Chính phủ Syria đã chấp thuận một đề xuất của Nga, theo đó quốc tế sẽ kiểm soát rồi sau đó phá hủy vũ khí hóa học của Syria để tránh phải đối mặt với một cuộc không kích của Mỹ.
Thủ tướng Syria Wael al-Halki nói Syria ủng hộ sáng kiến vừa kể nhằm tránh ‘đổ máu ở Syria’
Thủ tướng Wael al-Halki nói chính phủ Syria ủng hộ sáng kiến vừa kể nhằm tránh ‘đổ máu ở Syria’.
Trong khi đó, Ngoại trưởng Pháp nói rằng Paris sẽ đệ trình một dự thảo nghị quyết lên Hội đồng Bảo an LHQ, trong đó bao gồm lời lên án vụ tấn công sử dụng vũ khí hóa học hôm 21/8 và kêu gọi trừng phạt những ai đứng sau vụ tấn công này tại Tòa án Hình sự Quốc tế.
Hội đồng Bảo an trước đây đã không thể đạt đồng thuận về các biện pháp trừng phạt Syria khi Nga và Trung Quốc sử dụng quyền phủ quyết để chặn 3 nghị quyết chống lại chính phủ của Tổng thống Bashar al-Assad.
Ngoại trưởng Nga hôm 9/9 nói rằng các giới chức nước này đang chuẩn bị một kế hoạch ‘cụ thể’ cùng với Syria và dự kiến sẽ sớm trình bày đề xuất đó với các quốc gia khác.
Iran, Trung Quốc và Liên đoàn Ả rập hôm 10/9 đều hoan nghênh kế hoạch của Nga. Nhưng lực lượng đối lập chính của Syria là Liên minh Quốc gia Syria đã bác bỏ ý kiến đó và cho rằng đó là cái cớ để ông Assad tránh bị trừng phạt.
Phe này cũng nói rằng ông Assad sẽ sử dụng bước đi đó ‘để có nhiều thời gian giết hại người Syria’.
Những diễn biến này xảy ra vài giờ trước khi Tổng thống Obama dự kiến có bài phát biểu truyền hình trực tiếp về cuộc khủng hoảng ở Syria.
Tổng thống Mỹ Barack Obama cho rằng kế hoạch của Nga về việc đưa kho vũ khí của Syria nằm dưới sự kiểm soát của quốc tế có thể là một bước đột phá, nhưng nhấn mạnh rằng điều đó có thể sẽ không trở thành hiện thực nếu thiếu đe dọa hành động quân sự.
Trong một loạt các cuộc phỏng vấn cuối ngày 9/9, ông nhấn mạnh rằng ông ‘nghiêng hẳn” về một giải pháp ngoại giao nhằm ngăn chặn Syria sử dụng vũ khí hóa học.
Trung Quốc ủng hộ một kế hoạch của Nga, theo đó Syria giao nộp kho vũ khí hóa học cho quốc tế để phá hủy, nhằm tránh một cuộc tấn công quân sự của Mỹ chống lại Damascus. Theo tường thuật của thông tín viên Shannon Van Sant của đài VOA tại Bắc Kinh, Trung Quốc đã bày tỏ sự ủng hộ như vậy sau khi một giới chức quốc phòng cấp cao của Mỹ thúc giục Bắc Kinh ủng hộ hành động quân sự chống lại Syria.
Đề nghị của Nga về việc đặt vũ khí hóa học của Syria dưới sự kiểm soát quốc tế để được phá hủy sau đó đã nhận được sự tán thưởng dè dặt của Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama. Nhà lãnh đạo Mỹ nói rằng đề nghị đó mang lại hy vọng là có trể tránh được hành động quân sự.
Tại Bắc Kinh, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hồng Lỗi cũng tỏ ý ủng hộ kế hoạch của Nga.
Ông Hồng Lỗi nói rằng cộng đồng quốc tế nên xem xét đề nghị này nếu nó có lợi cho việc giảm thiểu sự căng thẳng hiện nay ở Syria và bảo vệ cho hòa bình và ổn định của toàn thể khu vực.
Trung Quốc đã nhiều lần cùng với Nga sử dụng quyền phủ quyết tại Hội đồng Bảo an Liên hiệp quốc để bác bỏ các nghị quyết chế tài hoặc chỉ trích chính phủ Syria. Bắc Kinh nhất mức nói rằng đối thoại chính trị là giải pháp duy nhất cho cuộc xung đột này.
Hôm qua, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị cũng thúc giục Hoa Kỳ hành xử một cách thận trọng và quay lại Liên hiệp quốc để thảo luận vấn đề Syria trước khi phát động những cuộc không kích.
Theo dự liệu, giới hữu trách Trung Quốc sẽ họp với 6 thành viên của phe chống đối ở Syria ngày 10/9 để thảo luận về vụ xung đột ở quốc gia Trung Đông này. Tuy nhiên, Bắc Kinh chưa cho biết nhóm người đó gồm có những nhân vật nào hay thuộc nhóm nào.
Truyền thông nhà nước Trung Quốc đã cảnh báo chống lại chiến dịch quân sự nhắm vào chính phủ Syria và nói rằng một vụ tấn công của Mỹ sẽ gây tổn hại cho hình ảnh của Hoa Kỳ trên trường quốc tế. Tờ Trung Quốc Nhật báo nói rằng những vụ không kích có thể nhanh chóng trở thành một cuộc chiến tranh khu vực, đe dọa tới nguồn cung ứng năng lượng và kinh tế toàn cầu.
Thứ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ James Miller đã đến Bắc Kinh hồi đầu tuần này trong một chuyến công du vốn có mục đích tăng cường các mối quan hệ quân sự, nhưng cũng bao gồm những cuộc thảo luận về Syria.
Ông Miller hôm 10/9 cho báo chí biết rằng ông đã nói chuyện với giới hữu trách Trung Quốc về việc hậu thuẫn cho hành động quân sự chống lại chính phủ Syria để đáp trả vụ tấn công bằng vũ khí hóa học mà binh sĩ Syria đã thực hiện.
Ông Miller nói rằng ngăn chận việc sử dụng vũ khí hóa học là phù hợp với quyền lợi của Trung Quốc, đặc biệt là để làm gương cho lân bang Bắc Triều Tiên của họ.
"Tôi đã nhấn mạnh về kho vũ khí hóa học khổng lồ của Bắc Triều Tiên và khẳng định rằng chúng tôi không muốn sống trong một thế giới mà Bắc Triều Tiên cảm thấy cái ngưỡng của việc sử dụng vũ khí hóa học đã được hạ thấp."
Khi được hỏi về phát biểu của ông Miller về Bắc Triều Tiên, phát ngôn viên Hồng Lỗi trả lời rằng lập trường trước sau như một của Trung Quốc là chống đối sự lan tràn của các loại vũ khí giết người hàng loạt.
Tuy nhiên, ông Hồng Lỗi nói thêm rằng Trung Quốc cũng phản đối việc sử dụng sức mạnh quân sự trong mối bang giao quốc tế và những vụ tấn công quân sự chỉ làm cho tình hình ở Trung Đông trở nên tồi tệ hơn.
Theo VOA