Các vị ngoại trưởng của Philippines và Việt Nam cho hay họ đã đồng ý hợp tác với nhau về một khung sườn để giải quyết các vụ tranh chấp lãnh hải trong vùng Biển Ðông. Thông tín viên VOA Simone Orendain tường thuật về các cuộc đàm phán giữa hai nước đều có xung đột với Trung Quốc về các vụ tranh giành chủ quyền.
Ngoại trưởng Philippines Albert Del Rosario và Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam Phạm Bình tại Manila, ngày 1/8/2013.
An ninh hàng hải là đề tài hàng đầu trong các cuộc đàm phán hôm 1/8 giữa Bộ trưởng Ngoại giao Philippines Albert del Rosario và Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam Phạm Bình Minh.
Ông Del Rosario nói với các phóng viên sau cuộc họp rằng ông và ông Minh đã đồng ý cùng làm việc với nhau chặt chẽ hơn để tìm cách thuyết phục các nước còn lại trong khối ASEAN với 10 thành viên, nhằm thúc đẩy tiến bộ thực sự trong một cuộc họp với các giới chức Trung Quốc vào cuối năm nay.
“Chúng tôi muốn có thể đưa vụ này tới một giai đoạn thương nghị…Hội ý có lẽ chưa đủ. Chúng ta cần phải bàn tới việc thương nghị.”
11 năm trước đây, các bên đã ký một tuyên bố không có tính bắt buộc nói rằng họ sẽ giải quyết các vụ tranh chấp chủ quyền trong vùng biển giàu tài nguyên qua các đường lối hòa bình. 6 nước ký tên trong bản tuyên bố là Trung Quốc, Philippines, Việt Nam, Ðài Loan, Malaysia và Brunei đều nhận chủ quyền toàn bộ hay một phần vùng biển này.
Kể từ khi đó, Philippines và Việt Nam đã lên tiếng nhiều nhất về điều mà họ gọi là việc xâm phạm lãnh hải do Trung Quốc, là nước đòi chủ quyền gần như toàn bộ vùng biển. Hai nước đã than phiền về vụ tàu bè Trung Quốc sách nhiễu các đoàn tàu đánh cá của họ, đánh bắt các nguồn tài nguyên biển một cách bất hợp pháp và chiếm đóng các đảo và vỉa đá.
Một số nước, kể cả Hoa Kỳ, đã kêu gọi có một bộ quy tắc ứng xử có tính cưỡng hành về mặt pháp lý để xử lý những vụ đối đầu ngoài khơi như thế.
Nhưng các quốc gia khác ở Ðông nam châu Á không đòi chủ quyền lãnh hải đã hành động rất chậm chạp. Trung Quốc, vẫn phản đối sự can thiệp từ bên ngoài, từng nói rằng họ sẽ chỉ đến bàn để thương nghị về một bộ quy tắc đó khi “thời gian chín muồi.”
Hồi tháng giêng, Philippines đã đưa ra lời phản kháng về điều mà nước này gọi là những khẳng định lãnh hải quá đáng của Trung Quốc, trước một tòa án trọng tài Liên Hiệp Quốc. Trung Quốc phản đối vụ kiện và một hội đồng toà án đã bắt đầu các cuộc họp về vụ việc này hồi trung tuần tháng 7.
Ông Del Rosario nói ông và đối tác Việt Nam đã thảo luận một số phương án về việc xúc tiến ra sao nhưng không cho biết nhiều chi tiết.
“Chúng tôi bàn về khả năng làm thế nào có thể hợp tác chặt chẽ hơn với họ về mặt giải quyết các vụ tranh chấp này.”
Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam Phạm Bình Minh không đưa ra lời phát biểu với phóng viên sau cuộc họp.
Các vị ngoại trưởng ASEAN đang dự trù thảo luận về bộ quy tắc ứng xử Biển Ðông tại Thái Lan vào cuối tháng này, trước một cuộc họp vào cuối năm với giới hữu trách Trung Quốc.
Simone Orendain (VOA)