 |
| Người Duy Ngô Nhĩ trên đường phố Urumqi hôm 10/7. Ảnh: AP. |
Trung Quốc hôm 10/7 thông báo số người thiệt mạng trong vụ bạo loạn ở khu tự trị Tân Cương hôm chủ nhật lên đến 184 người.
Trong số này có 137 người sắc tộc Hán - tộc người chiếm đa số dân ở Trung Quốc; 46 người Duy Ngô Nhĩ - hầu hết là theo đạo Hồi và có mối liên hệ về ngôn ngữ và văn hóa với vùng Trung Á. Người Duy Ngô Nhĩ chiếm khoảng một nửa trong tổng số 20 triệu dân của Tân Cương.
Ngoài ra, còn một người thiệt mạng nữa, là người Hồi giáo dân tộc Hui tương tự người Hán, hãng thông tấn Tân Hoa cho hay.
Trước đó chính quyền Tân Cương thông báo có 156 người mất mạng vì bạo lực. Bạo loạn bùng lên đêm 5/7, khi hàng trăm người cầm dao, gậy, đi đốt hàng trăm ôtô, phá các cửa hàng, đánh đập khiến hàng trăm người chết và hơn 1.000 người bị thương. Hai ngày sau, một đợt bạo lực mới nảy sinh khi hàng trăm người khác cầm gậy gộc ra đường nhằm trả thù cho những người bị đánh trước đó. Chính quyền đã triển khai cảnh sát và quân đội để lập lại trật tự, bắt giữ 1.400 người để điều tra.
Chính quyền khu tự trị thông báo những người chết và bị thương trong bạo loạn sẽ được bồi thường. Một ngân khoản trị giá 14 triệu USD đã được dành cho việc này. Giới chức Trung Quốc cho biết tình hình ở Tân Cương đã được kiểm soát. Dân chúng đã trở lại nhịp sống cũ, các cửa hàng và chợ mở cửa trở lại.
Giới chức Trung Quốc khẳng định sẽ "trừng trị nghiêm khắc" những người tổ chức và kích động bạo lực, đồng thời kêu gọi đoàn kết giữa các dân tộc. Chủ tịch Hồ Cẩm Đào đã phải cắt ngắn chuyến công du châu Âu và lỡ hội nghị G8 để trở về Trung Quốc để giải quyết tình hình ở Tân Cương.
Kiên quyết trừng phạt những kẻ gây rối ở Tân Cương
| |
Cảnh sát chống bạo động đứng gác gần một đền thờ Hồi giáo ở Urumqi ngày 10.7. |
Theo Tân Hoa xã, 5 đền thờ lớn nhất tại Urumqi đã đóng cửa, chỉ một vài đền thờ nhỏ còn mở. Một quan chức chính phủ cho biết, chính phủ làm vậy là theo sự gợi ý của các giáo chức nhà thờ, vì mục đích an toàn công cộng, ngày này mọi người nên cầu nguyện ở nhà thay vì đến nhà thờ như mọi khi.
Trước đó, ngay sau khi vừa rời Italia về nước, Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào đã triệu tập cuộc họp gấp Uỷ ban Thường vụ Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương ĐCS Trung Quốc vào tối 8.7 để thảo luận tình hình Tân Cương.
Tuyên bố của cuộc họp ra ngày 9.7 cho biết, các nhà lãnh đạo Trung Quốc nhất trí rằng, ổn định ở Tân Cương là "nhiệm vụ quan trọng và cấp bách nhất" và sẽ kiên quyết trừng phạt nghiêm khắc theo pháp luật những thủ phạm vụ gây rối để duy trì ổn định xã hội và bảo đảm lợi ích cơ bản của người dân ở Tân Cương.
Tuyên bố cũng nêu rõ rằng, bạo loạn vừa qua ở Urumqi có nền tảng chính trị: Đó là do ba thế lực khủng bố, ly khai và cực đoan trong và ngoài nước âm mưu và tổ chức, bạo loạn đã gây tổn hại nghiêm trọng đến trật tự và ổn định ở địa phương.
Lãnh đạo Trung Quốc cũng kêu gọi đoàn kết: "Người Hán không thể tách rời người thiểu số, người thiểu số không thể tách rời người Hán và các nhóm người thiểu số cũng không thể thiếu nhau". Chính quyền và người dân Tân Cương cần tránh tin đồn, không bị xúi giục, kích động tham gia các hoạt động bất hợp pháp...
Trong khi đó dù tình hình Tân Cương đã ổn định, nhưng hàng nghìn người ở Urumqi vẫn đang tìm cách rời khỏi đây do chưa yên tâm. Họ đổ về các ga tàu hoả, xe buýt ở Urumqi rất đông. Chính quyền cho biết đã phải tăng cường dịch vụ xe buýt, song còn xa mới đáp ứng được nhu cầu.
Tại bến xe buýt Bayi có khoảng 10.000 người tìm cách rời thành phố, tức là đông gấp đôi ngày thường. Sáng 10.7, phóng viên AFP ghi nhận, khoảng 300 người xếp hàng vòng vèo trước quầy vé.
Thanh An (Tổng hợp)