Tại Philippines, nhà chức trách đang nắm vững hơn về mức độ thiệt hại của cơn bão Haiyan, vào lúc nhân viên đáp ứng thiên tai thâm nhập được vào các khu vực hẻo lánh. Họ đã xác định có hơn 1 triệu nhà cửa và 3.200 trường công lập bị tiêu hủy. Trong khi vật phẩm cứu trợ đến được một số vùng hẻo lánh, nhà chức trách vấp phải khó khăn trong việc duy trì mức độ thường xuyên trong việc giao vật phẩm. Từ Manila, thông tín viên VOA Simone Orendain gửi về bài tường thuật sau đây.
Dân làng Philippines tuyệt vọng vì đói khát đổ xô nhận phẩm vật cứu trợ từ máy bay trực thăng Seahawk của Hải quân Hoa Kỳ, ngày 18/11/2013.
Văn phòng nhân đạo vụ của Liên Hiệp Quốc cho hay gần 13 triệu người đã bị ảnh hưởng của cơn siêu bão tràn qua khắp miền trung Philippines.
Bà Orla Fagan là nữ phát ngôn viên của Văn phòng Liên Hiệp Quốc phối hợp các Vấn đề Nhân đạo. Tại một cuộc họp báo ở Manila, bà nói mỗi ngày qua đi kể từ khi cơn bão ập vào cách đây 11 ngày, vật phẩm cứu trợ đã đến được với thêm nhiều người. Nhưng đó là một công tác khổng lồ.
Bà Fagan nói có từ 10 đến 12 triệu người cần được sự trợ giúp để phục hồi sau cơn bão. Có thể so sánh con số đó với việc phải tìm cách giúp đỡ toàn bộ nước Bỉ. Quả là một nỗ lực vĩ đại và mọi người đều dốc toàn lực ra làm việc.
Liên Hiệp Quốc liệt ra 3 mối quan ngại về hạ tầng cơ sở đã gây trở ngại cho hoạt động cứu trợ và phục hồi: đó là thiếu điện, thông tin liên lạc kém và những con đường không đi lại được kèm theo vấn đề khó kiếm nhiên liệu.
Theo các số liệu mới nhất của văn phòng Phòng vệ Dân sự, hơn 1 chục tỉnh vẫn còn bị mất điện dưới một hình thức nào đó, với Leyte và Samar ở miền đông vẫn còn hoàn toàn chìm trong bóng tối. Chính phủ phải sửa chữa và đôi khi phải thay thế khoảng 570 tháp truyền điện và 7 trạm phát điện phụ.
Dịch vụ điện thoại di động gần như đã phục hồi ở 13 tỉnh, nhưng 3 tỉnh cực đông nhất là Samar, Leyte và Biliran dịch vụ mới phục hồi được trên dưới 50%.
Một số con đường đã được dọn sạch và các xe tải hạng nặng đã gần như đi lại được trên các xa lộ toàn quốc.
Hình thức đưa viện trợ lương thực chủ yếu của chính phủ đến các thành phố và thị trấn bị ảnh hưởng nặng nhất là bằng đường bộ. Nhưng trong khi việc sản xuất các gói thực phẩm ở Manila tăng cường vào cuối tuần qua, rõ ràng là thiếu phương tiện chuyên chở để tiến hành việc giao các vật phẩm.
Bộ trưởng Giao thông Joseph Emilio Abaya cho hay không có đủ xe tải để xoay vòng 4 lần như cần thiết để thực hiện đúng yêu cầu của chính phủ là giao các gói thực phẩm đến cho 150 ngàn gia đình mỗi ngày. Ông nói chính phủ đang chuyển sang việc gửi các container đi trên các chiếc tầu tại các bến ở Manila.
“Tôi nghĩ mối quan ngại thực sự là khâu phân phối ở đầu kia. Vì thế chúng tôi đã gửi một số xe tải đến đó. Quân đội cũng đang tăng thêm kho tiếp liệu…Chúng ta sẽ chờ xem mọi việc diễn tiến thế nào.”
Thêm vào những khó khăn, các xe tải đi được về hướng đông nam tới tỉnh Leyte trên đảo lại bị kẹt hàng giờ để chờ bắt kịp một trong 5 chuyến phà phục vụ tuyến đường này. Ông Abaya nói đã tăng thêm nhiều chuyến phà và các xe tải sẽ có thêm một cảng gần đó để sử dụng bắt đầu từ 18/11.
Tổng thống Benigno Aquino tiếp tục đi thị sát các tỉnh và thị trấn bị nạn nặng nhất. Chính quyền của ông đã bị chỉ trích vì đáp ứng chậm trong thiên tai. Tại Palo trong tỉnh Leyte, ông đã phân phát vật phẩm cứu trợ cho các cư dân.
“Người ta sẽ dễ thất vọng, nhưng ngay khi thất vọng thì mọi việc sẽ xuống dốc và mọi người sẽ bị cản trở trong nỗ lực.”
Tại Manila hôm 18/11,trưởng cơ quan tỵ nạn của Liên Hiệp Quốc ở Philippin nói vẫn chưa giải quyết được các vấn đề về phân phối vật phẩm cứu trợ. Ông Bernard Kerblat cho hay các cơ quan vẫn còn vấp phải những vấn đề về phối hợp với cứu trợ quốc tế mà ông nói là được xúc tiến rất chậm chạp ra khỏi tỉnh Cebu ở miền trung, là nơi được chọn làm địa điểm phân phối viện trợ quốc tế.
