Năm thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc, họp lại tại New York ngày 25/09/2013, đã tiến được một số bước trong việc tìm thỏa hiệp về những điểm chính yếu trong nghị quyết về việc giải thể kho vũ khí hóa học của Syria. Tuy nhiên, vẫn còn quá sớm để nói là « ngũ cường » đã đạt đến thỏa thuận. Phía Nga cho rằng vẫn còn nhiều điều cần thảo luận tiếp tục.
Ảnh chụp một phiên họp của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc tại New York. REUTERS/Allison Joyce Đặc phái viên Anne Corpet tường trình từ New York:
« Cuộc đàm phán rất chậm, chỉ tiến được được những bước rất nhỏ, với hy vọng và những gáo nước lạnh chen lẫn vào nhau. Hai nhà ngoại giao phương Tây vào chiều 25/09/2013, đã phấn khởi tuyên bố: « Chúng tôi đang cận kề một thỏa thuận ». Tuy nhiên, phát ngôn viên của phái đoàn Nga tại Liên Hiệp Quốc đã đáp trả ngay lập tức: « Phương Tây chỉ mơ tưởng hão huyền ».
Tuy nhiên, dưới áp lực của Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Ban Ki Moon - đã mời năm thành viên thường trực Hội đồng Bảo an ăn trưa để thúc đẩy họ hành động - một vài tiến bộ như đã được ghi nhận.
Mátxcơva đã sẵn sàng chấp nhận là trong trường hợp không tuân thủ thỏa thuận, một nghị quyết thứ hai sẽ được thông qua trong khuôn khổ Chương 7 của Hiến chương Liên Hiệp Quốc vốn dự trù các biện pháp trừng phạt. Điều này sẽ được ghi trong văn bản của nghị quyết đầu tiên. Đó là một bước tiến vì cho đến nay, chỉ cần gợi đến Chương 7 là phía Nga đã dứt khoát trả lời không.
Vấn đề đưa thủ phạm của vụ tấn công hóa học ra trước công lý cũng trên đường được giải quyết. Tuy nhiên, theo thừa nhận của một nhà ngoại giao, vẫn còn nhiều điều phải làm trước khi có kết quả. Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc tuy nhiên không ngừng duy trì áp lực, kể cả trên vấn đề giải pháp chính trị.
Vào ngày 27/09/2013 ông sẽ tổ chức một cuộc họp khác của các thành viên thường trực Hội đồng Bảo an, lần này về Hội nghị Geneva 2, từng được loan báo vào tháng Năm vừa qua, nhưng chưa ấn định được ngày triệu tập.
Tại chỗ, đoàn thanh tra Liên Hiệp Quốc trở lại Syria ngày 26/09 để xác minh những cáo buộc của chế độ Damascus và phe đối lập về vũ khí hóa học.
Ngoài ra, 13 nhóm chiến binh Hồi giáo đã thông báo họ sẽ không còn tuân lệnh của Liên minh Quốc gia Syria, phong trào đối lập chính trị được phương Tây và các nước vùng Vịnh hỗ trợ. Các lực lượng Hồi giáo này tạo thành một liên minh mới với một nhóm có liên hệ với Al Qaeda.
Trọng Nghĩa (RFI)
Đối lập Syria bị suy yếu vì tình trạng ly khai
Theo AFP, tính đại diện của của phe đối lập Syria do phương Tây hậu thuẫn đang bị đe dọa: Nhiều nhóm vũ trang nổi dậy chủ chốt đang tham chiến tại hiện trường vừa quyết định ly khai khỏi phong trào đối lập để thành lập một liên minh mới bao gồm cả phân nhánh địa phương của tổ chức Al-Qaida.
Thỏa thuận mới được hình thành giữa các nhóm vũ trang cho đến giờ vẫn chiến đấu dưới sự chỉ huy của Hội đồng quân sự Syria - được phương Tây thừa nhận - do tướng Sélim Idriss lãnh đạo, với nhóm thánh chiến của Mặt trận-Nosra, có tên trong danh sách các tổ chức khủng bố của Liên Hiệp Quốc.
Thông báo trên đã được 13 phân nhóm nổi dậy đưa ra tối 25/9. Trong thông cáo, các nhóm nổi dậy khẳng định đối lập tập hợp trong Liên minh Quốc gia « không đại diện cho chúng tôi và chúng tôi cũng không thừa nhận liên minh này »; Các nhóm ly khai này còn kêu gọi thực thi luật Hồi giáo mà họ coi là « nguồn gốc pháp luật duy nhất ».
Giới quan sát nhận định, quyết định ly khai này sẽ gây thiệt hại nghiêm trọng cho Quân đội Syria Tự do (ASL), vẫn được coi là hạt nhân vũ trang của đối lập Syria. Hơn nữa liên minh quân nổi dậy mới sẽ gây cản trở lớn cho ý định của các nước phương Tây cung cấp vũ khí cho quân nổi dậy thông qua tướng Idriss.
Trong khi đó, nội bộ lãnh đạo của đối lập Syria cũng đang chia rẽ nghiêm trọng. Hơn 100 sĩ quan cao cấp của Quân đội Syria Tự do hôm 25/9 đã ký lời kêu gọi tẩy chay mọi hội nghị về Syria có sự can dự của Iran.
Thông tin này có nguy cơ gây khó khăn cho cộng đồng quốc tế trong nỗ lực xích lại gần với Iran, một đồng minh của Damas, nhằm tìm lối thoát cho khủng hoảng Syria.
Anh Vũ (RFI)