Hôm 14/09/2013, phó tổng thống Philippines Jejomar Binay đến thành phố Zamboanga ở miền Nam để cố đạt đến một thỏa thuận ngừng bắn với lực lượng phiến quân Hồi giáo, hiện còn bắt giữ nhiều thường dân làm con tin.
Cư dân lên đường lánh nạn sau khi quân Hồi giáo tấn công vào Zamboanga 13/09/2013 - REUTERS /Erik De Castro Hôm 13/9, phát ngôn viên của Phó tổng thống Philippines cho biết ông Binay đã nói chuyện với lãnh đạo Mặt trận Moro Giải phóng Dân tộc (MNLF) Nur Misuari và với Bộ trưởng Quốc phòng Voltaire Gazmin, và họ đã đồng ý sẽ thảo luận về một lệnh hưu chiến. Phó tổng thống Binay đã đề nghị là lệnh ngưng bắn này bắt đầu có hiệu lực kể từ 16 giờ GMT ngày 13/9.
Trước đó, trong ngày 13/9, đích thân Tổng thống Benigno Aquino cũng đã đến thành phố cảng Zamboanga, nơi mà từ nhiều tuần qua là mục tiêu tấn công của quân phiến loạn Hồi giáo chiến đấu để giành độc lập cho miền Nam Philippines. Đối với ông Aquino, cuộc tấn công vào thành phố này chỉ là « hành động tuyệt vọng » nhằm phá hoại các cuộc đàm phán nhằm đạt đến hòa ước giữa chính quyền Manila với các lực lượng đòi độc lập ở miền Nam Philippines.
Kể từ đầu cuộc tấn công của phiến quân Hồi giáo thứ hai vừa qua, các trận giao tranh đã khiến ít nhất 53 người thiệt mạng và 70 người bị thương (tính luôn cả số thương vong bên phiến quân Hồi giáo). Ngoài ra, khoảng 200 thường dân đang bị phiến quân giữ làm con tin, bị sử dụng làm bia đỡ đạn. Nhưng theo phát ngôn viên của cảnh sát Philippines, các vùng mà phiến quân chiếm giữ đang thu hẹp lại và quân chính phủ đang áp sát các vị trí của MLFN.
Chắc do cảm thấy đang bị dồn đến đường cùng, cho nên lãnh đạo của lực lượng này đã chấp nhận thương lượng ngừng bắn với chính quyền Manila. Hôm 14/9, trên nguyên tắc, Phó tổng thống Binay đến Zamboanga để cùng với tổng thống Aquino thảo luận những chi tiết về lệnh hưu chiến với bộ trưởng Quốc phòng Gazmin và lãnh đạo phiến quân Hồi giáo Misuari.
Vấn đề là theo báo chí Philippines, đến hôm 14/9, không có dấu hiệu gì cho thấy lệnh ngừng bắn đã có hiệu lực ở Zamboanga. Chiến sự vẫn tiếp diễn tại nhiều nơi trong thành phố. Về phần Bộ trưởng Quốc phòng Philippines thì cho biết là các lực lượng an ninh tiếp tục nỗ lực giải cứu các con tin.
Phát ngôn viên của tổng thống Philippines hôm 14/9 cũng tuyên bố là các chiến dịch quân sự vẫn tiếp diễn khi nào mà lệnh ngưng bắn chưa được thiết lập. Khoảng 3000 lính thuộc các đơn vị tinh nhuệ của quân đội Philippines đang tiếp tục tiến về phía các vị trí của Mặt trận Moro Giải phóng Dân tộc.
Như vậy, chưa biết bao giờ thành phố Zamboanga mới trở lại bình yên. Mà cho dù chính quyền Manila và phiến quân Hồi giáo có đạt đến một thỏa thuận ngừng bắn, thì tình hình ở miền Nam vẫn chưa ra khỏi bế tắc ngay, bởi lẽ cho tới nay, MNLF vẫn không chấp nhận việc Manila thương lượng với một tổ chức kình địch là Mặt trận Giải phóng Hồi giáo Moro (MILF).
Cuộc hòa đàm này đang đến giai đoạn chót, với kết quả sẽ là MILF kể từ năm 2016 sẽ nắm vùng Hồi giáo ở miền Nam, với quyền tự trị rộng rãi hơn. Đối với ông Nur Misuari, như vậy là chính quyền Manila đã vi phạm hiệp định hòa bình ký với MNLF năm 1996, cho thiểu số Hồi giáo một quyền tự trị giới hạn. Mục tiêu của tổng thống Aquino chấm dứt hàng mấy thập niên nổi dậy ở miền Nam Philippines hãy còn xa vời.
Thanh Phương (RFI)