Thực chất, rất khó so sánh tương quan lực lượng Mỹ - Trung bởi đây là vấn đề rộng, có nhiều lĩnh vực, cần tập hợp nhiều số liệu, khó đo đếm... Do đó, có lẽ chỉ nên cân đo sức mạnh hai nước này ở một số lĩnh vực chính, dễ nhìn thấy và dễ cân đo hơn: kinh tế và sức mạnh hải quân, tên lửa đạn đạo tầm xa...
 |
| Trung - Mỹ hiện là hai cường quốc hàng đầu thế giới. |
Đông phong thần tốc
Về lục quân, Trung Quốc đứng đầu thế giới về...nhân sự với khoảng 2,3 triệu quân, gấp rưỡi Mỹ với khoảng 1,5 triệu quân. Nước này hiện có khoảng 186 đầu đạn hạt nhân tác chiến được trang bị chủ yếu cho các tên lửa và máy bay chiến đấu. Cùng với lượng đầu đạn nguyên tử dự trữ, ước tính tổng số đầu đạn của Trung Quốc lên tới 240 đầu đạn.
Tính tới đầu năm 2009, Trung Quốc có bốn loại tên lửa đạn đạo xuyên lục địa chính (ICBM) được triển khai là: DF31 và DF31-A cơ động, sử dụng nhiên liệu rắn; DF5A sử dụng nhiên liệu lỏng, đặt trên silo và loại tên lửa nhỏ hơn là DF-4 sử dụng nhiên liệu lỏng. Bên cạnh đó là tên lửa đạn đạo tầm cận trung (MRBM) DF-21 và tên lửa đạn đạo tầm trung (IRBM) DF- 3A...
 |
| Kho vũ khí hạt nhân Trung Quốc được coi là hàng thứ 3, sau Mỹ, Nga. |
Trên biển, Trung Quốc có khoảng 12 tàu ngầm lớp kilo của Nga và tự chế tạo được hai loại tàu ngầm nguyên tử là lớp Tấn mang tên lửa đạn đạo và tàu ngầm tấn công lớp Thương. Bắc Kinh còn đang tham vọng có được ít nhất 5 tàu ngầm hiện đại lớp Tấn và có thể đạt sức mạnh hạt nhân chẳng kém Mỹ trên biển...
Nhìn chung, Hải quân Trung Quốc đủ khả năng vươn ra đại dương, với lực lượng hiện gồm 241 tàu chiến chủ lực, trong đó có 60 tàu ngầm, khoảng 10 tàu ngầm hạt nhân...
Đáng chú ý nhất là theo lộ trình, đến năm 2015, Trung Quốc sẽ hoàn thành việc chế tạo hai tàu sân bay trọng tải 5-6 vạn tấn và đến năm 2020 sẽ có thêm hai tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân.
 |
| Tàu lớp Tấn đặt ra nhiều thách thức cho phương Tây. |
Tóm lại, sau hàng chục năm tăng ngân sách quốc phòng ở mức hai con số, Trung Quốc hiện thuộc top 5 các nước chi bạo tay nhất cho lĩnh vực này. Năm nay, họ dành 480,7 tỷ NDT (khoảng 70 tỷ USD) cho quân đội, tăng 14,9% so với năm 2008.
Đây rõ ràng là những con số "đáng sợ" với bất kỳ quốc gia nào. Tuy nhiên, khi nhìn qua Thái Bình Dương, nhân loại còn "choáng" hơn khi thấy một kho vũ khí còn khổng lồ hơn cả Trung Quốc.
Với ngân sách quốc phòng hàng năm khoảng 500 tỷ USD, Mỹ chiếm gần 50% chi phí cho lĩnh vực này trên toàn thế giới. Chỉ cần nhìn vào số liệu này, chưa tính tới hàng trăm tỷ USD chi tiêu cho cuộc chiến tại Iraq và Afghanistan, mọi người cũng thấy tiềm lực quốc phòng hùng hậu của Mỹ thế nào so với Trung Quốc.
 |
| Mỹ có hơn 5.000 đầu đạn, là quốc gia có kho vũ khí hạt nhân lớn nhất thế giới. Ảnh minh họa. |
Tuy nhiên, nói như vậy không có nghĩa là Mỹ có thể dễ vượt Trung Quốc. Nguyên nhân là siêu cường Mỹ cũng có điểm yếu trong lĩnh vực này: sức mạnh không tập trung vào một nơi mà dàn trải trên toàn thế giới, từ Afghanistan tới Nam Mỹ, từ Iraq tới Thái Bình Dương...
Do đó, quân đội Trung Quốc yếu hơn Mỹ về tổng thể nhưng ở sân nhà Thái Bình Dương, đặc biệt là trên lãnh thổ Trung Quốc và khu vực lân cận, Washington chưa chắc là đối thủ của Bắc Kinh.
Hai ba chục năm nữa, Trung Quốc mới "giàu" bằng Mỹ
Thời gian qua, cả thế giới bị cuốn vào bão kinh tế. Siêu cường số một hành tinh là Mỹ cũng chấn động, chao đảo mạnh...và Trung Quốc cũng chẳng khá hơn là bao: có khoảng 30 triệu người thất nghiệp hoặc làm việc bán thời gian, các biện pháp kích thích kinh tế, phát triển hạ tầng cơ sở và tăng nhu cầu tiêu dùng làm tăng thêm nợ xấu...
 |
| Hàng chục triệu người Trung Quốc thất nghiệp. |
Và khi Trung Quốc cố gắng duy trì tốc độ phát triển kinh tế ở mức 7 - 8%, đối thủ của họ là Mỹ cũng bắt đầu tiến lên, đạt mức tăng trưởng 2,1% trong quý 3, có thể là 2,3% trong quý 4 năm nay và bình quân 2% trong năm tới.
Với việc nền kinh tế của Mỹ tương đương 14.000 tỷ USD (chiếm 21% tổng sản lượng GDP toàn cầu), Trung Quốc là 4.400 tỷ USD (6,4% GDP toàn cầu) thì dù Trung Quốc có duy trì tốc độ phát triển thần kỳ như thời gian qua thì cũng phải ít nhất hai ba chục năm nữa, Trung Quốc mới "giàu" bằng Mỹ.
Đây có lẽ chính là điểm mấu chốt trong việc so sánh hai nước bởi có thực mới vực được đạo, có tiền thì mới đầu tư cho khoa học, quốc phòng, giáo dục... Do đó, muốn tương đương Mỹ, Trung Quốc còn phải nỗ lực nhiều hơn nữa.