Chiếm đóng có "hệ thống"
Tháng 6/1967, Israel đánh chiếm Dải Gaza. Thủ tướng Israel lúc đó là Levi Eshkol tuyên bố rằng, khu vực duyên hải này sẽ "không bao giờ quay trở lại với Ai Cập". Cuối năm này, ông có kế hoạch lập các khu định cư Do Thái trên đất đã chiếm được của Ai Cập để tạo một vùng đệm tại sườn phía Tây Nam Israel.
 |
| Các khu định cư mới liên tiếp mọc lên bất chấp sự phản đối của thế giới Arab. |
Nhưng ý tưởng của Thủ tướng Levi Eshkol gặp phải sự phản đối gay gắt của nhiều nhà chính trị Israel do những mối lo ngại, các khu định cư sẽ bị người Palestine trong khu vực tấn công và vùng này đang thiếu nước trầm trọng.
Tuy nhiên, đến tháng 6/1970, Chính phủ Israel đồng ý thông qua quyết định ban đầu về việc thành lập các khu định cư tại Gaza. Hai năm sau, Chính phủ Do Thái cho xây dựng hai tiền đồn quân sự ở Gaza, về sau chúng trở thành hai khu dân cư Netzarim và Kfar Darom.
Đến năm 1977 có thêm nhiều thường dân Israel được phép chuyển vào sinh sống bên trong các doanh trại ở Gaza và những khu định cư mới cũng mọc lên tại đây với 121 ngôi nhà, nâng con số này lên 300.000 ngôi nhà.
Dân số tại dải Gaza cũng tăng rất nhanh. Thực tế, kể từ có Hiệp định Oslo năm 1993, những người định cư ở các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng đã tăng gấp ba.
Việc xây dựng các khu định cư vẫn được tiến hành thậm chí cả trong thời gian Chính phủ Israel được luân phiên cầm quyền giữa Thủ tướng Yitzhak Shamir của đảng Likud và Shimon Perez của đảng Lao động trong các năm 1984 - 1990. Mặc cho những sắc lệnh, người ta tìm ra nhiều cách để tiếp tục xây dựng, thu hút những người định cư mới và tăng dân số cho các khu định cư.
Người dân sinh sống tại các khu định cư này thường là những người thuộc phái Quốc gia chủ nghĩa Israel, ủng hộ việc định cư ở bờ Tây, gọi là người Gush Emunim. Họ tin rằng, chiến thắng của Israel hồi năm 1967 là sự ban ơn của tổ tiên và khẳng định mảnh đất này là thuộc quyền sở hữu của người Do Thái. Do vậy, họ cho rằng những đợt di cư đơn giản là những chuyến trở về nhà của người Do Thái.
Trong khi nhiều người di cư vì lý do tôn giáo, một số người khác muốn chuyển đến các khu định cư đơn giản để có được một căn nhà rộng rãi giá rẻ. Đơn cử một căn nhà rộng 96 m2 tại khu đô thị Arnona có giá 385.000 USD, trong khi một căn hộ hơn 100 m2 tại khu định cư cách đó chỉ 10 phút chạy xe chỉ có giá 186.000 USD.
 |
| 75% khu định cư Do Thái được xây dựng trái phép. |
Trong khi những dòng người di cư nườm nượp kéo đến, các hoạt động giao dịch nhà ngày càng nhộn nhịp thì tờ Ha’aretz của Israel tiết lộ một thông tin gây sốc, 75 % các khu định cư Do Thái được xây dựng trái phép.
Năm 2005, do những kiện cáo ngày một nhiều của những chủ sở hữu đất người Palestine, Chính phủ của Thủ tướng Ariel Sharon lúc đó phải chấp nhận mở một cuộc điều tra về hiện trạng của các khu định cư Do Thái trên vùng lãnh thổ Palestine mà Israel chiếm đóng. Công việc này được giao cho tướng Baruch Spiegel, thời điểm đó đang là trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Shaul Mofaz.
Hai năm sau, nhận thấy kho dữ liệu mà Spiegel có nguy cơ gây bùng nổ dư luận, ông Ehud Barack, lúc này là bộ trưởng Quốc phòng, liền ra lệnh cho giới quân đội ém nhẹm hồ sơ, lấy lý do việc công khai dữ liệu “đe dọa đến an ninh của Nhà nước Israel và làm tổn hại hình ảnh quốc tế của Israel.
Theo Ha’aretz, kho thông tin phơi bày một thực tế mà người ta đã tìm cách giấu nhẹm từ lâu: hơn 75% các khu định cư Do Thái được xây dựng và mở rộng một cách không bình thường. Toàn bộ công việc này đều được thực hiện mà không hề có giấy phép xây dựng hoặc theo những ý đồ khác ngoài giấy phép được cấp. Nghiêm trọng hơn, nhiều cơ sở hạ tầng công cộng (đường sá, trường học, nhà thờ, đồn cảnh sát...) đã được xây dựng hoàn toàn bất hợp pháp trên đất thuộc về các sở hữu chủ người Palestine.
Trong những năm đầu của cuộc chiếm đóng, dưới thời cầm quyền của Công Đảng, các khu định cư Do Thái chủ yếu được thực hiện trong thung lũng Jordain (dọc biên giới với Jordan) nhằm tạo cho Israel một chỗ đứng chiến lược và chuẩn bị cho việc sáp nhập thung lũng Jordain. Từ 1974-1977, chính quyền Công Đảng cho xây dựng các khu định cư kinh tế và hợp thức hóa nhiều khu định cư “lậu” .
Báo Ha’aretz nhấn mạnh kho tư liệu mới có liên quan đến toàn bộ chính sách định cư của Israel tại vùng đất chiếm đóng, bao gồm từ những khu định cư xa xưa nhất như Aloon Shvout (được xây dựng năm 1970, 3.291 cư dân), Beil-El (năm 1977) hay Nokdim (năm 1982)... đến những khu định cư kinh tế rộng lớn hơn gấp nhiều lần như khu định cư tại thành phố Modiin Illit (năm 1990, với 36.282 cư dân) hay Givat Zeev (năm 1983 với 11.139 cư dân) trong vùng ngoại ô Jerusalem.
Chu trình “rã băng” luẩn quẩn
Quyết định của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tiếp tục xây dựng các khu định cư mới vào thời điểm cả thế giới phản đối là động thái mới nhất trong một chu trình được lặp lại nhiều lần trong 40 năm qua.
Chu trình đó là: sức ép của Mỹ hay cộng đồng quốc tế đối với Israel là dừng các hoạt động xây dựng khu định cư ở các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng. Những người định cư Israel và những người ủng hộ họ lại có vẻ như được tiếp thêm năng lượng để mở rộng vào đất của người Palestine, xây nhiều hơn các khu định cư Do Thái và phá hủy nhiều hơn các ngôi nhà của người Arab trước khi cái được gọi là “đóng băng” có hiệu lực.
Chu trình này đã diễn ra nhiều lần từ năm 1967. Một khi lính Israel vẫn kiểm soát được các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng, ý tưởng về việc xây dựng tiếp các khu định cư sẽ tiếp tục.
Tất nhiên, cứ mỗi khi người Israel không nhượng bộ thế giới về các khu định cư, Mỹ và nhiều nước trên thế giới lại lên tiếng “lên án” và “lấy làm tiếc” về quyết định xây các khu định cư của Israel. Nhưng mặc cho những tuyên bố này và thậm chí là một nghị quyết phản đối của LHQ, mẫu hình được thiết lập 40 năm qua là rõ ràng: quyết tâm xây khu định cư vẫn được thực hiện.