Trên đây là cam kết của các nhà lãnh đạo G20 đưa ra trong bản thông cáo kết thúc hội nghị. Lãnh đạo G20 còn cam kết áp dụng những chuẩn mực quốc tế chặt chẽ về tiền lương, tiền thưởng để chấm dứt những tình trạng chấp nhận rủi ro quá đáng.
Kết thúc hội nghị G20 tại Pittsburgh (Ảnh: Reuters)
Trong bản thông cáo kết thúc hội nghị thượng đỉnh ở Pittsburgh, Hoa Kỳ hôm 25/9, các nhà lãnh đạo tuyên bố sẽ cùng hợp tác để tiến tới một mô hình cân đối hơn cho tăng trưởng kinh tế thế giới.
Các lãnh đạo 20 nền kinh tế chủ yếu cũng cam kết sẽ áp dụng những chuẩn mực quốc tế chặt chẽ về tiền lương, tiền thưởng trong các đại công ty đa quốc gia để chấm dứt những tình trạng chấp nhận rủi ro quá đáng.
Bản thông cáo của G20 cũng loan báo dân chủ hóa các cơ chế như Quỹ Tiền tệ Quốc tế hay Ngân hàng Thế giới, để các nước đang trỗi dậy một trọng lượng lớn hơn trong các định chế tài chính đa quốc gia này.
Các nhà lãnh đạo G20 cũng đồng ý sẽ gia tăng vai trò của Quỹ Tiền tệ Quốc tế trong việc quản lý kinh tế toàn cầu. Họ còn loan báo sẽ gặp lại nhau hai lần vào năm 2010 ở Canada và Hàn Quốc và một lần vào năm 2011 tại Pháp.
Tuy không được như mong muốn, tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy vẫn hài lòng về kết quả hội nghị Pittsburgh. Từ hội nghị G20, đặc phái viên đài RFI, Véronique Rigolet gởi về bài tường trình :
"Tổng thống Sarkozy trước đó đã muốn ấn định một giới hạn cho các khoản tiền thưởng của giới ngân hàng, nhưng cuối cùng G20 chỉ đưa ra quyết định kiểm soát chặt chẽ các khoản chi phí này. Tuy nhiên, ông Sarkozy cho rằng các kết quả đã đạt được tại Pittsburgh là đáng hài lòng. Tổng thống Sarkozy nhấn mạnh, tiếng nói của nước Pháp đã được lắng nghe, đặc biệt là việc cấm các khoản tiền thưởng kéo dài quá thời gian một năm, và việc hình thành một hệ thống thưởng-phạt (bonus-malus). Các biện pháp này giống với những gì đã được ban hành ở Pháp vào tháng tám, và theo tổng thống Pháp, điều này sẽ cho phép hạn chế các nguy cơ quá đáng do những người môi giới tài chính gây ra.
Ông Sarkozy ca ngợi đây là một bước ngoặt lịch sử về phương diện điều chỉnh tài chính. Châu Âu và khối Anh-Mỹ không còn đối lập với nhau nữa.
Điều cuối cùng khiến ông Sarkozy rất hài lòng, đó là những tiến bộ trong việc chống các thiên đường tài chính.
Kể từ cuộc họp G20 tại Luân Đôn hồi tháng 4 đến nay, 150 cam kết trao đổi thông tin về các thiên đường tài chính đã được ký kết. Điều này, theo tổng thống Pháp là rất đáng phấn khởi. Tiếp theo đó ông Sarkozy tuyên bố sẽ đưa ra một biện pháp trừng phạt mới, vào tháng 3 tới, để chống lại những nước nào không chịu tuân thủ".
Không có biện pháp cụ thể đối với các nước nghèo
Hội nghị thượng đỉnh G20 kết thúc hôm 25/9 tại Pittsburgh với tham vọng thiết lập một trật tự kinh tế toàn cầu mới. Nhưng các tổ chức bảo vệ quyền lợi của các nước nghèo lấy làm tiếc là G20 đã không đưa ra được biện pháp cụ thể nhắm giúp đỡ các nước nghèo.
Ông Salil Shetty, giám đốc của tổ chức mang tên Chiến dịch Thiên niên kỷ của Liên Hiệp Quốc tuyên bố là « lãnh đạo của các nước trong G20 đã tập trung trên những vấn đề như là tiền thưởng trong ngành ngân hàng, chứ không phải trên nhu cầu của 1,4 tỷ người trên thế giới mà thu nhập mỗi ngày không đến 1,25 đôla và cuộc sống đang bị đe dọa bởi cuộc khủng hoảng kinh tế ».
Ông Shetty lấy làm tiếc là bản dự thảo thông cáo không hề nói đến 50 tỷ đôla mà các lãnh đạo này đã hứa cho các nước nghèo tại cuộc họp thượng đỉnh trước diễn ra tháng tư năm nay tại Luân Đôn. Ông ước tính là đến cuối năm 2010 số tiền viện trợ đã được hứa cho các nước nghèo sẽ thiếu hụt 33 tỷ đôla.
Trong thông cáo kết thúc hội nghị, các lãnh đạo G20 chỉ nhấn mạnh trên số phận của « hơn bốn tỷ người vẫn còn sống trong cảnh thiếu hụt về mặt giáo dục, vốn đầu tư, công nghệ học và họ vẫn chưa được hội nhập vào nền kinh tế thế giới ».
Để các quốc gia đang phát triển và đang trỗi dậy có khả năng sản xuất và mức sống không thua nhiều các nước công nghiệp phát triển, giải pháp mà G20 đưa ra là kêu gọi Ngân hàng Thế giới thành lập một quỹ hỗ trợ các sáng kiến mới nhằm bảo đảm an ninh lương thực cho các quốc gia có thu nhập thấp.
Hội nghị thượng đỉnh G20 đã đề cập đến vấn đề gia tăng viện trợ - nhưng một cách tự nguyện - cho các nước nghèo để các nước này có được năng lượng sạch.
Ngoài ra các tuyên bố của G20 về việc cải tổ Quỹ Tiền tệ Quốc tế để các nước đang nổi lên có được một vai trò xứng đáng cũng bị đánh giá là còn quá yếu.
Do vậy mà ông Mark Lawson, cố vấn của tổ chức từ thiện Oxfam, nhận định là ngày nào mà quỹ IMF không thay đổi luật lệ để các nước nghèo thật sự có quyền phát biểu về cách quản lý IMF, thì tổ chức tài chính quốc tế này tiếp tục là một câu lạc bộ của những nước giàu.
Oxfam đi đến kết luận là mỗi lần G20 nói đến tăng trưởng và ổn định, các nước nghèo nhất cảm thấy không liên quan đến mình.
Thanh Phương, Thanh Thủy, Trọng Thành (rfi.fr)