Trong một cuộc phỏng vấn dành cho chương trinh ‘60 phút’ của đài Truyền hình Mỹ CBS hôm 29/09/2013, Ngoại trưởng Mỹ John Kerry cho biết là một thỏa thuận với Iran có thể được đàm phán xong trong vòng vài tháng. Điều kiện là Teheran chứng minh được rằng chương trình hạt nhân của họ không được sử dụng để chế tạo vũ khí nguyên tử.
Tổng thống Iran Hassan Rohani phát biểu tại một cuộc họp về giải trừ hạt nhân trong khuôn khổ khóa họp thứ 68 của Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc ở New York, ngày 26/09/2013. REUTERS/Mike Segar Trả lời đài CBS, Ngoại trưởng Mỹ cho rằng mong muốn mà Tổng thống Iran Hassan Rouhani từng nêu lên công khai về một thỏa thuận trong vòng từ ba đến sáu tháng có thể được đáp ứng sớm hơn nếu Iran đáp ứng một số điều kiện nhất định.
Theo ông John Kerry: “Có thể có một thỏa thuận sớm hơn - tùy thuộc vào thái độ rõ ràng và thiện chí của Iran… Nếu đó là một chương trình hòa bình, mà tất cả chúng ta đều thấy là như vậy, mà cả thế giới cũng thấy như vậy, thì quan hệ với Iran có thể thay đổi đáng kể theo chiều hướng tốt hơn và sự thay đổi có thể nhanh chóng”.
Lãnh đạo ngành ngoại giao Mỹ tuy nhiên cho biết là Hoa Kỳ sẽ chưa xem xét việc bãi bỏ biện pháp trừng phạt Iran cho đến khi thiết lập được một tiến trình “kiểm chứng minh bạch” đối với chương trình hạt nhân Iran. Theo ông Kerry, việc Iran mở cửa một cơ sở làm giàu hạt nhân dưới lòng đất ở vùng núi gần thành phố Qom cho quốc tế đến kiểm tra sẽ chứng minh rằng Iran không có tham vọng vũ khí hạt nhân.
Ông Kerry nói thêm là Iran có thể “ký kết ngay lập tức” các nghị định thư quốc tế liên quan đến việc thanh tra; có thể tự nguyện chấm dứt việc làm giàu uranium đến một mức độ nhất định, vì lẽ không cần phải có uranium được làm giầu ở mức độ cao trong một chương trình hòa bình.
Ý kiến của ông Kerry được đưa ra trong bối cảnh quan hệ giữa Washington và Teheran đang trong chiều hướng được cải thiện đáng kể trong trong vài tháng gần đây, mà đỉnh điểm là cuộc điện đàm mang tính bước ngoặt giữa hai Tổng thống Rouhani và Barack Obama hôm thứ Sáu tuần trước.
Sự xích lại gần nhau giữa hai bên đã mở ra triển vọng đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân của Iran.
Từ lâu nay, các nước phương Tây đã khẳng định là Iran đang bí mật phát triển vũ khí hạt nhân, nhưng Teheran khẳng định rằng chương trình của họ hoàn toàn mang tinh chất hòa bình.
Trọng Nghĩa (RFI)
Thủ tướng Israel cảnh báo Hoa Kỳ về vấn đề Iran
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu nói rằng Iran phải gỡ bỏ chương trình hạt nhân của họ và phải đối diện với những trừng phạt cứng rắn hơn khi nước này thương thuyết với Phương Tây.
Ông Netanyahu đưa ra những nhận định vừa kể sau cuộc hội đàm với Tổng thống Barack Obama tại Tòa Bạch Ốc hôm thứ Hai. Ông Obama nói rằng các cường quốc thế giới sẽ thương thyết với Iran theo phương cách hết sức cảnh giác và sẽ tham khảo ý kiến với Iran rất chặt chẽ.
Chuyến viếng thăm của ông Netanyahu diễn ra ba ngày sau khi ông Obama và Tổng thống Iran Hassan Rouhani thực hiện cuộc tiếp xúc ở mức cao nhất giữa hai nước trong hơn ba thập niên.
Cuộc tiếp xúc qua điện thoại đó đã đem lại hy vọng về một giải pháp cho vụ tranh chấp về vấn đề chương trình hạt nhân của Iran với các nước Phương Tây kéo dài đã nhiều thập niên.
Đã từ lâu, Iran khẳng định rằng chương trình hạt nhân của họ chỉ có mục đích hòa bình. Hoa Kỳ và các đồng minh của họ không đồng ý như vậy và đã giúp áp đặt nhiều đợt trừng phạt gây phương hại tới nền kinh tế của Iran.
Ông Netanyahu quan tâm sâu sắc về vấn đề nới lỏng căng thẳng giữa Iran với cộng đồng quốc tế, và nói rằng chính phủ Tehran sẽ sử dụng các cuộc thảo luận để tìm cách nới lỏng các biện pháp chế tài gây phương hại tới nền kinh tế của họ và để kéo dài thời gian hầu chế tạo một võ khí hạt nhân.
Nhiều người Israel đồng ý như vậy.
Theo VOA