Bà Sotomayor bước vào Tòa án tối cao Mỹ

Có thể coi đây là thắng lợi quan trọng của Tổng thống Barack Obama, khi một đề cử của ông được Thượng viện thông qua với tỷ lệ khá “đẹp”. Theo hãng tin AP, trong cuộc bỏ phiếu hôm 6.8, tỷ lệ ủng hộ - chống đối với đề cử bà Sotomayor là 68-31, trong đó có 59 đảng viên Dân chủ và 9 người Cộng hòa bỏ phiếu thuận.

Ông Obama gọi đây là một sự kiện lịch sử. “Thượng viện đã khẳng định rằng thẩm phán Sotomayor có trí tuệ, khí chất, danh phận, sự liêm chính và tính cách độc lập về tư duy để có thể phục vụ tại tòa án cao nhất của đất nước”, BBC dẫn lời ông chủ Nhà Trắng. “Đây là một ngày tuyệt vời cho quan tòa Sotomayor và gia đình bà ấy, nhưng tôi cũng nghĩ đây là ngày tuyệt vời cho nước Mỹ”.

Bà Sotomayor, 55 tuổi, là người Hispanic (dân gốc Tây Ban Nha hoặc Mỹ La-tinh) đầu tiên ngồi ở tòa tối cao. Trước bà, cũng mới chỉ có hai phụ nữ giữ ghế thẩm phán ở cơ quan này.

Bà Sotomayor sinh tại New York, nhưng cha mẹ bà đến từ Puerto Rico - một lãnh thổ thuộc Mỹ nằm ở vùng Caribe. Cha bà thậm chí không biết nói tiếng Anh. Khi Sotomayor mới 9 tuổi thì người cha qua đời. Lớn lên cùng mẹ trong các khu lao động nghèo nhưng với nỗ lực phi thường, Sotomayor đã học hành đỗ đạt và giành được nhiều thành tựu trong sự nghiệp. Bà từng được các tổng thống trước đây là George H.W.Bush (cha) và Bill Clinton đề cử vào vị trí thẩm phán ở các tòa án khác nhau, trước khi được ông Obama đề cử vào tòa tối cao.

Tòa án tối cao là tòa án cao nhất nước Mỹ, với quyền lực ngăn chặn các luật vi hiến. Chức danh thẩm phán tòa này là chức danh suốt đời, tức thẩm phán chỉ hết đảm trách vị trí của mình khi qua đời, từ chức, hoặc bị lập pháp luận tội và kết tội. 

Một phụ nữ thuộc cộng đồng thiểu số từ chốn nghèo nàn đã đặt chân vào tòa án cao nhất nước Mỹ. Câu chuyện trên mang hình hài hành trình đến Nhà Trắng của chính ông Obama. Nó cũng là một ví dụ sinh động cho “Giấc mơ Mỹ”, cho mảnh đất của cơ hội bình đẳng và cho sự hòa hợp sắc tộc. Khi lựa chọn bà Sotomayor, hẳn ông Obama không chỉ hướng tới việc đa sắc tộc hóa tòa án này, như điều ông đã làm với nội các mà còn muốn nhấn mạnh những ý nghĩa trên.

Cái tính chất lịch sử của sự kiện bà Sotomayor vào tòa tối cao đã được chính bản thân giới lập pháp đặc biệt nhấn mạnh. Thượng nghị sĩ 91 tuổi Robert Byrd, thành viên lâu năm nhất của Thượng viện, đã đi xe lăn tới để bỏ phiếu ủng hộ bà Sotomayor. Chỉ có Thượng nghị sĩ Edward Kennedy là vắng mặt do trọng bệnh.

Cũng có nghị sĩ, chủ yếu là Cộng hòa, chỉ trích một số phát biểu của bà Sotomayor, nhưng sự vồ vập của giới lập pháp vẫn cứ lồ lộ. Hãng tin AP dẫn lời nghị sĩ Dick Durbin: “Những ai phản đối vì e ngại kinh nghiệm cuộc sống đặc biệt của bà ấy là không công bằng với bà ấy và với đất nước. Tên của họ sẽ nằm trong biên niên sử của đất nước, tại vị trí sau chót trong hành trình đi tới của nước Mỹ”.

Bà Sotomayor, thay thế ông David Souter vừa từ chức, sẽ nhậm chức vào ngày 8/8, theo giờ Washington, D.C.

Đỗ Hùng (Thanh niên)