Các nhà phân tích tình hình Trung Đông nói rằng thỏa thuận nhằm tháo dỡ vũ khí hóa học của Syria có thể thay đổi cục diện cuộc nội chiến đẫm máu tại nước này. Thông tín viên Meredith Buel của VOA tường trình từ Washington.
Tổng thống Syria Bashar al-Assad gặp Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov tại Damascus, ngày 18/9/2013.
Thỏa thuận về vũ khí hóa học đã không thay đổi tình trạng giao tranh ác liệt trong cuộc nội chiến tại Syria.
Nhưng các nhà phân tích nói rằng thỏa thuận này sẽ có những hậu quả lâu dài, và sẽ củng cố vị thế của Tổng thống Bashar al-Assad giữa lúc quân nổi dậy giận dữ tìm cách lật đổ ông.
Ông Steven Bucci là người phụ trách môn nghiên cứu chính sách đối ngoại của Quỹ Heritage.
“Tại hiện trường, các lực lượng kháng chiến có thể là bên thua cuộc trong thỏa thuận này, và rõ ràng ông Bashar al-Assad là người thắng cuộc. Nay ông ta đã có được một sự bao che và uy thế phần nào, cả từ phía Nga lẫn từ cộng đồng quốc tế."
Xuất hiện trong chương trình This Week của đài truyền hình ABC, Tổng thống Obama không đồng ý với nhận định đó.
“Thật khó có thể hình dung ông Assad đã lấy lại được bất cứ sự chính đáng nào sau khi ông ta đã dùng hơi độc, hay quân đội của ông đã dùng hơi độc tấn công thường dân và trẻ em vô tội.”
Thỏa thuận này đã loại bỏ khả năng cấp thời của một cuộc tấn công quân sự Mỹ bởi vì ông Assad nói giờ đây ông ta sẽ từ bỏ vũ khí hóa học.
Quân nổi dậy trước đó đã hy vọng sẽ lấy lại đà trong cuộc đấu tranh chống ông Assad, tin rằng giờ đây họ lại phải đối mặt với khả năng chính phủ Syria sẽ leo thang hoạt động.
Nhóm lớn nhất trong các nhóm chiến binh nổi dậy nằm dưới quyền chỉ huy của Tướng Salim Idris của Đạo Quân Syria Tự Do. Ông nói:
“Chúng tôi tin rằng người Nga và chế độ cầm quyền tại Syria đang bầy các trò mất thời giờ và tìm cách kéo dài thời gian cho chế độ ác ôn ở Damascus.”
Các nhà phân tích nói rằng thỏa thuận này đã nâng cao thế đứng của Tổng thống Nga Vladimir Putin trên trường quốc tế, giữa lúc Moscow vẫn tiếp tục cung cấp vũ khí cho Damascus.
Ông Salman Shaikh, Giám đốc Trung tâm Doha của Viện Brookings, nói:
“Nga đã nâng vị thế chiến lược của nước họ. Vị thế đó ngang hàng với Hoa Kỳ về tầm quan trọng trong việc quyết định các vấn đề ở Trung Đông.”
Ông Shaikh thuộc Viện Brookings nói rằng điều đó có thể tác động tới ảnh hưởng của Hoa Kỳ trong khu vực.
“Chính Tổng thống Obama có thể đưa ra hình ảnh về một nhiệm kỳ tổng thống yếu thế hơn vì đã không hành động như ông đã cam kết.”
Trong khi ông Assad thu hút sự chú ý của quốc tế từ dinh Tổng Thống của ông, các tổ chức nhân quyền nói rằng các lực lượng dưới quyền ông vẫn tiếp tục các vụ giết chóc ở một mức gây báo động.
Ông Steven Bucci thuộc Hội Heritage, nhận định:
“Tôi có thể nói ông Assad vẫn yên vị ít nhất thêm một năm hay một năm rưỡi nữa, và đó là điều đáng buồn bởi vì ông ta là một nhà độc tài tàn bạo, đã làm những điều khủng khiếp đối với người dân Syria, lẽ ra họ xứng đáng được ở trong một tình huống tốt đẹp hơn.”
Vũ khí hóa học có thể sẽ bị loại ra khỏi chiến trường. Nhưng vũ khí quy ước tiếp tục gây tử vong giữa lúc cuộc chiến tranh ở Syria tiếp tục kéo dài.
Meredith Buel (VOA)