Chuyến thăm Ấn Độ của Ngoại trưởng Mỹ: được và mất

Khí thải nhà kính ngăn cách Mỹ - Ấn

Khúc mắc lớn nhất mà bà Hillary chưa giải quyết được trong chuyến đi này chính là vấn đề khí thải nhà kính, biến đối khí hậu...

Khí thải nhà kính ngăn cách Mỹ - Ấn Độ.

Giống như Trung Quốc, Ấn Độ liên tục phản đối Mỹ trong các cuộc đàm phán cắt giảm khí thải nhà kính.  Và lần này cũng không phải ngoại lệ khi Bộ trưởng Môi trường Ấn Độ Jairam Ramesh khẳng định, để phát triển được như ngày hôm nay, Washington từng thải ra rất nhiều chất thải và New Delhi không có nghĩa vụ phải cắt giảm khí này bởi khi đó, kinh tế Ấn Độ có thể bị giảm tốc.

Chính bản thân Ngoại trưởng Mỹ cũng thừa nhận, các quốc gia phát triển như Mỹ phạm sai lầm, gây ra nhiều vấn đề môi trường. Tuy vậy, bà Clinton vẫn "vớt vát" bằng lời kêu gọi các nước đang phát triển không nên lặp lại những sai sót đó mà cần đi theo phương hướng khác, giúp môi trường trong sạch hơn.

Đi ba ngày đàng, thu cả sàng lợi ích kinh tế

Ngoài thất bại trong việc thuyết phục Ấn Độ cắt giảm khí thải nhà kính, chỉ trong ba ngày ở thăm Ấn Độ, Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton đạt được nhiều thành công khi ký các hiệp định quan trọng với New Delhi trong mảng khoa học, công nghệ, vũ trụ, giáo dục và đặc biệt là quốc phòng.  

Chuyến thăm của bà Hillary đạt được nhiều hợp định.

Với việc hai nước ký Hiệp định sử dụng tối đa về quân sự, Mỹ "trói" Ấn Độ vào một khuôn khổ pháp lý, đảm bảo công nghệ Mỹ bán cho Ấn Độ không bị chuyển sang các nước thứ ba, qua đó tránh nạn phổ biến công nghệ, đặc biệt là trong lĩnh hạt nhân. 

Chưa dừng lại, văn bản trên còn mở đường cho các nhà sản xuất vũ khí của Mỹ như Lockheed Martin và Boeing bán rất nhiều khí tài hiện đại cho Ấn Độ và trước mắt là một trong những hợp đồng quân sự lớn nhất thế giới trị giá 10 tỷ USD khi New Delhi nhiều khả năng sẽ mua 126 máy bay chiến đấu đa năng của Washington.

Ấn Độ nhiều khả năng sẽ mua rất nhiều máy bay Mỹ.

Ngoài ra, qua chuyến đi này, Ấn Độ còn đồng ý cho Mỹ độc quyền xây các nhà máy điện hạt nhân trị giá khoảng 10 tỷ USD, mở màn cho việc các công ty Mỹ như General Electric và Westinghouse Electric hoàn tất các hợp  đồng xây dựng và cung cấp các nhà máy điện trị giá... 175 tỷ  USD.  

Bà Clinton tuyên bố: “Việc này sẽ thay đổi mạnh các hoạt động sản xuất, sử dụng và bảo tồn năng lượng. Nó cũng sẽ thúc đẩy đầu tư vào lĩnh vực năng lượng hạt nhân, tạo ra hàng triệu việc làm”. 

Ấn Độ dự định xây 24 lò phản ứng hạt nhân trong 10-15 năm tới.

Thắng lợi "ngầm"

Ngoài những lợi ích kinh tế, nổi bật như trên, bà Clinton còn đạt được nhiều thắng lợi chính trị quan trọng trong chuyến thăm này như kìm chế Trung Quốc, cô lập Iran, ổn định Afghanistan và thúc đẩy quan hệ Pakistan - Ấn Độ.

