Thứ tư tuần sau, Bắc và Nam Triều Tiên sẽ họp vòng thứ 7 trong các cuộc thương nghị mới nối lại để tìm cách mở lại khu công nghiệp liên doanh ở Kaesong, dấu vết cuối cùng của công cuộc hợp tác liên Triều. Bình Nhưỡng đã rút công nhân của họ ra khỏi khu nhà máy hồi tháng 4 vì những căng thẳng quân sự nhưng các giới chức Nam Triều Tiên bác bỏ những mối quan ngại cho rằng các cuộc tập trận chung với Hoa Kỳ trong tháng này có thể ảnh hưởng đến các cuộc đàm phán. Từ Seoul, thông tín viên VOA Daniel Schearf gửi về bài tường thuật.
Công nhân và chủ nhân các xí nghiệp trong khu công nghiệp Kaesong mở cuộc mít tinh kêu gọi bình thường hóa hoạt động của khu công nghiệp, 7/8/13
Hai nước Triều Tiên bước vào các cuộc thương nghị về khu công nghiệp Kaesong với một thái độ lạc quan, nhưng bóng ma căng thẳng quân sự vẫn còn bao phủ.
Các cuộc đàm phán diễn ra một tuần lễ sau khi Bắc Triều Tiên bất thần đồng ý về một vòng đàm phán mới sau 10 ngày im lặng.
Thông tấn xã Trung ương chính thức của Triều Tiên KCNA đã công bố một thông cáo đề nghị các cuộc đàm phán vào ngày 14 tháng 8 mà họ mô tả là “thẳng thắn và thành thực.”
Bình Nhưỡng nói họ sẽ bảo đảm an toàn cho các nhân viên quản lý Nam Triều Tiên và 53 ngàn công nhân Bắc Triều Tiên sẽ trở lại “công tác bình thường.”
Seoul mô tả quyết định của Bình Nhưỡng là tiến bộ. Nhưng, các cuộc thương nghị mới diễn ra vào lúc Washington và Seoul trong tháng này chuẩn bị cho các cuộc thao diễn quân sự thường niên, có thể gây khó chịu cho Bắc Triều Tiên.
Hồi tháng 4, Bình Nhưỡng đã bất chợt rút công nhân của họ ra khỏi dự án đã kéo dài cả chục năm, viện cớ bị xúc phạm nhân phẩm và các cuộc tập trận chung của quân đội Nam Triều Tiên và Hoa Kỳ.
Hôm 9/8 khi được hỏi liệu các cuộc tập trận chung có thể gây thiệt hại cho các cuộc đàm phán hay không, phát ngôn viên bộ Thống nhất Nam Triều Tiên Kim Hyung-suk đã đưa ra lời bác bỏ.
Ông Kim nói hoạt động của khu công nghiệp Kaesong không có liên quan đến tình hình quân sự. Ông cho rằng họ nên tập trung vào hoạt động của khu Công nghiệp Kaesong thì hơn.
Ðược gọi là “Ulchi Freedom Guardian,” các cuộc thao diễn thường niên là những chuẩn bị có tính cách phòng vệ trong trường hợp xảy ra một vụ tấn công của Bắc Triều Tiên.
Nhưng Bình Nhưỡng gọi những cuộc thao diễn chung đó là chuẩn bị cho một cuộc xâm lược và thường xuyên dùng lời đe dọa hiếu chiến đả kích.
Phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Nam Triều Tiên Kim Min-seok nói các cuộc tập trận sẽ được xúc tiến bất kể tình huống nào.
Ông Kim nói cũng giống như ai đó sắp thi thì phải liên tục học hành, và thi thử để được kết quả tốt, một quân đội mà không tiến hành việc tập luyện thì sẽ là điều vô lý. Bởi lẽ các cuộc thao dượt là huấn luyện phòng vệ cho Nam Triều Tiên và Hoa Kỳ, để chuẩn bị cho hành động khiêu khích của Bắc Triều Tiên, ông nói lịch trình sẽ xúc tiến mà không có thay đổi gì.
Bắc Triều Tiên đã mưu tìm cách tái khởi động tức thì công việc sản xuất nhẹ ở Kaesong, nhưng Seoul muốn có những bảo đảm rằng Bình Nhưỡng sẽ không bao giờ đơn phương đóng cửa khu công nghiệp nữa.
Một loạt các cuộc đàm phán bị bế tắc hồi tháng 7 đã bị tan vỡ một cách cay đắng và bên nọ đổ lỗi cho bên kia. Nam Triều Tiên đã đề nghị một “vòng chung quyết” nhưng không được Bình Nhưỡng đáp lại, nên đã bắt đầu có những bước rút ra khỏi dự án liên doanh.
Sự thay đổi thái độ của Bắc Triều Tiên diễn ra chỉ vài giờ sau khi Seoul chấp thuận bồi thuờng cho các công ty Nam Triều Tiên đầu tư vào Kaesong.
Việc trả bảo hiểm được coi là bước đầu trong việc đóng cửa vĩnh viễn khu công nghiệp, một nguồn tiền mặt quan trọng của miền Bắc nghèo khó.
Nhưng không phải tất cả mọi nhà phân tích đều đồng ý rằng Bình Nhưỡng đang lo lắng.
Ông Kim Jin-hyang là người đứng đầu Trung tâm Nghiên cứu Hòa bình và Thống nhất trên bán đảo Triều Tiên. Ông lập luận rằng Bắc Triều Tiên đang chứng tỏ sự xem xét sâu xa và Seoul sẽ cần phải uyển chuyển hơn để Kaesong tiếp tục hoạt động.
Ông Kim nói có sự va chạm vào lúc Bắc Triều Tiên nói cả Nam và Bắc Triều Tiên đều có trách nhiệm về việc đóng cửa khu Kaesong trong khi Seoul lập luận rằng chỉ có Bắc Triều Tiên phải gánh trách nhiệm. Ông nói nếu Nam Triều Tiên chịu trách nhiệm 100%, thì ông cho rằng việc thương nghị sẽ không đạt được kết quả tốt.
123 công ty Nam Triều Tiên đầu tư vào Kaesong cho biết họ thiệt hại khoảng 1 tỷ đôla kể từ khi ngưng hoạt động.
Khu công nghiệp này là dấu vết cuối cùng của công cuộc hợp tác liên Triều và cho đến tháng 4, vẫn còn hoạt động qua nhiều năm quan hệ trồi sụt, kể cả những lần nổ súng qua lại và những mối đe doạ chiến tranh hạt nhân đã kéo dài trong nhiều năm.
Daniel Schearf (VOA)