Theo kế hoạch, Chủ tịch DPJ Yukio Hatoyama hôm 7/9 công bố danh sách nội các mới. Tuy nhiên, hôm 7/9, ông thông báo hoãn việc này đến khi hoàn tất việc thương lượng với hai đảng nhỏ PNP và SDP.
 |
| Ông Hatoyama hoãn công bố danh sách nội các. Ảnh minh họa. |
Một số nhà phân tích cho rằng, hoãn công bố danh sách nội các là bước đi thận trọng của ông Hatoyama nhằm tránh mâu thuẫn nội bộ đảng cũng như trong liên minh với SDP và PNP.
Tuy nhiên, nhìn kỹ hơn sẽ thấy ông Hatoyama chưa công bố danh sách nội các bởi liên minh DPJ, PNP và SDP chưa xóa nhòa được những khác biệt quan trọng về chính sách đối nội lẫn đối ngoại.
Đơn cử như theo một số nguồn tin, ba đảng vẫn bất đồng lớn về các khoản thu từ thuế. DPJ muốn bỏ hẳn các loại thuế tạm thời thì PNP phản đối đề xuất này, cho rằng đó là thuế "chính trị", bảo đảm nguồn tài chính ổn định cho việc duy tu hệ thống đường cao tốc…
 |
| Liên minh chưa xóa bỏ hết bất đồng. Ảnh minh họa. |
Ngoài việc chưa cùng nhìn về một phía, ba đảng có thể còn chưa thỏa thuận được với nhau về việc chia sẻ quyền lực. Ngoại trừ chức Thủ tướng gần như chắc chắn rơi vào tay Chủ tịch DPJ Hatoyama, những chức quan trọng khác chưa biết sẽ thuộc về đảng nào, chính trị gia nào, đặc biệt là những ghế quan trọng như Bộ trưởng tài chính, ngoại giao…
Về bản chất, việc phân chia quyền lực giữa ba đảng chính là trao đổi chính trị. DPJ cần sự ủng hộ của SDP, PNP để giành đa số ghế trong Thượng viện, qua đó kiểm soát được hệ thống chính trị Nhật. Chỉ khi đó, họ mới có đủ sức mạnh để thông qua các đạo luật, các chính sách. Nói cách khác, chỉ khi kề vai sát cánh với SDP, PNP thì DPJ mới dễ triển khai các chính sách của mình.
Về phần hai “chân dài” SDP, PNP, tuy biết mình có “vị thế nhỏ bé” nhưng họ cũng nhận thức được rằng, nếu thiếu mình, “đại gia” DPJ sẽ rất cô đơn, đặc biệt khi đối đầu với LDP ở Thượng viện. Do đó, dù chủ động liên minh với DPJ nhưng SDP lẫn PNP cũng không quỵ lụy DPJ quá mức mà có thể chơi bài ngửa, trao đổi công bằng, sòng phẳng với gã khổng lồ này.
Giống như mọi vụ mua bán trên thương trường, DPJ, SDP và PNP sẽ phải vận dụng hết tài năng, kỹ thuật để mặc cả, thương lượng nhằm giành nhiều lợi ích nhất có thể về phía mình.
 |
| Cuộc chiến trong nội bộ liên minh rất nóng.Ảnh minh họa. |
Trong trường hợp lập được liên minh, việc góp gạo thổi cơm chung sẽ mang lại nhiều lợi ích cho ba đảng nhưng cũng sẽ mang tới không ít điều phiền toái.
Dưới mái nhà DPJ-SDP-PNP, có thể cơm sẽ khó lành, canh khó ngọt mà thậm chí, đôi khi sẽ có vị chua, vị đắng trong đó bởi liệu SDP, PNP nhỏ bé có luôn sẵn sàng nghe sự chỉ đạo của DPJ, hay lại lúc nóng lúc lạnh... và thậm chí rời liên minh; liệu DPJ có cậy thế lớn của mình mà “cả vú lấp miệng em”, dẫn tới tình trạng át vía, độc quyền…
Hiện tại, tất cả chỉ là dự đoán về tương lai và rất khó biết chính xác những gì sẽ xảy ra. Tuy nhiên, nếu ba đảng này quyết tâm “kết hôn”, ký vào giao ước thì tốt nhất là họ nên đoàn kết. Bởi chỉ có kết thành một khối, DPJ-SDP-PNP mới có thể khống chế nốt Thượng viện, cùng nhau điều hành nước Nhật có hiệu quả, cùng nhau phát triển kinh tế, tăng cường vị thế quốc gia... cũng như sức mạnh của bản thân.
Và quan trọng hơn, ba đảng phải đoàn kết bởi kẻ chiến bại LDP chưa gục ngã hoàn toàn (LDP hiện là đảng lớn thứ hai của Nhật) và đang nỗ lực đổi mới, tăng cường tiềm lực. Những chính trị gia lão luyện, tài năng của LDP sẽ không bỏ sót những bất cứ dấu hiệu rạn nứt trong liên minh DPJ-SDP-PNP để chia rẽ, tiêu diệt đối thủ.
Do đó, xây nhà DPJ-SDP-PNP đã khó nhưng giữ cho nó đứng vững còn khó hơn.