Trận chiến chưa kết thúc trên chính trường Nhật Bản

Tương lai DPJ… bất định

Giành được hơn 300 trong tổng số 480 ghế ở Hạ viện mới là thành công bước đầu của DPJ. Họ mới vượt qua được vòng sơ loại và trước mắt DPJ là hàng loạt thách thức.

Kinh tế - một trở ngại lớn của DPJ.

Trước hết, đó là kinh nghiệm non yếu, thiếu  kinh nghiệm lãnh đạo. Dù thành lập được 11 năm nhưng DPJ chưa từng được điều hành nền kinh tế lớn thứ hai thế giới bởi họ đã "quen" sống dưới bóng của gã khổng lồ Dân chủ Tự do (LDP). Rõ ràng, cử  tri Nhật có lý lo ngại  về bản lĩnh cầm quyền của DPJ, đặc biệt trong lúc kinh tế khủng hoảng trầm trọng như hiện nay.

Trở ngại thứ hai của DPJ là thiếu đường lối chính  sách thống nhất, xuất phát từ việc đảng này là tập hợp các lợi ích, các tư tưởng khác nhau của những người  xã hội chủ nghĩa cũ, các phần tử  bảo thủ  từ LDP sang, những người dân chủ xã hội, các  quan  chức nghỉ hưu và các cựu  doanh nhân...

Quan trọng hơn, sợi dây liên kết họ không phải là hệ tư tưởng hay đường lối chính sách chung mà là chỉ là sự ác cảm đối với LDP và hy vọng giành quyền kiểm soát Quốc  hội. Điều này nghiêm trọng hơn ở chỗ, ngay cả những vị trí lãnh đạo cũng không đoàn kết; đơn cử như cựu Chủ tịch DPJ  Ichiro Ozawa đang gia tăng quyền lực, hoàn toàn có thể dẫn tới việc hình thành cơ cấu quyền lực kép, khó thống nhất trong chính sách.

Nội bộ DPJ không đoàn kết như nhiều đảng khác.

Ngoài những vấn đề nội tại, DPJ còn vấp phải hàng núi trở ngoại bên ngoài. Trước mắt, họ phải thực hiện được những cam kết đã đưa ra trong chiến dịch tranh cử vừa qua. Điều đáng nói những mục tiêu mà DPJ hứa hẹn với người dân Nhật không hề thấp, thậm chí là rất khó đạt được. 

Một khó khăn khác mà DPJ không thể bỏ qua là cách đối xử với bộ máy hành chính, lực lượng đã quen làm với LDP hơn 50 năm nay. Đáng lo hơn, khi DPJ định tinh giảm bộ phận này, chắc chắn phần lớn họ sẽ thiếu cộng tác, thậm chí chống lại mọi nỗ  lực của DPJ nhằm làm giảm vai trò của họ.

Tóm lại, DPJ đang trong tình trạng nội công ngoại kích. Như Giáo sư chính trị Koichi Nakano của ĐH Sophia dự đoán: "Năm tới sẽ diễn ra cuộc bầu cử Thượng  viện. Đây là thời điểm để các phe phái trong DPJ đấu tranh, đi theo những chiều hướng khác nhau. Nội bộ họ sẽ lục đục và kịch bản tồi tệ nhất là đảng này bắt đầu tan rã". 

Những người lạc quan lại cho rằng, nếu DPJ thực hiện được những cam kết của mình, thuyết phục được những cử tri còn hoài nghi rằng, họ thực sự có khả năng lãnh đạo đất nước...thì tương lai sáng lạn đang chờ đón DPJ.

Giáo sư chính trị Koichi Nakano khẳng định: "Có quá  nhiều người thất vọng với Chính phủ do LDP lãnh đạo trong những năm vừa qua,  nên sẽ rất tuyệt vời nếu DPJ có thể thực hiện được, dù chỉ một số cam kết tranh cử".

Những người lạc quan hơn nữa thì tin rằng, nếu thành lập và duy trì được Chính phủ ổn định, kiểm soát hoàn toàn Thượng viện thì DPJ sẽ ở lại cầm quyền hàng thập kỷ, như LDP từng thực hiện.

Rồng cuộn hổ phục LDP

Sau thất bại bẽ bàng trong cuộc bầu cử vừa qua, hầu hết mọi người cho rằng, LDP khó có thể tồn tại. Điển hình là nhà phân tích chính trị Harumi Arima cho rằng: "LDP sụp đổ cách đây khá lâu, từ trước cuộc bầu cử 30/8. Các lực lượng ủng hộ LDP trước đây như nông dân, giới nhà thầu xây dựng... quay lưng lại với LDP". 

Ông Taro Aso tuyên bố từ chức.

Tuy nhiên, vẫn còn đó nhiều người đặt niềm tin vào LDP. Giáo sư Jeff Kingston cho rằng: "Hiện còn quá sớm để khai tử LDP. Cử tri Nhật Bản không nhất quán và đang dao  động mạnh nên việc họ quay lưng với LDP có thể chỉ là nhất thời".

Chưa dừng lại, họ vẫn là đảng lớn (năm hơn 100 ghế Hạ viện), có truyền thống, lịch sử lâu đời, có quan hệ rộng và có nhiều nhân vật tài năng... Do đó, LDP hoàn toàn có thể phục thù trong cuộc bầu cử Thượng viện năm tới và suy cho cùng, LDP đã trao cho DPJ "ly rượu độc  - nền kinh tế đang khủng hoảng trầm trọng". Nếu DPJ không thay đổi được tình hình  kinh tế, các cử tri sẽ quay lưng lại với họ. Khi đó, LDP hoàn toàn có thể quay lại nắm chính quyền.

Từ nay tới đó, LDP phải tránh các mũi dùi tấn công, đẩy các vấn đề "xương" cho DPJ, tranh thủ lúc "nhàn rỗi" củng cố nội bộ, tìm ra đường hướng phát triển mới cũng như không quên "soi" điểm yếu của các đối thủ...

Và đặc biệt, LDP phải giành lại được sự ủng hộ của giới "nhà giàu", của những công ty giàu có, của những quan chức hành chính đang bị DPJ tấn công... để "tút" lại nhan sắc, bồi bổ cơ thể, chuẩn bị lực lượng, sẵn sàng cho cuộc đảo chính.

Lưỡng đảng - tương lai của người Nhật?

Sau thời gian dài sống dưới "sự thống trị của LDP", rất nhiều người Nhật phát chán với sân khấu chính trị chỉ có mỗi một diễn viên: LDP tự biên, tự diễn với những kịch bản cũ, những lối diễn cũ...

Và ngay cả Chủ tịch DPJ Yukio Hatoyama cũng bày tỏ hy  vọng LDP sẽ khôi phục, hình thành chế độ lưỡng đảng dân chủ, lành  mạnh.