Ðảng Cứu nguy Dân tộc đối lập ở Campuchia cho biết sẽ không chấp nhận kết quả bầu cử do Ủy ban Bầu cử Quốc gia loan báo hôm 12/8, cho thấy đảng cầm quyền đã thắng. Phe đối lập tiếp tục nhấn mạnh rằng phải tổ chức một cuộc điều tra độc lập về những trường hợp bỏ phiếu bất hợp lệ trong cuộc bầu cử mà cả hai bên đều nhận là đã thắng. Từ Phnom Penh, thông tín viên VOA Robert Carmichael gửi về bài tường thuật sau đây.
Phó Chủ tịch Đảng Cứu nguy Dân tộc Campuchia CNRP Kem Sokha phát biểu trong cuộc họp báo tại Phnom Penh, ngày 12/8/2013.
Ủy ban Bầu cử Quốc gia Campuchia NEC, cơ quan kiểm soát các cuộc bầu cử, hôm 12/8 tuyên bố kết quả cho thấy đảng cầm quyền thắng đa số phiếu trong cuộc bầu cử ngày 28 tháng 7.
NEC nói đảng Nhân dân Campuchia CPP của thủ tướng Hun Sen đã thắng ở 19 trong số 24 tỉnh, với khoảng 3,1 triệu phiếu so với 2,95 triệu phiếu của đảng đối lập.
Kết quả đó phần lớn phù hợp với các ước tính ban đầu công bố ít lâu sau cuộc bầu cử ngày 28 tháng 7. Nếu được xác nhận, kết quả này sẽ đem lại cho đảng CPP khoảng 68 ghế, và đảng đối lập được 55 ghế. NEC sẽ công bố các con số ghế dành cho mỗi bên vào một ngày được định sau.
Kết quả bầu cử đánh dấu một sự thất thế đáng kể cho đảng cầm quyền, là đảng đã thắng 90 ghế trong cuộc bầu cử kỳ trước, và là một kết quả bất ngờ cho đảng đối lập, với số ghế gần gấp đôi so với số ghế trước đây.
Nhưng đảng Cứu nguy Dân tộc đối lập tính toán rằng họ đã thắng dứt khoát mặc dù chưa cung cấp bằng chứng cho lời tuyên bố. Hôm 12/8, đảng đã bác bỏ các con số do Uỷ ban bầu cử đưa ra.
Phe đối lập muốn mở một cuộc điều tra độc lập về điều họ nói là tình trạng gian lận phiếu tràn lan, và đã đàm phán với đảng cầm quyền về việc thành lập một ủy ban hỗn hợp.
Người đứng đầu về chính sách của đảng Cứu nguy Dân tộc, ông Son Chhay hôm 12/8 tuyên bố NEC đồng lõa trong các vụ gian lận phiếu và vì thế không thể được tín nhiệm để điều tra một mình.
Theo ông Son Chhay, nếu Ủy ban bầu cử NEC không có điều gì cần che giấu, hoặc đảng CPP không có gì cần che giấu, thì họ phải cho phép tiến trình này được thực hiện một cách minh bạch hơn. Nó sẽ giúp thỏa mãn dân chúng. Nếu không có gì sai trái thì ông cho rằng đảng của ông sẽ sẵn sàng chấp nhận.
Phe đối lập cũng bực bội về thời điểm mà đảng NEC công bố kết quả tạm thời, bởi vì đảng Cứu nguy Dân tộc và đảng cầm quyền còn đang thảo luận về thành phần của toán điều tra.
Ông Son Chhay nói đảng của ông tin rằng thông báo này không góp phần giải quyết vấn đề phiếu bất hợp lệ và còn gây phương hại cho nỗ lực của đảng Cứu nguy Dân tộc và đảng CPP trong việc tiến tới thành lập cơ quan điều tra để xem xét tất cả những vụ phiếu bất hợp lệ. Thông báo đó còn có thể góp phần khích động bất ổn mà NEC phải nhận lãnh hoàn toàn trách nhiệm.
Việc phe đối lập từ chối không chấp nhận kết quả mà không có cuộc điều tra đầy đủ diễn ra vào một thời điểm căng thẳng: cuối tuần qua, chính phủ đã điều binh sĩ tới thủ đô để ứng phó với mọi cuộc biểu tình bạo động.
Ông Son Chhay cho biết đảng đối lập nhất định sẽ giải quyết vần đề qua thương lượng, và nói thêm rằng các cuộc biểu tình vẫn là biện pháp cuối cùng.
Kết quả được NEC loan báo cũng được đưa ra vào lúc Quốc vương Shihamoni, nhà vua hợp hiến hiện đang là quốc trưởng, đã đáp máy bay đi Trung Quốc hôm 12/8 để trị bệnh.
Hoàng gia nhấn mạnh rằng đây là một chuyến đi đã định trước để kiểm tra thường kỳ. Nhưng thời điểm nhà vua lên đường đã thu hút sự chú ý, nhất là vì vắng mặt ông, người lãnh đạo Thượng viện sẽ trở thành quyền quốc trưởng. Ðó là ông Chea Sim, chủ tịch đảng cầm quyền.
Cũng trong ngày 12/8, một liên minh 10 tổ chức xã hội dân sự đã kêu gọi NEC hoãn lại việc công bố kết quả chung cuộc bầu cử cho đến khi nào ủy ban hỗn hợp theo đề xuất đã điều tra thích đáng cuộc bầu cử.
Tuy nhiên ngay lúc này, Campuchia vẫn ở trong tình trạng lơ lửng về chính trị, và nhiều nguời dân sẽ hy vọng kết quả bầu cử sẽ được đúc kết một cách êm thắm.
Robert Carmichael (VOA)