Hàng trăm cảnh sát bán quân sự tối 6/7 đã kiểm soát được các tuyến phố ở thủ phủ tỉnh Tân Cương - khu vực người Hồi giáo chiếm đa số ở phía tây bắc Trung Quốc, một ngày sau khi xung đột sắc tộc đã khiến ít nhất 156 người thiệt mạng.
Một quan chức cảnh sát cho biết là lệnh giới nghiêm được áp dụng tại thủ phủ Địch Hóa kể từ 20 giờ 6/7, giờ địa phương. Tình hình hiện đã trong tầm kiểm soát. Bạo động nổ ra vào tối ngày 5/7 tại Địch Hóa, thủ phủ tỉnh Tân Cương, ở phía tây bắc Trung Quốc. Đây là vụ xung đột sắc tộc nghiêm trọng nhất trong nhiều thập kỷ qua. Hàng trăm người đã xuống đường tấn công vào người Hán. Phát ngôn viên chính phủ Trung Quốc cho biết hơn 800 người đã bị thương trong vụ bạo động này, tuy nhiên, số nạn nhân có thể còn cao hơn. Những phần tử quá khích đã đốt 261 xe ô tô, trong đó có cả xe buýt và xe cảnh sát. Cảnh sát đã bắt hàng trăm người tham gia kích động bạo lực trong vụ này. Trung Quốc quy trách nhiệm kích động bạo loạn cho những phần tử ly khai Duy Ngô Nhĩ. Tân Cương là một vùng đất có nhiều tài nguyên như dầu hỏa và khí đốt, nằm sát cạnh với biên giới các nước cộng hòa Hồi giáo Trung Á. Tại đây có 8,3 triệu người Duy Ngô Nhĩ. Bên cạnh đó, còn có cộng đồng người Hồi giáo nói tiếng Thổ. 
Bạo động đẫm máu ở Tân Cương (Trung Quốc): Gần 1.000 người chết và bị thương
Một cuộc bạo động lớn đã xảy ra tại thủ phủ Urumqi, khu tự trị Tân Cương (Trung Quốc) vào tối 5-7. Nhật Báo Trung Quốc dẫn lời ông Liễu Diệu Hoa, cảnh sát trưởng Tân Cương, cho biết tính đến ngày 6-7 đã có ít nhất 140 người chết và 828 người bị thương, và số thương vong còn tiếp tục tăng lên.
Ông Hoa nói nhiều thi thể đã được tìm thấy trên khắp các con đường và ngõ hẻm ở Urumqi. Những người quá khích đã đốt cháy hơn 500 chiếc xe, cửa hiệu và nhà cửa trong khu vực này.
| Nhiều chiếc xe vẫn còn bốc cháy đến rạng sáng 6-7 trên đường phố Urumqi - Ảnh: xinhuanet.cn |
| Bản đồ khu tự trị Tân Cương - Ảnh: AFP |
Kết quả điều tra sơ bộ của chính quyền cho thấy cuộc bạo động có liên quan đến bà Rebiya Kadeer, nữ doanh nhân người Trung Quốc bị bắt năm 1999 với cáo buộc làm tổn hại đến an ninh quốc gia. Bà này được trả tự do vào tháng 3-2005 và sau đó sang Mỹ để chữa bệnh.
Phía Trung Quốc cáo buộc bà Rebiya Kadeer đã lãnh đạo tổ chức ly khai Đại hội thế giới của người Duy Ngô Nhĩ gây ra cuộc bạo động này. Tối 4-7, trên Internet, tổ chức trên đã kêu gọi những người ủng hộ “hãy can đảm” và “làm việc đại sự”.
Tân Hoa xã dẫn lời chủ tịch khu tự trị Tân Cương Nur Bekri khẳng định các lực lượng khủng bố, ly khai và cực đoan ở Tân Cương đã lợi dụng một cuộc ẩu đả gần đây giữa nhóm công nhân người Duy Ngô Nhĩ (8,3 triệu người Duy Ngô Nhĩ theo Hồi giáo và nói tiếng Thổ, chiếm 45% dân số) và người Hán (41%) để kích động mối xung đột sắc tộc giữa hai bên. Vụ việc xảy ra trong một nhà máy sản xuất đồ chơi ở tỉnh Quảng Đông ngày 26-6 khiến hai công nhân người Duy Ngô Nhĩ thiệt mạng.
Các nhân chứng kể với AP rằng vụ bạo động xảy ra lúc 20g30 ngày 5-7 (giờ địa phương), giữa khoảng 3.000 người Duy Ngô Nhĩ có trang bị gậy gộc, dao và đá với 1.000 cảnh sát có vũ trang. Tính đến sáng 6-7, cảnh sát Trung Quốc đã bắt giữ 10 nhân vật chủ chốt của cuộc bạo động cùng hàng trăm người tình nghi ủng hộ cuộc bạo động này.
Theo Nhật Báo Trung Quốc, hiện cảnh sát đang lùng sục khắp thành phố Urumqi để truy lùng 90 nhân vật chủ chốt khác bị cho là đứng đầu cuộc bạo loạn. An ninh đang được thắt chặt ở đây, lực lượng cảnh sát được huy động tối đa để bảo vệ các cơ quan quan trọng như các nhà máy nhiên liệu, điện và các cơ quan báo chí, đài truyền hình ở khu Tân Cương do quan ngại những cuộc bạo động quy mô lớn sẽ tiếp tục diễn ra.
Thanh An (Tổng hợp)