Trong bài diễn văn đọc trước Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc hôm thứ tư vừa qua, ngoại trưởng Hillary Clinton đã tuyên bố là Hoa Kỳ sẵn sàng đối thoại với chính quyền Miến Điện, hay nói đúng hơn là kể từ nay, Washington sẽ thi hành chính sách kết hợp trừng phạt với đối thoại.
Thượng nghị sĩ Mỹ Jim Webb (trái) trong cuộc gặp lãnh đạo số một Miến Điện, tướng Than Shwe, tại Naypyidaw, ngày 15/08/2009. Ảnh: Reuters
Liên Hiệp Châu Âu đã ban hành một loạt các biện pháp trừng phạt tập đoàn quân phiệt Miến Điện từ năm 1996. Các biện pháp này đã được tăng cường vào năm 2004, rồi sau đó được triển hạn mỗi năm, kể từ 2007. Các biện pháp này bao gồm việc cấm nhập cảnh vào Liên Hiệp Châu Âu và phong tỏa tài sản đối với hàng chục lãnh đạo chính quyền quân sự, cấm nhập khẩu gỗ, kim loại, khoáng sản và đá quý từ Miến Điện, cấm đầu tư vào Miến Điện và cấm vận vũ khí.
Hoa Kỳ cũng ban hành các biện pháp trừng phạt từ năm 2007 và đã dần dần tăng cường các biện pháp này, bao gồm việc cấm nhập khẩu hàng hóa Miến Điện, cấm xuất khẩu sang Miến Điện các dịch vụ tài chính. Hoa Kỳ cũng phong tỏa các tài sản của nhiều lãnh đạo Miến Điện.
Lý do chính khiến cho các biện pháp trừng phạt nói trên không mang lại hiệu quả đó là vì đã không có sự đồng thuận trong cộng đồng quốc tế. Từ năm 1992, Ấn Độ vẫn chủ trương '' đối thoại xây dựng'' với tập đoàn quân phiệt Miến Điện. Nước láng giềng lớn khác là Trung Quốc thì vẫn là đồng minh thân cận nhất của Miến Điện. Còn hiệp hội ASEAN thì chưa bao giờ thật sự gây áp lực lên chính quyền quân sự, viện cớ là phải tôn trọng nguyên tắc không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau.
Gần đây, ngay cả trong Quốc Hội Hoa Kỳ, những nghị sĩ chống các biện pháp trừng phạt Miến Điện, đứng đầu là thượng nghị sĩ Jim Webb, đã lên tiếng ngày càng nhiều, tranh luận với những thành phần thân cận với đối lập Miến Điện lưu vong, vốn vẫn muốn duy trì các biện pháp trừng phạt. Là chủ tịch tiểu ban Đông Á- Thái Bình Dương của Thượng Viện, ông Jim Webb đã đi thăm Miến Điện cuối tháng tám vừa qua và một lần nữa, đã chỉ trích các biện pháp trừng phạt của Mỹ đối với Miến Điện. Theo ông, những biện pháp này hoàn toàn phản tác dụng và có nguy cơ đẩy Miến Điện xích lại gần hơn với Trung Quốc.
Trong bài diễn văn đọc tại Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc, ngoại trưởng Mỹ Clinton cũng nhìn nhận rằng các biện pháp trừng phạt đã không mang lại kết quả mong muốn cho nhân dân Miến Điện. Cho nên, Hoa Kỳ, một mặt, duy trì các biện pháp trừng phạt, mặt khác, sẽ đối thoại với chính quyền quân sự Miến Điện.
Hôm qua, lãnh đạo đối lập Miến Điện Aung San Suu Kyi cũng đã tán thành chính sách mới của Hoa Kỳ vì bà cho rằng '' đối thoại là một điều tốt'', nhưng bà yêu cầu là Washington phải đối thoại với chính quyền quân sự lẫn phe đối lập. Theo lời ông Trevor Wilson, cựu đại sứ Úc tại Rangoon, nên duy trì các biện pháp trừng phạt, nhưng các tướng lãnh cầm quyền ở Miến Điện phải biết rõ là họ nên cư xử như thế nào để các biện pháp đó được bãi bỏ. Cho nên, cần phải nói chuyện với chế độ này. Ngoại trưởng Mỹ Clinton hôm thứ tư vừa qua đã nêu lên khả năng giảm nhẹ biện pháp trừng phạt, nếu có những thay đổi chính trị ở Miến Điện. Quả banh giờ đây đang nằm bên sân của các tướng lãnh cầm quyền ở Miến Điện.
Một phát ngôn viên của thượng nghị sĩ Mỹ Jim Webb, hôm qua, vừa cho biết là vào cuối tuần trước, ông đã gặp ngoại trưởng Miến Điện Nyan Win để thảo luận về lộ trình cải thiện quan hệ giữa hai nước. Có lẽ, trong tương lai, ông Jim Webb sẽ đóng vai trò trọng yếu trong chính sách mới của Mỹ đối với Miến Điện.
Thanh Phương (rfi.fr)