 |
Hai cô Ling (trái) và Lee trong ngày trở về - Ảnh: AFP |
Sự kiện hai nữ phóng viên Laura Ling và Euna Lee bị lính biên phòng CHDCND Triều Tiên bắt giữ vào tháng 3.2009 được cả thế giới chú ý, trong bối cảnh quan hệ giữa Bình Nhưỡng với Washington và Seoul đang ngày một xấu đi. Chuyến đi “giải cứu” của cựu Tổng thống Mỹ Bill Clinton vào đầu tháng 8 cũng khiến cả thế giới kinh ngạc.
Sau khi thoát khỏi bản án 12 năm lao động cải tạo tại CHDCND Triều Tiên và trở về nước Mỹ an toàn, cô Ling và cô Lee đã giữ im lặng trong một thời gian. Mãi tới hôm 1.9, họ mới đăng tải một bản thông cáo trên website của Current TV, đài truyền hình mà hai người đang làm việc, để kể về chuyện họ bị bắt và sau đó bị giam giữ.
Rượt đuổi trên sông băng
Trong bản thông cáo khá dài trên website Currentv.com, Ling và Lee kể rằng họ cùng nhà sản xuất Mitch Koss và một hướng dẫn viên du lịch đến sông Tumen (Đồ Môn) chảy giữa biên giới Trung Quốc và CHDCND Triều Tiên vào lúc 5 giờ sáng 17.3.
“Khi mặt trời nhô lên, người hướng dẫn băng qua dòng sông băng. Chúng tôi bám theo”, Ling và Lee kể. Mục đích của chuyến đi là thực hiện phóng sự về cuộc sống của những người vượt biên từ CHDCND Triều Tiên vào Trung Quốc. Dẫn đường cho nhóm phóng viên Mỹ là một người Trung Quốc gốc Triều Tiên.
“Không có biển đánh dấu biên giới, cũng chẳng có hàng rào thép gai. Nhưng chúng tôi biết người hướng dẫn đang đưa cả nhóm đi về phía CHDCND Triều Tiên. Vừa đi, anh ta vừa hú lên khe khẽ, chúng tôi nghĩ rằng đây là cách anh ta liên lạc với những người lính biên phòng CHDCND Triều Tiên mà anh ta quen. Vào đêm hôm trước, anh ta đã liên lạc với đầu mối ở CHDCND Triều Tiên bằng điện thoại di động để sắp xếp một cuộc phỏng vấn cho chúng tôi. Anh ta thất bại, nhưng lại cam đoan là sẽ dẫn chúng tôi đi xem vùng đất không người xung quanh đường biên giới, nơi những kẻ buôn người thường hối lộ lính biên phòng”, bản thông cáo cho biết.
Ling và Lee nói rằng lúc xuất phát, họ không định tiến vào đất CHDCND Triều Tiên, nhưng khi tới nơi thì họ phải bám lấy người hướng dẫn, rồi băng sang bờ bên kia lúc nào chẳng hay. Khi đã lên bờ, người hướng dẫn chỉ về phía một ngôi làng nhỏ và nói rằng ở đó có nhiều người đang tập kết để chuẩn bị vượt biên. Lúc bấy giờ, những người Mỹ trong đoàn bắt đầu hoảng sợ, nên tìm cách trở lại lãnh thổ Trung Quốc.
“Khi băng qua được nửa dòng sông băng, chúng tôi chợt nghe tiếng thét, quay lại thì thấy hai người lính CHDCND Triều Tiên ôm súng trường đang lao tới. Cả bọn cuống cuồng chạy”, hai cô viết tiếp. “Khi chúng tôi đã trở lại đất Trung Quốc thì những người lính kia bắt kịp. Nhà sản xuất Mitch Koss cùng người dẫn đường chạy thoát, còn hai chúng tôi thì không.
Chúng tôi đã cố hết sức vùng vẫy, bám chặt vào cây bụi, mặt đất để không bị lôi tuột khỏi lãnh thổ Trung Quốc, nhưng bất lực. Hai người lính kia đã lôi chúng tôi qua vùng băng tuyết để sang CHDCND Triều Tiên rồi sau đó tới một căn cứ quân sự gần đấy. Trong thời gian 140 ngày sau đó, chúng tôi bị chuyển tới Bình Nhưỡng, bị ngăn cách với mọi người, liên tục bị thẩm vấn và cuối cùng bị đưa ra tòa với bản án 12 năm lao động cải tạo.
Người dẫn đường giăng bẫy?
Đến nay, sau khi đã được trả tự do một thời gian, hai nữ phóng viên Mỹ vẫn không biết chắc rằng liệu sự việc xảy ra ở sông Tumen hôm đó có phải là cái bẫy mà người dẫn đường đã giăng ra.
“Trong những ngày trước khi chúng tôi bị bắt, người hướng dẫn tỏ ra rất cảnh giác và có trách nhiệm. Anh ta lo lắng về việc bảo vệ các đối tượng được phỏng vấn và không hề làm gì gây nguy hiểm. Điều đó đã khiến chúng tôi quyết định băng qua sông cùng anh ta”, Ling và Lee viết. “Chúng tôi ở trên đất CHDCND Triều Tiên không quá một phút rồi trở lại, nhưng đó là một phút rất đáng tiếc. Tới hôm nay, chúng tôi vẫn không biết liệu có phải chúng tôi đã bị cài bẫy hay không. Giờ ngồi nhớ lại, thấy người hướng dẫn có những hành động kỳ lạ. Anh ta thay đổi điểm xuất phát bên bờ sông vào phút chót, rồi mặc một chiếc áo khoác của công an Trung Quốc khi vượt sông...”.
Ling và Lee còn còn kể, sau khi bị bắt, hai người đã tìm mọi cách để giảm những hệ lụy xấu. Trước khi bị dẫn tới Bình Nhưỡng, hai người đã được giữ đồ đạc trong một thời gian rất ngắn, với lính gác xung quanh. Hai cô đã tìm mọi cách để hủy băng hình và thậm chí nhai hết các bản ghi chú để tránh hậu quả xấu, cho cả bản thân và những người được họ phỏng vấn trước đó. Trong thời gian bị giam, hai cô bị thẩm vấn mỗi ngày và luôn cố gắng để bảo vệ các nguồn tin cũng như những người được phỏng vấn. Không một tên tuổi nào bị họ tiết lộ với giới chức Bình Nhưỡng.
Cho đến một ngày, sau gần năm tháng bị giam giữ, hai cô bất ngờ được Chính phủ CHDCND Triều Tiên ân xá. “Khi đang chuẩn bị tinh thần để tới trại lao động cải tạo, với nỗi sợ rằng cả hai sẽ biến mất bằng cách nào đó, thì đột nhiên chúng tôi được dẫn tới một căn phòng có (cựu) Tổng thống Bill Clinton. Ông chào đón chúng tôi và nói rằng chúng tôi sắp trở về nhà”.
Trong bản thông cáo, hai cô đã bày tỏ lòng biết ơn đối với giới chức Mỹ, đặc biệt là Tổng thống Barack Obama, Ngoại trưởng Hillary Clinton, cựu Tổng thống Bill Clinton, cựu Phó tổng thống Al Gore và nhiều người khác.
Châu Minh Linh (Thanh niên)