Thủ tướng Nga Vladimir Putin hôm qua lên tiếng kêu gọi phương Tây không tấn công Iran và cho rằng, đó là hành động rất nguy hiểm, không thể chấp nhận được. Sau đó, ông Putin giải thích rằng: “Cuộc tấn công có thể dẫn tới sự bùng nổ của chủ nghĩa khủng bố, gia tăng ảnh hưởng của bọn cực đoan”.
Trước đó, ngược với thái độ cứng rắn như Mỹ, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov khẳng định, đề xuất mới của Iran về chương trình hạt nhân có tác dụng tích cực của nó. Rồi ông Lavrov cho rằng, điều quan trọng nhất chính là việc Iran đã có thái độ ủng hộ đối thoại toàn diện.
Rõ ràng,những động thái bênh vực Iran chằm chặp là bằng chứng cho thấy Moscow lo sợ bị thiệt đơn thiệt kép khi Mỹ hoặc Israel, hoặc cả hai nước này san bằng các cơ sở hạt nhân của Iran.
 |
| Nga đắc lợi từ căng thẳng Iran – Mỹ. |
"Ngư ông đắc lợi"
| Năm 2007, Iran mua một tỷ USD trang thiết bị vũ khí của Nga và mới đây, họ đang nỗ lực mua hệ thống phòng không S-300... của Moscow trước sự đe dọa của không quân Israel và Mỹ. |
Ngoài ra, với tình trạng căng thẳng như hiện nay, do lệnh cấm vận của Mỹ, lĩnh vực khai thác dầu của Iran rất yếu, các nhà khai thác dầu khí lớn của châu Âu như Total, Royal Dutch, Shell, Repsol và Statoil đều hoãn kế hoạch khai thác dầu khí ở đây. Mà chừng nào chưa có đủ dầu khí từ Iran, Liên minh châu Âu (EU) còn thiếu năng lượng. Mà đã thiếu như vậy, EU sẽ còn phụ thuộc vào Nga, còn "sợ" Moscow rất lâu nữa.
Năng lượng là quân bài rất quan trọng của Nga.
Ngoài vấn đề kinh tế, Nga còn thu được nhiều lợi ích chính trị từ thực trạng căng thẳng như hiện nay. Thủ tướng Israel bí mật thăm Nga để thuyết phục nước này không bán vũ khí cho Iran bởi nếu Tehran có S-300, nhiều đòn không kích của Israel, Mỹ sẽ vô hiệu, thậm chí hai nước này còn bị thương tổn.
Do có ảnh hưởng lớn tới Iran (nhờ truyền thống quan hệ song phương tốt đẹp,hợp tác chặt trong chương trình hạt nhân, vũ khí,...), tiếng nói của Nga rất có sức nặng với Iran và đương nhiên, các nước phương Tây phải năn nỉ Nga, kêu gọi Moscow thuyết phục Iran từ bỏ tham vọng hạt nhân.
Vì vậy, với vị thế này, Iran trở thành quân bài để Nga chơi với phương Tây, giúp Moscow mặc cả với Mỹ trong nhiều vấn đề như lá chắn phòng thủ tên lửa, tái vũ trang cho Gruzia, hay ngừng ủng hộ Ukraine gia nhập Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO)...
Điểm dừng
Trong trường hợp mọi nỗ lực ngăn chặn chiến tranh của Nga bị thất bại, Mỹ tấn công Iran, chắc chắn nước này sẽ đáp trả phương Tây bằng cách phong tỏa eo biển Hormuz, cũng như tấn công những lợi ích của Mỹ tại vịnh Pécxích... Khi đó, điều không tránh khỏi là giá dầu thế giới sẽ tăng. Mà với Nga, nơi dầu khí chiếm 2/3 giá trị xuất khẩu thì đây đúng là tin vui.
Tuy nhiên, có lẽ Nga không mong đợi khả năng này xảy ra bởi lúc đó, Iran ngoài việc đáp trả phương Tây bằng các hoạt động quân sự, họ còn thúc đẩy các “đệ tử” là Hamas và Hezbollah, cũng như nhiều nhóm Hồi giáo cực đoan khác phát triển, chống phá phương Tây.
Điều đáng nói là Nga sẽ khó mà tránh khỏi đòn oan bởi nhiều phần tử Hồi giáo trong số này ngoài việc chống Mỹ, họ cũng nhiệt tình không kém trong nỗ lực chống Nga, đặc biệt là ở những khu vực Caucasus, miền Nam nước Nga. Đã vậy, chiến tranh sẽ đẩy hàng triệu người tị nạn chạy thẳng vào Nga, khiến phương Nam đã rối lại càng loạn.
Chưa dừng lại, nếu các cơ sở hạt nhân của Iran bị phá hủy, Nga cũng chẳng thể bán vũ khí nhiều như trước cho Iran bởi nước này khi đó không còn bị phương Tây đe dọa, Tehran không có lý do để mua vũ khí và phương Tây cũng chẳng cần Nga do họ đã giải quyết xong các cơ sở hạt nhân.
| Và để hiện thực hóa điều này, có thể Nga đã dùng tàu Arctic Sea chở S-300 sang Iran. Tuy nhiên, kế hoạch này đã phá sản khi Arctic Sea bị "hải tặc" tấn công. |
 |
| Tàu Arctic Sea bị nghi chở S-300 sang Iran. |
Tuy nhiên, Nga cũng không nên vì lợi ích trước mắt mà chăm chăm bao bọc Iran, ủng hộ nước này theo đuổi chương trình hạt nhân. Bởi nếu để Tehran thực sự sở hữu vũ khí nguyên tử, Nga cũng bị thiệt hại. Lúc này, miền Nam nước Nga bị đặt trong tầm bắn của tên lửa nguyên tử của Tehran, an ninh nước Nga bị đe dọa nghiêm trọng. Đồng thời, cả khu vực Trung Đông, Trung Á do lo sợ Iran mà lao vào cuộc chạy đua vũ trang, thế giới nói chung càng bất ổn, lợi ích nói riêng của Nga bị đe dọa.
Đã thế, với việc nâng cao vị thế nhờ vũ khí nguyên tử, Iran sẽ bớt coi trọng Nga, ít nghe lời Moscow, kéo theo việc phương Tây cũng chẳng phải năn nỉ Nga trong vấn đề Iran như hiện tại. Nói cách khác, Moscow mất quân bài để thương lượng với Mỹ trong vấn đề lá chắn tên lửa, Ukraine, Gruzia gia nhập NATO...
Tóm lại, Nga không có lợi khi Iran có vũ khí hạt nhân. Do đó, sự lựa chọn tốt nhất của Nga có lẽ là duy trì tình trạng hiện tại càng lâu càng tốt. Cứ để Iran - phương Tây căng thẳng, giá dầu tuy không tăng cao vọt nhưng bù lại, họ bán được vũ khí, được Mỹ coi trọng, và không lo bọn cực đoan làm loạn hơn nữa.
Và trong khi chờ biến, khi phương Tây chưa tấn công Iran hoặc Iran cũng chưa có vũ khí hạt nhân, Nga nên tranh thủ xử lý tận gốc bọn khủng bố ở Caucasus, thuyết phục Mỹ chuyển lá chắn tên lửa ra khỏi Ba Lan (sát với Nga), cũng như ép Washington cắt giảm kho vũ khí hạt nhân, ngừng ủng hộ Gruzia, Ukraine...