Đúng 12h ngày 17/8, tại công viên Sanan Luang trước Hoàng cung (ở Bangkok, Thái Lan) chật ních người của phe “Áo đỏ” mà hầu hết trong số họ đến từ các vùng nông thôn và ở Đông Bắc Thái Lan. Họ tuần hành đến Cung điện Hoàng gia cùng với rất nhiều thùng chứa hơn 5 triệu lá thư có chữ ký của người dân để thỉnh nguyện nhà vua Bhumibol ân xá cho cựu Thủ tướng Thaksin.
Hành động này được cho là sẽ chọc giận những người ủng hộ Hoàng gia và tầng lớp trung lưu, vốn chẳng ưa gì vị cựu Thủ tướng đang phải sống lưu vong.
Trong bối cảnh đó, giới phân tích chính trị đưa ra bốn kịch bản cho chính trường Thái Lan trong vài tháng tới:
Một cuộc bạo động được châm ngòi
Đơn thỉnh cầu Quốc vương Bhumibol Adulyadej ân xá cho Thủ tướng bị lật đổ Thaksin đã chọc giận các lực lượng chống Thaksin. Cuộc tuần hành của phe áo đỏ diễn ra trong hòa bình, song luôn tồn tại khả năng Liên minh Nhân dân vì Dân chủ (PAD), vốn rất trung thành với Hoàng gia, có thể phản kháng quyết liệt nếu họ thấy xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào thể hiện sự “bất kính” đối với Quốc vương.
 |
| Phe áo đỏ giơ cao bức ảnh của ông Thaksin và hát vang bài quốc ca trong cuộc diễu hành. |
Các nhà phân tích có những ý kiến khác nhau về kịch bản này. Nhiều chuyên gia nhận định, khả năng bạo động xảy ra rất cao bởi một số thành viên PAD bắt đầu thể hiện sự tức giận khi lên tiếng cho rằng, đây là “hành động xúc phạm nhà vua”.
Chính phủ dường như cũng đồng tình với quan điểm này. Để đối phó với cuộc biểu tình của Mặt trận Dân chủ chống độc tài (UDD), Tư lệnh Cảnh sát Bangkok, Tướng Worapong Chiewpreecha đã ra lệnh triển khai 1.800 cảnh sát để duy trì an ninh, trật tự tại công viên Sanam Luang. Trong số này, 600 cảnh sát được bố trí xung quanh công viên để bảo đảm an ninh, 150 cảnh sát làm nhiệm vụ giao thông và số còn lại sẽ trong tình trạng sẵn sàng can thiệp nếu những người áo đỏ gây lộn xộn hoặc kéo tới biểu tình tại các khu vực khác ở Bangkok.
Trong khi đó, một số nhà bình luận khác lại cho rằng, nỗ lực xin ân xá của UDD khó có thể nảy sinh tình trạng bạo lực. Bởi vì, động cơ thực sự của UDD là nhằm đề cao sự ủng hộ đông đảo của nhân dân đối với cá nhân ông Thaksin. Veera Prateepchaikul, Trưởng trang chính trị của tờ Bangkok Post, đánh giá: “Vấn đề không phải là việc Quốc vương có ký lệnh ân xá đối với ông Thaksin hay không. Điều quan trọng nhất là vấn đề đó đã cho thấy ông Thaksin gần dân như thế nào”.
Đảng thân Thaksin chiếm ưu thế
 |
| Ảnh hưởng của ông Thaksin ở Thái Lan vẫn còn rất lớn. |
Thủ tướng Abhisit nhiều lần trì hoãn việc tổ chức tổng tuyển cử chờ đến sau khi nền kinh tế nước này phục hồi. Giới phân tích cho rằng, ông Abhisit đang “câu giờ” để gia tăng sự ủng hộ đối với ông cũng như đảng Dân chủ do ông đứng đầu.
Tuy nhiên, nỗ lực kéo dài thời gian của ông Abhisit dường như vô ích. Mặc dù có những bước tiến trong việc vực dậy nền kinh tế, song những nỗ lực của ông Abhisit khó có thể làm gia tăng đáng kể sự ủng hộ của tầng lớp dân nghèo ở các khu vực nông thôn Thái Lan.
