Mỹ 'nhẫn nhịn' khi Trung Quốc 'chỉ trích'

Hợp tác quân sự Mỹ - Đài Loan khiến Trung Quốc phật lòng

Ông Đức "trách móc", Washington nhờ Trung Quốc hỗ trợ trong cuộc chiến ở Afghanistan, chống cướp biển ở Somalia... Vậy mà Mỹ lại làm xói mòn tình cảm đôi bên bằng việc bán vũ khí cho Đài Loan.

Hợp đồng quân sự Mỹ - Đài Loan khiến Trung Quốc tức giận.

Ngoài vấn đề vũ khí bán cho Đài Loan, Bắc Kinh còn "cằn nhằn" Washington không bao giờ sẵn lòng hợp tác trong các hoạt động quốc tế. 

Cụ thể, ông Đức tuyên bố: “Khi Mỹ cần chúng tôi hợp tác, họ tỏ ra tử tế, họ thân thiện với chúng tôi. Còn khi không cần, họ có thể làm bất cứ cái gì họ muốn, kể cả chọc tức chúng tôi. Nhưng kiểu quan hệ đó sẽ không thể tiếp tục được nữa”.

Bắc Kinh khẳng định sẽ có hành động tương xứng. Ảnh minh họa.

Nhằm xoa dịu cơn "nóng giận" của Trung Quốc, Tư lệnh lục quân Mỹ George Casey khẳng định, Washington hiểu rõ lập trường của Bắc Kinh về vấn đề Đài Loan nhưng Washington cũng cần phải hiểu rõ những vấn đề của Đài Bắc.

Sau đó, ông Casey an ủi Trung Quốc rằng,  sự hợp tác quân sự ngày càng chặt với Trung Quốc sẽ giúp hai bên vượt qua những bất đồng về chính trị. 

Lý giải cho sự thái độ "dịu dàng" của Mỹ trước thái độ mạnh mẽ của Trung Quốc,  một số chuyên gia tin rằng, nước Mỹ đang ở thế bí nên mới phải dịu giọng như vậy.

Về mặt quân sự, từ sau sự kiện 11/9/2001, Mỹ coi chống khủng bố  là trọng điểm chiến lược. Mà để thực hiện việc này hiệu quả, Washington không thể thiếu sự hỗ trợ của cường quốc Trung Quốc. Về mặt kinh tế, Bắc Kinh hiện là hy vọng lớn nhất không những của Washington mà còn của toàn thế giới trong nỗ lực thoát khỏi khủng hoảng... Cùng với một số lợi ích khác, Mỹ đành phải lạnh nhạt với Đài Loan để chiều lòng Trung Quốc. Từ chỗ coi vấn đề Đài Loan có ý nghĩa chiến lược trong việc thúc đẩy và bảo vệ dân chủ trên phạm vi toàn cầu, Mỹ giờ chỉ coi việc này có ý nghĩa duy trì ổn định khu vực. 

"Tằm ăn dâu"

Tranh thủ việc Mỹ "coi thường giá trị" của Đài Loan, Trung Quốc đẩy mạnh nỗ lực thống nhất đất nước. Chuyên gia phân tích về quân sự Trung Quốc tại Viện nghiên cứu chiến lược quốc tế là Richard Fisher cho rằng: "Kiểm soát Đài Loan là điều tối quan trọng đối với Trung Quốc vì nó sẽ giúp Bắc Kinh nối dài cánh tay kiểm soát khu vực Thái Bình Dương và biển Đông. Đối với Trung Quốc, Đài Loan trên bản đồ như là cái mũi trên khuôn mặt. Trung Quốc tin rằng, chừng nào họ không kiểm soát được Đài Loan, thì chừng đó họ không thể kiểm soát được chính khuôn mặt của mình”. Do đó, Bắc Kinh sẽ tìm mọi biện pháp để thống nhất đất nước, kể cả biện pháp quân sự.

