Những điều diễn ra tại Hội nghị Liên Hiệp Quốc về khí hậu hôm qua khiến cho mọi người nhớ đến câu nói của một cựu tổng thống Pháp : "Căn nhà chúng ta đang bốc cháy, nhưng chúng ta lại ngoảnh mặt chỗ khác".
Nhà máy nhiệt điện ở ngoại ô Bắc Kinh nhả khói, ngày 23/09/2009. Ảnh: Reuters
Trái với sự chờ đợi của nhiều nhà hoạt động chống biến đổi khí hậu, hai quốc gia gây ô nhiễm lớn nhất là Trung Quốc và Hoa Kỳ đã khiến cho nhiều người thất vọng với những tuyên bố chung chung. Trước Liên Hiệp Quốc, chủ tịch Hồ Cẩm Đào đã cam kết sẽ giảm thiểu một cách đáng kể khí thải gây hiệu ứng nhà kính từ đây đến 2020, thế nhưng, lãnh đạo Bắc Kinh không đưa con số cụ thể nào và như vậy, chưa chấp nhận một biện pháp ràng buộc nào.
Bắc Kinh không đưa ra một con số cụ thể nào
Thông tín viên Marc Lebeaupin tường thuật tại Bắc Kinh:
" Người ta có thể hy vọng Bắc Kinh thay đổi lập trường. Đó là tuyên bố của một quan chức Liên Hiệp Quốc, theo đó, những biện pháp mà Bắc Kinh cam kết có thể biến Trung Quốc thành nước đi đầu trong cuộc đấu tranh chống biến đổi khí hậu.
Cho đến giờ, Trung Quốc vẫn phản đối lại mọi biện pháp ràng buộc. Theo Bắc Kinh thì chính các cường quốc đã gây ra tình trạng hiện nay cho dù trên nguyên tắc, Trung Quốc cũng nhận thấy có phần trách nhiệm của mình. Trong một văn kiện công bố hồi đầu năm, Bắc Kinh yêu cầu các nước giàu phải giảm ít nhất 40% lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính và hơn nữa còn phải trợ giúp tài chính cho những nước đang phát triển. Đây là lập trường không thay đổi, cho dù hiện tại, Trung Quốc cũng là nước gây ô nhiễm hàng đầu thế giới gần ngang với Hoa Kỳ.
Tuy vậy, cũng như Hoa Kỳ, Trung Quốc không muốn đưa ra những mục tiêu bằng con số cụ thể. Các nhà lãnh đạo nước này giải thích rằng đất nước họ sẵn sàng tự ấn định mục tiêu riêng về mặt hiệu quả năng lượng nhưng không đưa ra con số nào."
Điều đáng chú ý là nếu Bắc Kinh mạnh dạn hơn trong đề xuất giảm thiểu khí thải gây hiệu ứng nhà kính, thì điều này có thể thúc đẩy Washington tích cực hơn trong cuộc đấu tranh chống biến đổi khí hậu.
Obama đang bị bó tay
Chỉ riêng Trung Quốc và Hoa Kỳ, hai cường quốc này chịu trách nhiệm về việc sản xuất hơn 40% lượng khí thải CO2 trên toàn cầu.
Về phần mình, tổng thống Mỹ Barack Obama đã tỏ ra rất thận trọng và điều này cho phép dự báo Hội nghị thượng đỉnh Copenhagen vào tháng 12 săp tới có nguy cơ thất bại.
Ông Obama tuyên bố: "Hãy đừng nên ảo tưởng. Những khó khăn to lớn nhất vẫn ở phía trước mặt".
Thái độ của ông Obama gây thất vọng, cho dù mọi người đều biết, chính sách của Hoa Kỳ không tùy thuộc vào tổng thống Mỹ và hồ sơ biến đổi khí hậu hiện này còn đang làm bế tắc tại Thượng Viện nước này.
Theo các nhà phân tích, rât khó mà Thượng Viện Mỹ thông qua được dư luật về biến đổi khí hậu trước 2010.
Lịch trình đầy tham vọng của các cải cách mà tổng thống Barack Obama đề ra khiến cho Thượng Viện Hoa Kỳ ở trong tình trạng quá tải. Tại Thượng Viện, bộ luật về vấn đề khí hậu nóng lên đang đợi đến lượt, có nghĩa là, như các chuyên gia cho biết, bộ luật này có khả năng sẽ được đưa ra sớm nhất vào cuối năm nay.
Cuộc cải cách về bảo hiểm y tế sẽ làm bù đầu các nghị sĩ. Thêm vào đó, việc thông qua một đạo luật về biến đổi khí hậu, tại Thượng Viện sẽ không phải là một chuyện dễ dàng. Theo dự trù, Thượng Viện sẽ phải sửa đổi nhiều điểm trong dự luật đã được Hạ Viện thông qua. Đặc biệt dự luật này dự kiến giảm lượng phát khí thải gây hiệu quả nhà kính đến 17% vào năm 2020 so với mức của năm 2005.
Trong bối cảnh này, ngày 22/09, tổng thống Mỹ Barack Obama đã thể hiện quan điểm « kiên quyết » hành động chống lại việc trái đất nóng lên, nhưng cũng thừa nhận rằng « việc khó khăn nhất » cần phải làm vẫn còn trước mặt, có nghĩa là từ đây cho đến hội nghị Copenhague vào tháng 12.
« Nguy cơ do biến đối khí hậu là nghiêm trọng, hiểm họa này là nhãn tiền và ngày một lớn dần ». Trước hàng chục nhà lãnh đạo toàn thế giới tập hợp tại Liên Hiệp Quốc ở New York, ông Obama đã tuyên bố như vậy nhằm cố gắng lái các tranh luận về biến đổi khí hậu thoát ra khỏi bế tắc.
Xin nhắc lại, theo các chuyên gia, để tránh cho trái đất mỗi ngày bị hâm nóng thêm, để phòng ngừa nhiệt độ trên thế giới tăng hơn 2°C, trong thời gian sắp tới, các nước phát triển như Hoa Kỳ, từ nay đến 2020, phải cắt giảm 40% lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính, so với mức năm 1990.
Bảo Thạch (rfi.fr)