Theo VOA
Tổng thống Philippines trực tiếp điều hợp cứu trợ nạn nhân bão Haiyan
Tổng thống Philippines Benigno Aquino (P) phân phát hàng cứu trợ cho những người sống sót sau trận bão Haiyan, tại Palo, tỉnh Leyte, 18/11/2013. REUTERS/Cheryl Ravelo Trước tình cảnh khốn đốn của hàng triệu nạn nhân 10 ngày sau cơn bão lịch sử Haiyan tàn phá miền trung Philippines, Tổng thống Benigno Aquino đích thân chỉ huy công tác cứu trợ. Theo giới phân tích, bên cạnh nhu cầu khẩn cấp khắc phục hậu quả thiên tai, đây cũng là cơ hội để lãnh đạo Phillipines phục hồi uy tín.
Tổng thống Philippines bị công luận chỉ trích đích danh là không làm tròn trách nhiệm để cho hàng triệu công dân chịu cảnh màn trời chiếu đất suốt từ ngày 8/11, từ khi bão Haiyan tràn qua miền trung Philippines. Ngày Chủ nhật 17/11, Tổng thống Benigno Aquino thông báo ông sẽ “ đóng đô” tại chỗ cho đến khi nào “hài lòng” về các biện pháp cứu trợ nạn nhân.
Là con trai của cựu nữ Tổng thống Corazon Aquino và cố Thượng nghị sĩ Benigno Aquino Jr, bị ám sát năm 1983, Tổng thống Aquino đã đắc cử vẻ vang vào năm 2010.
Trước khi bão Haiyan đổ vào Philippines, ông Aquino đã đích thân kêu gọi dân chúng cẩn trọng. Khi bão đã đi qua, ông nhanh chóng đến tận nơi để ủy lạo nạn nhân. Trước quy mô thiệt hại khủng khiếp, Tổng thống Philippines đã gián tiếp chỉ trích các cấp chính quyền địa phương không có biện pháp giúp dân chống bão.
Lời tuyên bố này đã bị phản ứng bất lợi từ Tacloban, thành phố cảng lớn nhất trong vùng bị bão đánh sập. Theo AFP, Thị trưởng Alffred Romualdez giận dữ: “Chúng ta có quyền chỉ trích người chết và nói rằng họ chết vì thiếu chuẩn bị hay sao?”.
Nhân vật này thuộc phe của nhà cựu độc tài Marcos, đối thủ của Tổng thống Aquino, nhưng phản ứng này phản ánh sự bất bình của công luận.
Được đa số cử tri tín nhiệm qua lời cam kết diệt trừ tham nhũng nhân cuộc bầu cử 2010 với nhiệm kỳ duy nhất 6 năm, Tổng thống Aquino tiếp tục được dân chúng mến mộ. Một là nhờ kinh tế phát triển khả quan, được các cơ quan tài chính quốc tế tin cậy. Thứ đến là trong lãnh vực chính trị, Tổng thống Aquino đã thuyết phục được phe Hồi giáo võ trang ở đảo Mindanao ký hiệp ước hòa bình sau nhiều thập kỷ đấu tranh vũ trang.
Tuy nhiên, từ hai tháng nay, uy tín của ông bị sứt mẻ vì bị phe đối lập tố cáo sử dụng “mờ ám” ngân quỹ xã hội .
Cuối tháng 10, Tổng thống Aquino đã lên đài truyền hình để chứng minh ông không thâm lạm công quỹ và thề với dân là ông “không phải là kẻ cắp”.
Hơn một tuần sau, cơn bão lịch sử với vận tốc gió hơn 300 km/giờ, kéo theo những ngọn sóng dữ tràn sâu vào đất liền. Giới quan sát rất ngạc nhiên khi nghe Tổng thống Philiipines thẩm định con số thiệt hại khá thấp “2500 người chết” trong khi tổng kết tạm 10 ngày sau lên đến 4000 không kể 1600 người mất tích.
Cũng trong thời gian này, công việc cứu trợ gần như dậm chân tại chỗ. Nhiều người dân vì tuyệt vọng, đã tấn công cướp cửa hàng. Hình ảnh dân chúng kêu gào cứu trợ được truyền thông loan tải từng giờ càng làm cho công luận Philippines hoang mang.
Theo nhận định giáo sư chính trị René de Castro, đại học Manila, thì phản xạ của dân chúng chỉ trích Tổng thống thiếu trách nhiệm là chuyện dễ hiểu. Nhưng nhà phân tích này cho rằng, không một nhân vật nào khác ở vào vị trí của Tổng thống Aquino có thể đối phó hữu hiệu hơn hậu quả của cơn bão lịch sử này.
Để chứng tỏ lời nói đi đôi với việc làm, Tổng thống Aquino đã đích thân đến tận Tacloban, phân phát hàng cứu trợ tận tay một số nạn nhân.
Hôm 18/11, phát ngôn viên của Tổng thống cho biết, các hành động biểu tượng này là thông điệp khuyến khích dân chúng đứng dậy, đi tới xây dựng lại đời sống và luôn có sự trợ giúp của Nhà nước.
Theo nhận định của nhà phân tích chính trị Prospero de Vera, khắc phục hậu quả bão Haiyan là một “thử thách lớn ” đối với Tổng thống Aquino. Chính quyền hiện tại phải vượt lên trên khác biệt phe phái, tập trung cứu trợ nạn nhân không phân biệt đối xử khu vực thiên tai do chính trị gia thân chính phủ hay của phe đối lập quản lý.
Tú Anh (RFI)