![]() |
| Quan hệ thương mại, tài chính và du lịch hai bờ...đang ở giai đoạn tốt đẹp chưa từng có từ cuộc xung đột năm 1949. |
Tuy nhiên, những người phản đối mua vũ khí sẽ không nghĩ như vậy nếu được nghe giới cầm quyền Đài Loan đưa ra những lời giải thích khá thuyết phục.
Áp lực không ngừng tăng
Giới quân sự Đài Loan ước tính, Trung Quốc hiện triển khai 1.000-1.500 tên lửa sát eo biển Đài Loan và tất cả chúng đều chỉ hướng hòn đảo này. Không xa các bệ phóng hàng trăm máy bay, tiêm kích có, cường kích có, ném bom có..., cùng hàng trăm tàu chiến hiện đại và đặc biệt, hàng chục tàu ngầm được trang bị tên lửa hiện đại có thể mang đầu đạn hạt nhân.
Với lượng khí tài này, Bắc Kinh chỉ cần hắt xì hơi cũng có thể thổi bay mọi đường băng, mọi căn cứ không quân, cũng như mọi khí tài quân sự của Đài Loan trong vài tiếng, thậm chí là vài chục phút.
![]() |
| Hải quân Trung Quốc lớn mạnh không ngừng. |
![]() |
| Một quan chức Bộ quốc phòng Đài Loan giấu tên cho biết: “Chúng tôi sẽ tận dụng mọi cơ hội để mua được F-16”. |
Bỏ thì thương, vương thì tôi
Lời đề nghị mua 66 máy bay của Đài Loan đã có từ lâu và Mỹ hiểu rõ nguyện vọng này. Tuy nhiên, trước sự phát triển kinh tế, quân sự, ngoại giao...như vũ bão của Trung Quốc, Nhà Trắng cũng như mọi nước khác, đều phải đắn đo, cân nhắc.
Đã vậy, cuộc khủng bố 11/9/2001, cùng với việc cơn bão kinh tế tràn qua nước Mỹ thời gian qua khiến việc chống khủng bố, thoát khỏi khủng hoảng tài chính trở thành trọng điểm chiến lược của Mỹ, buộc Nhà Trắng phải tăng cường hợp tác Trung Nam Hải. Và đương nhiên, trong tình hình đó, vai trò của Đài Loan đối với Mỹ giảm đáng kể.
Tóm lại, Mỹ hiện ở trong tình thế lưỡng nan: hai phương án bán hay không bán vũ khí cho Đài Loan đều có điểm mạnh và yếu của mình; Đài Loan là đồng minh lâu năm, đang kêu gọi sự giúp đỡ; còn Trung Quốc là "bạn" mới hơn nhưng có vai trò quan trọng hơn.
Hiện, Nhà Trắng chưa đưa ra quyết định của mình nhưng nhiều nhà phân tích nhanh chóng lên tiếng. Họ đưa ra hai sự lựa chọn khả thi nhất.
Nếu chính quyền Barack Obama có cơ sở để tin rằng, quan hệ hai bờ đang phát triển tốt, Trung Quốc sẽ không tấn công Đài Loan mà thống nhất bằng con đường hòa bình, lâu dài thì Mỹ nên đề ra một chiến lược bảo đảm ổn định ở eo biển, mà Trung Quốc, cùng lãnh thổ Đài Loan và công chúng Mỹ có thể chấp nhận. Nói cách khác, Mỹ phải tìm được cách mới để thu được nhiều lợi nhất trong quan hệ hòa bình giữa hai bờ.
Còn nếu Mỹ có bằng chứng để tin rằng, nguy cơ chiến tranh vẫn còn, Trung Quốc vẫn tính tới khả năng "ăn gỏi" Đài Loan thì Washington lên tiếp tục thực hiện Đạo luật quan hệ Đài Loan, tăng cường sức mạnh cho hòn đảo này, đưa ra cam kết mới, tăng cường phòng thủ Đài Loan.
![]() |
| Mỹ phân vân, không biết có nên bán vũ khí cho Đài Loan hay không. |
| Còn theo cuộc thăm dò gần đây, đa phần người dân Đài Loan muốn duy trì tình trạng hiện tại. |
Chưa dừng lại, với việc tăng cường sức mạnh cho Đài Loan, Mỹ có thêm quân bài để chơi với Trung Quốc. Khi cần, Washington sẽ tỏ ý, hoặc thậm chí bán thật nhiều vũ khí hiện đại, vừa giúp đồng minh, vừa có tiền, vừa làm khó Bắc Kinh, khiến họ rối đầu mà không nhìn sang các khu vực khác, nơi Mỹ cũng có lợi ích va chạm với Trung Quốc. Trong trường hợp ngược lại (giống như thời gian vừa qua), Nhà Trắng cứ treo, hoặc hoãn...việc bán vũ khí cho Đài Loan... Tuy tình cảm có tổn hại đôi chút với Đài Bắc nhưng Washington vẫn thu lợi lớn khi nắm đằng chuôi, buộc Bắc Kinh nể trọng, sợ Nhà Trắng chuyển giao các khí tài hiện đại cho Đài Bắc.
Còn về phía Trung Quốc, những nhà phân tích trên cho rằng, Mỹ chẳng cần phải giữ kẽ mà cứ thẳng thắn tuyên bố, việc mua bán vũ khí với Đài Loan là đúng thủ tục, đúng luật pháp quốc tế, khẳng định việc mua bán là cần thiết chừng nào sức mạnh quân sự của Trung Quốc ở eo biển không phản ánh đúng hiện trạng khu vực, rằng những vũ khí mà Mỹ bán cho Đài Loan sẽ không vượt trội so với kho vũ khí ngày càng lợi hại của Trung Quốc... và chỉ nhằm mục đích phòng thủ.
![]() |
| Mỹ cân nhắc bán máy bay cho Đài Loan. |
Chắc chắn khi đó Trung Quốc sẽ phật lòng, sẽ lên án, nhưng với việc kinh tế Mỹ đang hồi phục, sắp thoát khỏi khủng hoảng, vai trò của châu Á ngày càng tăng đối với Mỹ, cũng như đã tới lúc Mỹ phải cứng rắn hơn với Trung Quốc...thì Washington càng cần theo đuổi lựa chọn thứ hai.
Vì lợi ích ở Biển Đông, tàu Mỹ không ngại đụng đầu tàu Trung Quốc. Vì lợi ích ở eo biển Đài Loan, chẳng lẽ Mỹ lại không bán máy bay?!




