Một năm sau sự phá sản của ngân hàng Lehman Brothers, ngày 24/9, lãnh đạo 20 nền kinh tế lớn nhất hành tinh, G20, họp tại Pittsburgh, Hoa Kỳ.
Nếu như cuộc suy thoái toàn cầu bắt đầu từ lĩnh vực ngân hàng, thì một trong những trọng tâm của hội nghị G20 lần này là cải thiện việc quản lý tài chính để tránh tái diễn khủng hoảng.
Tuy nhiên, theo giới quan sát, hội nghị G20 tổ chức tại Pittsburgh khó đạt được đồng thuận trong hồ sơ này.
Trong số 20 quốc gia tham dự, có thể chia thành ba nhóm nước với những mối quan tâm khác nhau. Liên Hiệp Châu Âu mong muốn thúc đẩy việc quản lý các khoản tiền thưởng quá mức mà các ngân hàng phân phát cho nhân viên của họ. Hoa Kỳ thì quan tâm đến việc nâng mức vốn dự trữ bắt buộc của các ngân hàng. Trong khi đó, nhóm các nước đang phát triển chú trọng đến việc cải cách Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế, IMF.
Tiền thưởng trong giới ngân hàng
Trước sự bất bình của công luận, nhiều nước châu Âu, đứng đầu là Pháp và Đức nhấn mạnh đến sự cần thiết phải giám sát, giới hạn những khoản tiền thưởng của các ngân hàng.
Tất cả các nước tham dự G20 đều đồng ý với nguyên tắc phân chia, kéo dài thời gian trả tiền thưởng, để nếu kết quả kinh doanh năm sau bị thua lỗ thì ngân hàng sẽ khấu trừ, thậm chí không trả tiền thưởng của năm trước.
Châu Âu muốn đi xa hơn như giới hạn mức tiền thưởng tối đa. Thế nhưng, Anh Quốc còn ngập ngừng vì lo sợ là những quy định quá khắt khe sẽ ảnh hưởng đến thế mạnh và các quyền lợi của thị trường tài chính Luân Đôn. Còn tổng thống Mỹ Barack Obama tuyên bố rõ ràng là ông chống lại việc khống chế mức tối đa đối với các khoản tiền thưởng.
Tại Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc, tổng thống Brasil Lula da Silva tố cáo : « hiện có nhiều phản kháng đối với việc đề ra các quy định cho thị trường tài chính, các ngân hàng lại tiến hành các hoạt động đã dẫn đến những hỗn loạn vừa qua. Giới ngân hàng tiếp tục nhận được những khoản tiền thưởng to lớn, trong khi hàng triệu lao động nam cũng như nữ đã bị mất việc làm ».
Trong cuộc trả lời phỏng vấn đài truyền hình Pháp ngày hôm 23/9, tổng thống Nicolas Sarkozy thừa nhận là trong hồ sơ tiền thưởng của giới ngân hàng, các cuộc tranh cãi vẫn diễn ra và chưa đạt được đồng thuận.
Ưu tiên của Mỹ : Nâng mức vốn dự trữ bắt buộc của ngân hàng
Tại hội nghị G20 lần này, chủ đề ưu tiên của Hoa Kỳ là các ngân hàng phải nâng mức vốn dự trữ bắt buộc. Theo Washington, cuộc khủng hoảng tài chính đã xẩy ra bởi vì các ngân hàng đã mạo hiểm đầu tư mà không có vốn dự trữ thích ứng.
Giáo sư Simon Johnson, thuộc Massachusetts Institut of Technology, MIT, được AFP trích dẫn, nhận định, “ chúng ta vừa chứng kiến một sự sụp đổ tài chính rộng lớn bởi vì các ngân hàng đã không có những gối đệm an toàn về vốn”.
Do vậy, Hoa Kỳ chủ trương nâng cao mức vốn dự trữ bắt buộc của các ngân hàng, tìm cách thuyết phục châu Âu về biện pháp này và coi đó là phuơng thức hữu hiệu nhất để ngăn chặn khủng hoảng lại xẩy ra.
Về hồ sơ này, các nước châu Âu lại cho rằng việc tự đánh giá mức độ rủi ro đầu tư, kinh doanh là cơ sở để các ngân hàng xác định nhu cầu vốn dự trữ riêng của mình.
Hơn nữa, việc gia tăng thái quá có nguy cơ hạn chế khả năng phục hồi kinh tế. Theo một phân tích gần đây của tờ Wall Street Journal, thì việc tăng vốn dự trữ bắt buộc có thể làm mất đi ít nhất là 30% tổng số tiền lãi của bốn ngân hàng lớn nhất nước Mỹ.
Cải cách Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế, con đường còn dài
Vào lúc châu Âu nói đến giới hạn tiền thưởng, Hoa Kỳ bàn đến việc nâng mức dự trữ bắt buộc của ngân hàng, các nước đang phát triển, mà đại diện là Trung Quốc, Ấn Độ lại quan tâm đến cải cách Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế để họ có tiếng nói trọng lượng hơn trong định chế tài chính này.
Trung Quốc, nước có dự trữ ngoại tế lớn nhất thế giới, hiện chỉ được 4% phiếu bầu, tương đương với Bỉ, đã ủng hộ đòi hỏi của Brasil, Ấn Độ và Nga về điều chỉnh lại tỷ lệ quyền bỏ phiếu tại IMF.
Bốn nước nói trên, vừa qua, đã kêu gọi IMF dành 7% trong tổng số quyền bỏ phiếu cho các nước đang phát triển, nhưng Hoa Kỳ chỉ đề xuất có 5%. Châu Âu chấp nhận xem xét lại tỷ lệ bỏ phiếu đối với từng quốc gia và không đồng ý xem xét các nước đang trỗi dậy như một nhóm.
Đồng thời, 27 thành viên Liên Hiệp Châu Âu cũng bác bỏ kiến nghị của các nước đang trỗi dậy, theo đó, châu Âu chỉ có một ghế đại diện tại hội đồng quản trị của IMF.
Liệu hội nghị G20 ở Pittsburgh lần này có thu được những kết quả cụ thể hay không ?
Giới phân tích tỏ thái độ thực tế và cho rằng, những diễn đàn thượng đỉnh kiểu này như là một màn trình diễn lập trường của lãnh đạo các nước, được giới truyền thông quốc tế đăng tải rộng rãi, qua đó, tạo được sự ủng hộ của công luận, thúc đẩy những biện pháp, cải cách với hy vọng ngăn chặn khủng hoảng tái diễn.
Đức Tâm (rfi.fr)