Trung Quốc có thể dùng "vũ lực" thống nhất đất nước?. Ảnh minh họa.

Bác bỏ khả năng này, nhiều nhà phân tích tin rằng, khả năng Trung Quốc dùng vũ lực để thống nhất  Đài Loan không cao và Mỹ trong tương lai gần sẽ không để cho Trung Quốc hành động như vậy bởi nếu trường hợp này xảy ra (Trung Quốc dùng vũ lực) thì Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia... vì lo sợ Trung Quốc lớn mạnh mà không thể ngồi yên, lập tức chạy đua vũ trang.

Kết quả là châu Á Thái Bình Dương tự tăng cường sức mạnh quân sự, khiến chiếc ô hạt nhân, cũng như những cam kết bảo vệ đồng minh... của Mỹ sẽ chẳng còn tác dụng và cuối cùng, Washington giảm vai trò, mất quyền kiểm soát an ninh khu vực. 

Xuất phát từ việc Washington chưa có ý định "buông" hẳn Đài Bắc, cộng với việc sức mạnh tổng hợp của Trung Quốc còn thua xa Mỹ, chắc chắn Bắc Kinh sẽ không sử dụng vũ lực thống nhất Đài Loan.  Thay vào đó, họ sẽ áp dụng chính sách "tằm ăn lá dâu" bằng cách đẩy mạnh hợp tác kinh tế, chính trị... với Đài Bắc, qua đó âm thầm thống nhất Đài Loan về các mặt kinh tế, văn hóa, xã hội...trước mặt chính trị...

Và trên thực tế, Bắc Kinh đã kéo được hai bờ Đài Loan xích lại gần nhau bằng hàng loạt hoạt động: Chủ tịch Hồ Cẩm Đào tiếp Chủ tịch Quốc Dân đảng Ngô Bá Hùng ở Bắc Kinh, nối lại quan hệ hữu nghị; hai bên tăng mạnh các chuyến bay trực tiếp và các kênh vận tải giữa hai bờ, cho phép các du khách Trung Quốc tới thăm hòn đảo này... Chưa dừng lại ở con người và hàng hóa, nguồn tiền cũng chảy tự do hơn qua hai bờ. Bắc Kinh và Đài Bắc đạt được thỏa thuận cơ bản về việc cho phép các tổ chức tài chính của hai bên đầu tư và kinh doanh tại các thị trường của nhau, trong khi Đài Loan mở cửa nền kinh tế cho các doanh nghiệp Trung Quốc đầu tư...; cũng như Bắc Kinh còn giúp Đài Bắc tham dự hội nghị hàng năm của Tổ chức y tế thế giới...

Quyết không để "mất bò mới làm chuồng"

Trước kế hoạch "tằm ăn dâu" của Trung Quốc, nhiều người kêu gọi Đài Loan cần phải tiếp tục tăng cường sức mạnh quân sự.

Một cựu quan chức an ninh Đài Loan là Antonio Chang nhận xét, sự phát triển quan hệ giữa Trung Quốc và Đài Loan trong lĩnh vực kinh tế bóp nghẹt chính sách an ninh của Đài Loan. Ông nói: 'Đây là điểm yếu nhất của phe Mã Anh Cửu, không có nhiều người đề cập đến vấn đề an ninh". Do đó, Đài Bắc cần phải tỉnh táo, nhận ra vấn đề mà tăng cường sức mạnh quân sự.

Còn một cựu quan chức khác là Lâm Trung Bân khẳng định, các quốc gia trung lập như Thụy Sĩ, Thụy Điển vẫn có quân đội để phòng ngừa và đôi khi, quân đội rất hữu ích khi xảy ra thiên tai… Do đó, dù Đài Loan đối thoại với Trung Quốc, Đài Bắc vẫn cần quân đội. Đó là công cụ để mặc cả.  Nếu không có quân đội, Đài Loan sẽ bị Bắc Kinh áp chế 100%.