Cụ thể, trong chuyến đi này, dù chưa thể giúp Pakistan - Ấn Độ bình thường hóa quan hệ,  Mỹ cũng đã ép được Thủ tướng Pakistan Yousuf Raza Gilani đối thoại với đồng nhiệm Ấn Độ Manmohan Singh tại Sharm El Sheik, Ai Cập và sau cuộc hội đàm này, hai nước ra tuyên bố chung khẳng định quyết tâm chống khủng bố bằng cách chia sẻ thông tin.

Và khi Pakistan tin tưởng, chịu hợp tác với Ấn Độ thì rõ ràng, Islamabad ít phải lo lắng về tranh chấp Kashmir với New Delhi ở phía Đông, nhờ đó có thể dồn nhiều sức hơn để tấn công khủng bố ở phía Tây (Afghanistan).  Trong bối cảnh quan hệ Ấn Độ, Pakistan như hiện nay thì đó là những tín hiệu đáng mừng cho cuộc chiến chống khủng bố của Washington.

Yên tâm về Ấn Độ ở phía Đông, Pakistan sẽ dồn sức đánh khủng bố ở phía Tây.

Chưa dừng lại ở việc thúc đẩy quan hệ với Pakistan , Mỹ còn "khuyên" được Ấn Độ chi thêm 1,6 tỷ USD  nữa để tái thiết và phát triển Afghanistan sau khi "ném" 750 triệu USD  vào vùng đất này trước đó, biến New Delhi thành nhà tài trợ tay đôi lớn thứ 6 của Afghanistan. 

Dù mục đích đổ tiền vào Afghanistan của các nhà hoạch định chính sách Ấn  Độ là gì thì việc này vẫn rất tốt cho Mỹ bởi khi đã bỏ tiền vào Afghanistan, New Delhi sẽ phải bảo toàn nguồn vốn này mà tấn công khủng bố, cũng có nghĩa rằng Ấn Độ trở thành một đồng minh lớn của Washington trong cuộc chiến chống bọn cực đoan.

Một thành công khác của Mỹ chính là qua tăng cường hợp tác quân sự, năng lượng hạt nhân với Ấn Độ, Washington "trang bị" cho New Delhi nhiều "vũ khí" (đáng chú ý là năng lượng hạt nhân), giúp nước này mạnh hơn trong cuộc "chơi cân bằng quyền lực" với Trung Quốc, biến Ấn Độ thành một thách thức cho Bắc Kinh trong nỗ lực vươn lên thành bá quyền ở  châu Á - Thái Bình Dương. 

Chưa dừng lại, tăng cường hợp tác quân sự với Ấn Độ còn có tác dụng chia cắt trục New Delhi - Moscow. Việc này xuất phát từ lịch sử rằng, từ trước tới nay, Nga luôn là một trong những nhà cung cấp vũ khí hàng đầu cho Ấn Độ nên khi Mỹ thắng thầu vũ khí ở Ấn Độ, Mỹ vừa chiếm lĩnh thị trường, vừa giảm ảnh hưởng của Nga mà lại thắt chặt trục Washington - New Delhi.

Đã vậy, tăng cường sức mạnh hạt nhân cho Ấn Độ còn giúp New Delhi bớt sử dụng các nguồn nguyên liệu "bẩn" như than, dầu, gas... Như vậy, Mỹ vừa tránh đối đầu trực diện mà vẫn "giúp" Ấn Độ cắt giảm khí thải (phù hợp mục tiêu của Mỹ), cũng như bớt phụ thuộc vào nguồn cung năng lượng từ Iran, Myanmar, tạo cơ sở cho New Dehli đưa ra lập trường cứng rắn hơn với hai nước này và tất nhiên, việc này phù hợp với lợi ích của Mỹ.

Điểm qua một vài kết quả như trên thì rõ ràng, chuyến công du của Ngoại trưởng Mỹ thành công rực rỡ. Và giống như Ngoại trưởng Hillary tuyên bố, thời đại mới trong quan hệ giữa Mỹ và Ấn Độ sẽ được mở ra, thế giới sẽ hưởng lợi từ quan hệ tốt đẹp giữa hai nước.