Lập pháp Mỹ có hậu thuẫn Tổng thống Obama sử dụng vũ lực với Syria hay không? Quốc hội Mỹ vừa khai mạc khóa họp ngày 09/09/2013, và sẽ biểu quyết nhanh chóng. Trong bối cảnh này, hành pháp Mỹ tiếp tục chiến dịch vận động quy mô thuyết phục công luận.
Điện Capitol sẽ phải biểu quyết về hồ sơ Syria vào thứ tư 11/09/2013 (Architect of the Capitol / Wikimedia public domain).
Thông điệp của Tổng thống Obama sẽ được phổ biến trên 6 đài truyền hình trước khi thông báo quyết định một cách trân trọng với người dân Mỹ. Từ Washington, thông tín viên Anne-Marie Capomaccio tường thuật:
Từ Nhà Trắng cho đến nghị sĩ quốc hội và nhà báo, mọi người đều đếm đi đếm lại nhưng không ai dám tiên liệu lưỡng viện Quốc hội Mỹ sẽ bỏ phiếu như thế nào. Tại Thượng viện, Ủy ban Ngoại giao đã thông qua dự thảo nghị quyết cho phép oanh kích Syria. Văn bản này được hai phe Cộng hòa và Dân chủ đồng soạn thảo.
Thượng viện Mỹ sẽ biểu quyết vào thứ tư tới. Tuy đảng Dân chủ của Tổng thống Obama chiếm đa số nhưng không phải người nào cũng ủng hộ giải pháp can thiệp quân sự. Lá phiếu của phe Cộng hòa rất cần thiết cho Tổng thống Hoa Kỳ.
Tại Hạ viện, cán cân lực lượng hơi khác một chút. Phe Dân chủ chỉ chiếm thiểu số nhưng những kẻ có phản ứng mạnh nhất và tuyên bố hăng say nhất lại là những người ương ngạnh nhất.
Tuy rằng Chủ tịch Hạ viện Joe Boehner, thuộc đảng Cộng hòa lên tiếng ủng hộ Tổng thống Obama nhưng đây chỉ là lập trường của một cá nhân.
Lãnh đạo nhóm dân biểu Dân chủ, bà Nancy Pelosi, một nhân vật có uy thế tại Hạ viện đã tóm lược tình hình như sau: Cái khó của hồ sơ Syria là nó đặt ra « trường hợp lương tâm » và do vậy không thể chỉ đạo sự lựa chọn của các đại diện dân cử.
Obama cố lay chuyển Quốc hội và công luận để tấn công Syria
Để Ngoại trưởng John Kerry du thuyết quốc tế, Tổng thống Mỹ đích thân thuyết phục công luận quốc nội để được thế chính đáng trừng phạt chế độ Damas. Báo chí Mỹ xem đây là nỗ lực sau cùng của Tổng thống Mỹ mà thái độ ngập ngừng đã làm tổn hại uy tín của siêu cường và làm tương lai của Trung Đông thêm bất định. Tổng thống Mỹ sẽ phải làm gì?
Từ Washington, nhà báo Phạm Trần phân tích:
“Tương quan lực lượng giữa hai phe (ủng hộ và chống nghị quyết can thiệp quân sự) rất đáng khích lệ tại Thượng viện. Thượng viện Mỹ dự trù thông qua vào thứ tư. Tuy nhiên, bên Hạ viện thì rất khó khăn vì sắp bầu cử nửa nhiệm kỳ mà đa số người dân thì không muốn nước Mỹ dính líu vào Syria … Nếu biểu quyết vào hôm 09/09 thì ông Obama sẽ không được ủng hộ. Vì vậy Tổng thống, Ngoại trưởng, Bộ trưởng Quốc phòng, Tình báo.. sẽ tập trung nỗ lực trong ngày 9 và 10/9 để vận động các dân biểu chống đối ...”
Nga và Syria kêu gọi Mỹ không dùng vũ lực
Hôm 09/09/2013, tại Matxcơva, Ngoại trưởng hai nước Nga và Syria cùng kêu gọi Mỹ nên nỗ lực tổ chức hòa đàm thay vì tấn công chế độ al Assad. Sergei Lavrov tuyên bố là Damas sẵn sàng "thương thuyết". Trong khi đó, Ngoại trưởng Mỹ John Kerry tiếp tục vòng công du châu Âu xây dựng một liên minh ủng hộ Mỹ.
Ngay sau khi thượng đỉnh G20 kết thúc tại thành phố Saint Peterbourg, tổng thống Syria gửi Ngoại trưởng Walid Muallem sang Nga để « cám ơn hậu thuẫn » của Tổng thống Putin.
Theo AFP, trong cuộc họp báo chung vào sáng 9/9 tại Matxcơva, Ngoại trưởng Nga và đồng nhiệm Syria cùng kêu gọi Hoa Kỳ đừng mở chiến dịch quân sự tấn công chế độ Damas mà hãy tập trung vận động một hội nghị hòa bình.
Trong khi Ngoại trưởng Syria tố cáo Tổng thống Mỹ « yểm trợ cho khủng bố » hồi giáo thì Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov cảnh báo về hậu quả của giải pháp quân sự mà ông cho rằng sẽ tạo ra « một cuộc bùng nổ khủng bố » tại Syria và các nước láng giềng và sẽ gây ra « một làn sóng người tỵ nạn ».
Cuối cùng, Ngoại trưởng Nga tuyên bố vẫn có hy vọng « một giải pháp chính trị ». Ngoại trưởng Syria nói thêm là « Damas không đặt điều kiện tiên quyết » Trong tình trạng bế tắc tại Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc, Hoa Kỳ tiếp tục chiến dịch vận động tìm hậu thuẫn ngoại giao tại châu Âu trong khi chờ đợi lưỡng viện Quốc hội Mỹ họp và biểu quyết trong đầu tuần này.
Trong suốt hai ngày cuối tuần, Mỹ và Pháp biểu lộ “quyết tâm trừng phạt chế độ Damas » và khẳng định đã và đang được cộng đồng quốc tế ủng hộ "rộng rãi và mạnh mẽ".
Ngoại trưởng Mỹ John Kerry kết thúc vòng công du châu Âu vào thứ hai tại Luân Đôn sau khi dành hai ngày cuối tuần ghé Paris hội kiến với đồng sự Pháp Larent Fabius, các ngoại trưởng của các nước Ả Rập, chủ tịch Liên đoàn Ả Rập (22 thành viên). Theo Ngoại trưởng Mỹ, tất cả đã ủng hộ lập trường của Hoa Kỳ.
Tại thủ đô nước Anh, Ngoại trưởng John Kerry Kerry thẩm định giải pháp tốt nhất cho Syria vẫn là « chính trị chứ không phải quân sự » nhưng Hoa Kỳ « không mang ảo tưởng ». Một lần nữa, Ngoại trưởng Mỹ nhấn mạnh đến nhu cầu « phải hành động » vì theo ông « không làm gì cả sẽ gây ra những hậu quả nghiêm trọng hơn ».
Ngoại trưởng Anh William Hague tuyên bố « ủng hộ ngoại giao toàn diện » đồng minh Hoa Kỳ nhưng nhắc lại thế kẹt của Luân Đôn sau khi quốc hội Anh bỏ phiếu chống can thiệp.
Tú Anh (RFI)