Iran nặng ký hơn lá chắn tên lửa
Theo nguồn tin giấu tên từ Nhà Trắng, Mỹ bỏ lá chắn bởi họ nhận thấy mối đe dọa từ chương trình tên lửa của Iran không nguy hiểm như những tính toán thời Bush "con" cầm quyền. Theo đó, chương trình tên lửa của Tehran không phát triển nhanh như dự đoán trước đây của Washington, không đủ sức đe dọa đồng minh của Mỹ tại châu Âu.
Giới truyền thông đưa tin như vậy nhưng một số chuyên gia không tin vào điều đó và họ cho rằng, nguyên nhân thực sự khiến Mỹ xếp tủ kế hoạch lá chắn nằm ở những chỗ khác.
 |
| Mỹ có thể dừng triển khai lá chắn ở Đông Âu. |
Theo những người này, nguyên nhân đầu tiên chính là việc hệ thống có nhiều lỗi kỹ thuật, lúc khỏe lúc yếu, hoạt động không ổn định. Chuyên gia của Hiệp hội các Nhà khoa học tại ĐH Cambridge, bang Massachusetts, Mỹ là David Wright khẳng định, Iran và Triều Tiên có thể đánh lừa tên lửa đánh chặn Mỹ nhờ các biện pháp đơn giản.
Còn theo báo cáo của Văn phòng Trách nhiệm giải trình của chính phủ Mỹ (GAO), tên lửa dự kiến lắp đặt tại Ba Lan chỉ đánh chặn thành công 5 trong 13 lần thử nghiệm, không phân biệt được đầu đạn giả với đầu đạn thật.
|
| Nga đợi xác nhận chính từ Nhà Trắng trong vấn đề này. |
Ngoài vấn đề kỹ thuật, Mỹ thay đổi ý định ban đầu về lá chắn chính là việc ông chủ Nhà Trắng hiện nay không có thái độ cứng rắn như Chính quyền Bush, không coi Nga là đối thủ nguy hiểm. Hiện tại, Tổng thống Barack Obama quyết tâm khởi động lại quan hệ song phương, chấm dứt thời kỳ băng giá và ông đã bắt đầu hiện thực hóa dự định này bằng việc cùng Nga cắt giảm kho vũ khí hạt nhân. Do đó, dừng triển khai hệ thống phòng thủ ở châu Âu cũng là bước đi hợp lý tiếp theo trong kế hoạch lớn phá băng quan hệ Nga - Mỹ.
Quan trọng hơn nữa, lý do để Mỹ hủy bỏ hệ thống phòng không này là họ hy vọng được Nga lại quả - nhận được sự ủng hộ của Moscow trong việc thuyết phục Iran chấm dứt tham vọng hạt nhân. Bởi hơn ai hết, Mỹ hiểu rằng, Nga có quan hệ tốt với Iran trong lĩnh vực năng lượng, thương mại...cũng như Nga là nhà tài trợ chính cho chương trình hạt nhân của Iran.
Nhận được sự ủng hộ của Nga, Mỹ có thêm công cụ để ép Iran dừng phát triển chương trình hạt nhân, hoặc chí ít, cũng minh bạch hóa tham vọng này bằng cách cho IAEA tiếp cận sâu hơn, kiểm tra kỹ hơn, thường xuyên hơn các cơ sở nguyên tử của Iran, qua đó có thể khẳng định Iran có âm mưu sản xuất vũ khí hạt nhân hay không mà tìm cách đối phó.
 |
| Mỹ cần Nga giúp ngăn chặn Iran. |
| Giống như cựu Thứ trưởng Quốc phòng Israel là ông Ephraim Sneh tuyên bố, nước này sẽ tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran trước cuối năm nếu phương Tây không áp đặt các biện pháp cấm vận mạnh hơn. |
Nếu điều này xảy ra, Israel tấn công Iran, Tehran sẽ có hành động đáp trả mạnh: phong tỏa eo biển Hormuz, kêu gọi Hezbollah, Hamas...khủng bố, gây bất ổn ở Iraq, Afghanistan... Tóm lại, đó sẽ là cuộc chiến tranh Trung Đông mới với quy mô lớn hơn trước rất nhiều, hậu quả cũng thảm khốc hơn nhiều...
Do đó, để ngăn chặn chiến tranh, Mỹ phải thuyết phục được Iran chấm dứt tham vọng hạt nhân. Để làm vậy, họ không thể thiếu sự ủng hộ của Nga.
Nói cách khác, lý do chính để Mỹ hủy bỏ lá chắn tên lửa chính là việc Washington cần Moscow chung tay, góp sức ép Tehran dừng hoặc minh bạch hóa chương trình hạt nhân.
Ông ló chân giò, bà thò chai rượu
Từ lâu, Nga luôn coi tên lửa Mỹ ở Ba Lan là một trong những nguy cơ an ninh lớn nhất của mình. Theo Moscow, lá chắn của Mỹ không ngắm vào Iran như Washington tuyên bố mà thực chất chĩa về Moscow. Do đó, sau khi thông tin Mỹ hủy bỏ lá chắn tên lửa ở Đông Âu bị rò rỉ, Nga tỏ ra rất vui mừng. Tuyên bố của Bộ Ngoại giao Nga nhấn mạnh: “Đây là quyết định đúng đắn của chính quyền Obama. Nó phù hợp với lợi ích chung của Mỹ và Nga".
Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Nga cũng không phải vì vui quá mà quên cảnh báo: "Chúng tôi đang chờ đón những báo cáo chính thức từ phía Washington”.
|
Nói cách khác, Mỹ giơ lá chắn tên lửa ra và chờ Nga đưa ra cam kết, khẳng định sẽ thuyết phục Iran dừng chương trình hạt nhân. Quá trình trao đổi này sẽ song hành cùng với diễn biến từ chương trình nguyên tử của Tehran.
Nếu Moscow thuyết phục thành công Tehran, Washington có thể sẽ chính thức từ bỏ lá chắn và ngược lại. Tuy nhiên, cuộc mua bán này còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố: Nga sẽ nhiệt tình (sẵn sàng trả giá) bao nhiêu và nhà cầm quyền Iran, Israel...cứng rắn tới đâu?!