Trên thực tế, đa số người dân nghèo Thái Lan vẫn rất trung thành với cựu Thủ tướng Thaksin do các chính sách “dân túy” (những chính sách có lợi cho nông dân) mà ông áp dụng khi đang còn tại nhiệm. Prudhisan Jumbala, nhà khoa học chính trị ở Thái Lan nhận định: “Thủ tướng Abhisit đã hiểu được sự cần thiết phải giành lấy hậu phương vững chắc của ông Thaksin và đang tìm cách đề ra những chính sách dân túy. Tuy nhiên Chính phủ của ông Abhisit sẽ rất khó thực hiện trừ phi những người dân nghèo thấy được thành quả thực sự từ các cam kết thúc đẩy nền kinh tế”.
Quả thật, trong hai cuộc thăm dò dư luận mới đây do ĐH Assumption thực hiện, ông Abhisit bị đánh giá là kém tài hơn so với ông Thaksin trên cương vị Thủ tướng. Điều này có thể giúp đảng Puea Thai thân Thaksin giành được đa số phiếu trong cuộc bầu cử sắp tới.
Các nhà phân tích cho rằng, kịch bản này có thể gia tăng sự bất ổn trong chính trường Thái Lan bởi các lực lượng chống Thaksin sẽ kiên quyết phản đối bất kỳ ứng cử viên nào do đảng Puea Thai đề cử cho chức Thủ tướng. Điều này từ lâu đã bị tầng lớp trung lưu và lực lượng ủng hộ Hoàng tộc coi là mối đe dọa đối với sự tồn vong của chế độ quân chủ ở Thái Lan.
Cải cách Hiến pháp
Những người ủng hộ ông Thaksin còn đang “ôm mộng” về một cuộc cải cách Hiến pháp, theo đó, hàng chục chính trị gia bị cấm hoạt động chính trị thuộc các đảng thân Thaksin bị giải thể trước đây có thể được ân xá. Hy vọng này không phải không có cơ sở. Một ủy ban cải cách hiến pháp mới đây đệ trình dự thảo sửa đổi.
Eurasia Group, một công ty nghiên cứu và tư vấn về các nguy cơ chính trị toàn cầu, cho rằng: “Việc cải cách hiến pháp sẽ phải giành được sự ủng hộ của quân đội, nền quân chủ và các tầng lớp thượng lưu ở Bangkok. Do đó, điều này rất khó khăn bởi các lực lượng chống Thaksin lo ngại rằng, sự nhượng bộ có thể dẫn đến việc hình thành một Chính phủ thân Thaksin, đặc biệt là phe Dân chủ sẽ mất cơ hội để củng cố quyền lực”.
Sự can thiệp của quân đội
Mặc dù kịch bản này khó có khả năng xảy ra trong thời điểm này, song khả năng xảy ra một cuộc đảo chính quân sự cũng không nên bị loại bỏ hoàn toàn tại một đất nước từng chứng kiến 18 cuộc đảo chính trong vòng 77 năm qua.
Những đồn đoán về cuộc đảo chính tiếp tục lan rộng, nhưng các nhà phân tích cho rằng, do ông Abhisit vẫn có được sự hậu thuẫn của quân đội nên sẽ tiếp tục nắm quyền. Chuyên gia Jacob Ramsay thuộc tổ chức Control Risks chuyên tư vấn hiểm hoạ toàn cầu nhận định: “Theo quan điểm của những người trong cuộc, họ vẫn ủng hộ ông Abhisit và do vậy chưa cần ai thay thế”.
Phát biểu trước các phóng viên tại Bangkok, Phó Thủ tướng Thái Lan Suthep Thaugsuban cũng cho rằng: “Tôi đã làm việc với các tướng lĩnh quân đội trong 7 - 8 tháng nay. Tôi biết họ tuân thủ hệ thống dân chủ của Thái Lan và không tìm kiếm thêm quyền lực. Tôi tin họ không ngầm âm mưu tiến hành một cuộc đảo chính”.