Ngoại trưởng Hoa Kỳ John Kerry đang có mặt tại Châu Âu để mở một vòng đàm phán khác với các nước đang ủng hộ các đối thủ của Tổng thống Syria Bashar al-Assad. Các nước này đang tìm cách thuyết phục các đối thủ chính trị đồng ý về một chính phủ chuyển tiếp tại Geneva. Từ Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, thông tín viên VOA Scott Stearns ghi nhận chi tiết trong bài tường thuật sau đây.
Ngoại trưởng Hoa Kỳ John Kerry
Ông John Kerry trở lại Châu Âu để thúc đẩy các nhà chính trị Syria tham gia đàm phán ở Geneva.
“Phải có một chính phủ chuyển tiếp. Phải có một thực thể chính quyền ở Syria để đem lại khả năng hòa bình.”
Nhưng các đối thủ của ông Assad đã không chịu quy tụ sau lưng ông Ahmad al-Jarba, người đứng đầu nhóm liên minh chính.
Sự kiện này gây trở ngại cho thỏa thuận về việc tham gia đàm phán, theo nhận định của giáo sư Akbar Ahmed của trường Ðại học American University.
“Chẳng may phe đối lập Syria đã thất bại vì 2 điểm. Thứ nhất, là không tổ chức được tất cả các nhóm khác nhau đang tranh đấu và có liên quan dưới một ban lãnh đạo chung. Thứ hai, là đã không đưa ra được người lãnh đạo có bản lãnh thường xuất hiện trong một tình huống như thế này để dân chúng nhìn thấy một lựa chọn.”
Ông Ahmed nói sự phát triển của dân quân theo al-Qaida gây phương hại thêm cho phe đối lập, nhất là vào lúc một số chiến binh đang tách ra khỏi nhóm nổi dậy chính là Quân đội Giải phóng Syria.
Nữ phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Jen Psaki nói sự tách lìa đó không làm suy yếu các nỗ lực tổ chức hòa đàm tại Geneva.
Bà Psaki nói có hàng ngàn nhóm khác nhau và nhiều người nằm trong danh sách này là các vị chỉ huy chiến trường, do đó ta vẫn phải nhìn vào tác động chính xác ra sao. Theo bà, rõ ràng là sự tham gia của phe đối lập vào hội nghị ở Geneva là điều cấp thiết.
Trong bối cảnh có thêm thường dân chạy trốn cuộc giao tranh, cũng có những thắc mắc về việc một chính phủ chuyển tiếp đạt được qua các cuộc đàm phán ở Geneva đó sẽ bao gồm các thành phần như thế nào.
Chuyên gia phân tích của Viện Hòa bình Hoa Kỳ Manal Omar có nhận xét:
“Có một thỏa thuận giữa phe đối lập rằng sẽ cần phải có một chính phủ bao gồm mọi thành phần. Có sự thấu hiểu là cần phải cố gắng tìm ra các phương sách để bảo vệ những khối thiểu số, kể cả người Alawi. Về lý thuyết thì có một sự đồng thuận rất mạnh. Một lần nữa, điều gì sẽ xảy ra trên thực tế?”
Tổng thống Assad nói các phần tử khủng bố nước ngoài đang nhắm mục tiêu vào khối thiểu số Alawi và tìm cách chia rẽ đất nước. Với sự ủng hộ của Nga và Iran, ông Ahmed nói Tổng thống Assad đã đồng ý trên nguyên tắc với các cuộc đàm phán ở Geneva bởi vì ông ta ở trong một vị thế mạnh.
“Ông ấy biết là phe đối lập chưa thực sự hình thành phong trào mà ông nghĩ có thể lật đổ ông vào lúc bắt đầu tiến trình này vài năm trước. Do đó sách lược của ông là làm cho phong trào đó suy yếu, rồi gạt phong trào này ra.”
Theo ông Manal Omar, quyền lực kéo dài của Tổng thống Assad gây bất ổn cho một số đối thủ trẻ hơn của ông ta đã theo dõi sự trở lại của sức mạnh quân đội ở Ai Cập.
“Họ đang chiến đấu. Họ đang hy sinh và theo dõi Ai Cập và theo dõi gần như một số các nhân và cơ chế cũ tái xuất hiện 2 năm sau thực sự gây kinh hoàng về mặt những gì đang xảy ra tại Syria sau 2 năm, sau khi gây ra một con số tử vong không thể tưởng tượng được.”
Tác động của chiến tranh đối với thường dân cũng nằm trong khuôn khổ các cuộc đàm phán ở Châu Âu trong tuần này với 1/4 dân số Syria bị thất tán ngay trong nước và hơn 2 triệu người tỵ nạn.
Bom xe giết chết hơn 30 người tại miền trung Syria
Một vụ nổ do bom gài trong xe tải gây ra tại thành phố Hama ở miền trung Syria đã giết chết hơn 30 người ngày 20/10, trong khi Đặc sứ của Liên Hiệp Quốc và Liên đoàn Ả Rập Lakhdar Brahimi hạ giảm tầm quan trọng của của các nhận định nói rằng một hội nghị hòa bình cho Syria dã bị trì hoãn lâu nay, sẽ được triệu tập tại Genève vào tháng tới.
Đài truyền hình SANA của nhà nước Syria nói rằng một kẻ đánh bom tự sát đã lái một chiếc xe tải chứa đầy thuộc nổ vào một chốt kiểm soát của chính phủ ở khu ngoại ô thành phố Hama.
Các đoạn thâu hình chiếu trên đài truyền hình Syria cho thấy những đống đổ nát, đám cháy và nhiều xác chết trên mặt đất.
Trong khi đó, Tổng thư ký Liên đoàn Ả Rập, ông Nabil el-Araby loan báo một hội nghị quốc tế nhằm chấm dứt cuộc nội chiến ở Syria.
Ông Nabil nói rằng quyết định đã được đưa ra để tổ chức hội nghị Genève vào ngày 23 tháng 11. Các chuẩn bị cho hội nghị này đang được xúc tiến, và có rất nhiều trở ngại cần phải vượt qua trước khi mở hội nghị này.
Cũng tại cuộc họp báo này ở Cairo, ông Brahimi nói sẽ không có đàm phán nếu phe đối lập không được đại diện một cách đầy đủ tại hội nghị này.
Đặc sứ quốc tế Brahimi nói hội nghị không thể diễn ra nếu không có sự hiện diện của phe đối lập, đại diện cho khối đa số nhân dân Syria chống đối chế độ.
Các giới chức thừa nhận rằng hãy còn nhiều trở ngại cho việc tổ chức hội nghị, giữa lúc các nhà ngoại giao Tây phương và Ả rập chuẩn bị gặp giới lãnh đạo đối lập vào ngày 22/10, để tìm cách thuyết phục họ tham gia.
Theo VOA