Hôm 12/09/2013, Ngoại trưởng Mỹ John Kerry và đồng nhiệm Nga Serguei Lavrov gặp nhau tại Genève, Thụy Sĩ, để thảo luận kế hoạch dỡ bỏ mạng lưới vũ khí hóa học của Syria.
Ngoại trưởng Mỹ John Kerry (P) và đồng nhiệm Nga Serguei Lavrov tại Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, Washington, 09/08/2013. REUTERS/Gary Cameron Các cuộc thảo luận chắc chắn sẽ kéo dài trong nhiều ngày, bởi vì, cho dù các bên đều đồng ý phải làm việc này, thế nhưng, còn cần phải triển khai một kế hoạch cụ thể và mang tính ràng buộc đối với Damas, trong lúc Nga vẫn bác bỏ việc sử dụng vũ lực chống lại chính quyền của Tổng thống Bachar al Assad.
Như phía Nga đã cam kết, từ hôm 11/9, Ngoại trưởng Lavrov đã trao cho Hoa Kỳ các đề nghị của Matxcơva. Theo Washington, thì đây là « những ý tưởng » và cần phải tiếp tục làm rõ hơn. Nguyên tắc của kế hoạch này, đã được Syria chấp nhận, là thu gom các vũ khí hóa học của nước này dưới sự giám quốc tế. Washington đòi hỏi là công việc này phải được tiến hành nhanh chóng, thực sự và có thể kiểm chứng được.
Cho đến lúc này, bất đồng giữa Nga và Mỹ liên quan đến mối đe dọa can thiệp quân sự mà Hoa Kỳ vẫn luôn luôn cảnh báo là sẽ hành động nếu các cuộc đàm phán thất bại. Chính vì lý do này mà Washington và Matxcơva trù tính có nhiều ngày để thảo luận. Trong thành phần hai phái đoàn Nga, Mỹ đều có các chuyên gia quân sự, để xác định một kế hoạch « chính xác, thực tế và cụ thể », như phía Nga nhận định.
Nhiệm vụ của ông Kerry tại Genève là thương thảo một lịch trình, để Hoa Kỳ không bị lôi kéo vào các cuộc thương lượng triền miên, giúp cho chính quyền Damas có thêm thời gian. Bộ Ngoại giao Mỹ nêu ra ba giai đoạn: Xác định vị trí các kho chứa vũ khí hóa học và bảo đảm an toàn cho các địa điểm này, đặt dưới sự kiểm soát quốc tế hệ thống này và sau đó là tiêu hủy các vũ khí.
Nếu như tất cả mọi người đều thừa nhận là việc thu gom, bảo quản an toàn các vũ khí hóa học trên thực địa là rất phức tạp, thì giới chuyên gia lại cho rằng giai đoạn một có thể được thực hiện một cách nhanh chóng. Nhà Trắng nhận định là trong hồ sơ Syria, Nga đã có những bước tiến nhanh và xa hơn cả trong hai năm qua, nhưng Washington vẫn giữ thái độ thận trọng về kết quả các cuộc thương lượng được bắt đầu từ hôm nay.
Ngoại trưởng Syria, từ Matxcơva, đã tuyên bố là chính quyền Damas sẵn sàng thông báo địa điểm cất giữ vũ khí hóa học, ngừng chế tạo loại vũ khí này và để cho các đại diện Liên Hiệp Quốc tới các cơ sở cất giữ, chế tạo vũ khí.
Theo một số thẩm định, Syria lưu giữ gần một tấn vũ khí hóa học.
Đức Tâm (RFI)
Theo Tổng thống Nga, phe nổi dậy Syria sử dụng vũ khí hóa học
Trong một bài đăng trên New York Times, ấn bản ngày 11/09, Tổng thống Nga Vladimir Putin khẳng định phe nổi dậy tại Syria đã sử dụng vũ khí hóa học, nhằm tạo ra phản ứng của quốc tế.
Dưới hàng tựa « Lời kêu gọi thận trọng từ phía Nga », trong phần mở đầu, ông Vladimir Putin đã giải thích vì sao phải có bài viết này: « Các sự kiện gần đây liên quan đến Syria buộc tôi phải nói trực tiếp với nhân dân Mỹ và những người lãnh đạo chính trị nước này. Công việc này là quan trọng vào thời điểm không có đủ các trao đổi thông tin giữa hai nước ».
Theo nguyên thủ Nga, chính các lực lượng nổi dậy Syria đã sử dụng vũ khí hóa học trong vụ tấn công ngày 21/08 ở ngoại ô Damas: « Có tất cả những lý do để nghĩ rằng khí độc đã được sử dụng, không phải bởi quân đội Syia, mà bởi các lực lượng đối lập, nhằm gây ra một cuộc can thiệp quân sự của các cường quốc nước ngoài ủng hộ họ, thậm chí họ còn đứng về phía những kẻ cực đoan ».
Tổng thống Nga cũng cảnh báo việc sử dụng vũ lực, nằm ngoài khuôn khổ phòng vệ chính đáng hoặc không có sự chấp thuận của Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc, và đó là hành động « không thể chấp nhận được … và là một hành động xâm lược ».
Lãnh đạo Nga khẳng định, các cuộc tấn công vào Syria có thể làm dấy lên « một làn sóng khủng bố mới, phá hoại các nỗ lực đa phương nhằm giải quyết vấn đề hạt nhân Iran và cuộc xung đột Israel-Palestine, càng làm cho khu vực Cận Đông và Bắc Phi thêm mất ổn định ».
Ông Putin kêu gọi: « Hoa Kỳ, Nga và tất cả các thành viên cộng đồng quốc tế cần nắm bắt cơ hội chính phủ Syria quyết tâm đặt hệ thống vũ khí hóa học của mình dưới sự kiểm soát quốc tế để rồi sau đó tiêu hủy đi ». Tổng thống Putin còn cho biết sẵn sàng tiếp tục thảo luận với đồng nhiệm Mỹ về hồ sơ Syria.
Theo RFI
Mỹ đã giao vũ khí cho phe nổi dậy Syria?
Nhật báo The Washington Post của Hoa Kỳ, số ra ngày 11/09/2013, tiết lộ Cơ quan tình báo Mỹ CIA từ hai tuần qua đã bắt đầu cung cấp vũ khí cho phe nổi dậy Syria. Tuy nhiên tờ báo này nói rõ Mỹ chỉ cung cấp các loại vũ khí nhẹ và đạn dược cho phe nổi dậy.
Sự hỗ trợ nói trên của phía Washington đến đúng vào lúc mà xung đột giữa Damas với phe nổi dậy đang trở nên khốc liệt. Ngoài ra trên trang mạng internet, The Washington Post cho biết thêm là chính bộ Ngoại giao Mỹ đã gửi các trang thiết bị, kể cả thiết bị viễn thông tinh vi và dụng cụ y tế cho đối lập Syria.
Báo The Washington Post dẫn lời các giới chức Hoa Kỳ, giải thích rằng mục tiêu của các viện trợ này chủ yếu là nhằm giúp các nhóm nổi dậy Syria tăng cường phối hợp hành động.
Trả lời hãng thông tấn Pháp AFP hôm 11/09, CIA không đưa ra bình luận nào về các thông tin được tờ The Washington Post đăng tải.
Thanh Hà (RFI)