy Bắc Triều Tiên đang chuẩn bị cho những loại hỏa tiễn lớn hơn hỏa tiễn Unha, với những hoạt động xây dựng qui mô tại Địa điểm Phóng Vệ tinh Tonghae.
Một chuyên gia tư vấn cho chính phủ Mỹ về vấn đề phi đạn Bắc Triều Tiên nói rằng ông “không nhận thấy một sự giải thích rõ ràng nào” về việc Bắc Triều Tiên định làm gì với một loại hỏa tiễn lớn hơn. Ông cho biết Bắc Triều Tiên đã có một chương trình Phi đạn Đạn đạo Xuyên Lục địa di động và ông không hiểu tại sao Bắc Triều Tiên lại cần có khả năng để phóng một vệ tinh lớn hơn vào một quỹ đạo cao hơn.
Chuyên gia này nêu câu hỏi “Phải chăng Bắc Triều Tiên nhất định muốn dùng chương trình không gian để che đậy cho những hoạt động phát triển kỹ thuật phi đạn?”
Theo các chuyên gia của Viện Hoa Kỳ-Triều Tiên thuộc Trường Nghiên cứu Quốc tế Cao cấp của Đại học Johns Hopkins, những hình ảnh mới chụp từ vệ tinh xác nhận là hoạt động xây dựng tại Địa điểm Phóng Vệ tinh Tonghae vẫn ở trong tình trạng tạm ngưng.
Một bản phúc trình do viện này công bố hôm 23 tháng 7 cho biết “Dự án xây dựng một bệ phóng mới, một tòa nhà lắp ráp phi đạn và một trung tâm điều khiển hoạt động phóng hỏa tiễn được thiết kế để phóng những loại hỏa tiễn lớn hơn hỏa tiễn Unha-3, có khả năng mang theo những thiết bị nặng hơn và có khả năng bay xa hơn.”
Bản phúc trình cho biết các dự án xây dựng đó đã tạm ngưng vào cuối năm 2012, và mặc dù nhiều người nghĩ rằng dự án sẽ được thực hiện lại vào mùa xuân năm nay, nhưng các hình ảnh mới cho thấy hoạt động xây dựng vẫn chưa thực hiện lại tính đến cuối tháng 5.
Hiện chưa rõ tại sao dự án xây dựng đó tiếp tục bị ngưng. Một số giới chức ở Seoul và Tokyo suy đoán là Bắc Kinh đang tạo áp lực lên Bình Nhưỡng.
Vụ phóng hỏa tiễn của Bắc Triều Tiên hồi tháng 12 năm ngoái đã diễn ra bất chấp những biện pháp chế tài của Liên hiệp quốc. Một tháng sau đó, cơ quan thế giới này đã nới rộng các biện pháp trừng phạt nhắm vào các cá nhân ở Bắc Triều Tiên và cơ quan không gian của quốc gia nghèo khó này.
Ngày 12 tháng hai năm nay, Bình Nhưỡng loan báo thực hiện vụ thử nghiệm vũ khí hạt nhân dưới lòng đất lần thứ 3. Hành động đó cũng đưa tới việc Liên hiệp quốc áp dụng thêm các biện pháp chế tài nhắm vào kinh tế Bắc Triều Tiên và giới lãnh đạo của nước này.
Một điều đặc biệt là Trung Quốc, đồng minh chính của Bắc Triều Tiên, đã bỏ phiếu tán thành nghị quyết của Hội đồng Bảo an do Hoa Kỳ soạn thảo. Diễn tiến đó làm cho Bắc Triều Tiên tức giận và họ đã đưa ra những tuyên bố hung hãn nhất trong vòng nhiều năm – kể cả việc đe dọa dùng vũ khí hạt nhân để tấn công Hoa Kỳ và các nước đồng minh.
Những lời hăm dọa đó đã tan biến trong vài tháng qua, tuy không có chỉ dấu nào cho thấy Bình Nhưỡng sẽ tuân hành các biện pháp chế tài của Liên hiệp quốc và ngưng các chương trình hạt nhân và phi đạn.
Chuyên gia Jefferey Lewis của Viện Nghiên cứu Quốc tế Monterey nói với đài VOA rằng “Những vụ phóng hỏa tiễn lên không gian là một phần quan trọng của một chiến dịch nhằm chứng tỏ Bắc Triều Tiên đã trở thành một nước công nghiệp hiện đại dưới sự cai trị của nhà họ Kim.”
Trong những cuộc tiếp xúc kéo dài 9 ngày giữa Quân đội Nhân dân Bắc Triều Tiên với các nhà khoa học và báo giới quốc tế, các viên sĩ quan của quân đội Bắc Triều Tiên không ngớt nhắc tới chiến lược Juche (hay tự túc tự cường) của nước họ và cho rằng mối đe dọa quân sự của Mỹ khiến họ không có chọn lựa nào khác hơn là phát triển vũ khí hạt nhân và phi đạn đạn đạo.
Bắc Triều Tiên và Hoa Kỳ không có quan hệ ngoại giao. Hai nước đã ký một hiệp định đình chiến vào ngày 27 tháng 7 năm 1953 để chấm dứt cuộc chiến khốc liệt kéo dài 3 năm trên bán đảo Triều Tiên.
Sau đó, Nam Triều Tiên – là nước đã hoàn toàn dân chủ hóa vào cuối thập niên 1980, đã trở thành quốc gia giàu có hàng thứ 15 trên thế giới tính theo Tổng Sản lượng Nội địa GDP.
Trong khi đó tại Bắc Triều Tiên, là nước theo chế độ độc đảng, quyền lãnh đạo tuyệt đối đã được chuyển tới ông Kim Jong Un, cháu nội của ông Kim Il Sung, người sáng lập và là Tổng thống muôn đời của nước này.
Tuy có dân số bằng một nửa dân số của miền Nam, kinh tế của miền Bắc thua kém miền Nam tới 30 lần. Tính theo GDP, Bắc Triều Tiên xếp hạng 125 trên thế giới, nằm giữa Papua New Guinea và Mauritius.
Steve Herman (VOA)